Τελετουργίες από Π.Ε. ΞΑΝΘΗΣ, Δ. ΑΒΔΗΡΩΝ
ΛΕΥΚΟΠΕΤΡΑ
Α. Το «Κουρμπάν Μπαϊράμ»
Στο Κουρμπάν Μπαϊράμ, όπως και κάθε Μπαϊράμι γίνονταν επισκέψεις στους τάφους των νεκρών συγγενικών προσώπων και διαβαζόταν Κοράνι. Την πρώτη μέρα του Μπαϊραμιού, τις πρωινές ώρες, γίνονταν στα τζαμιά (και σήμερα γίνεται) το «Μπαϊράμ ναμαζί» (προσευχή του Μπαϊραμιού). Στο «Μπαϊράμ ναμαζί» πήγαιναν μόνο οι άνδρες μετά από αυτό γυρνούσαν σπίτι όλη η οικογένεια μαζί τρώγαμε πρωινό και μετά το πρωινό σφάζαμε το θυμιασμένο Κουρμπάν, ένα πρόβατο ή κατσίκι ακόμα και αγελάδα. Γίνονταν επισκέψεις στα συγγενικά πρόσωπα, πρώτα στη μητέρα και στον πατέρα και στη συνέχεια σε γνωστούς. Φιλούσαμε τα χέρια των μεγαλύτερων. Τα παιδιά πήγαιναν σε όλα τα σπίτια του χωριού για να φιλήσουν τα χέρια των μεγάλων, σε όσα σπίτια πήγαιναν τους έδιναν σοκολάτες, καραμέλες, ξηρούς καρπούς και διάφορα μικρά δωράκια. Το Κουρμπάν το έσφαζαν μόνο αυτοί που είχαν οικονομική δυνατότητα. Δεν ήταν υποχρεωτικό για όσους δεν είχαν τη δυνατότητα. Το Κουρμπάν που σφάζαμε το μοιράζαμε σε φτωχές οικογένειες όχι σε αυτούς που επίσης έσφαζαν το Κουρμπάν. Έτσι γινόταν επειδή έτσι έλεγε και το Κοράνι για να μπορέσουν και οι φτωχοί να συμμετέχουν με χαρά στο Μπαϊράμι. Βέβαια το μεσημέρι μαζευόμασταν όλα τα αδέρφια μαζί με τα παιδιά μας στο σπίτι της μάνας μου για να φάμε όλοι μαζί στο τραπέζι του Κουρμπάν Μπαϊράμ. Εκείνα τα χρόνια το Μπαϊράμ ήταν πολύ πιο διασκεδαστικό απ’ ότι σήμερα.
( Ναϊμέ )
Β. «Ραμαζάν Μπαϊράμ»
Το Ραμαζάν Μπαϊράμ είναι αμέσως μετά τη νηστεία, μετά το ραμαζάνι δηλαδή. Στο ραμαζάνι νηστεύαμε και ακόμα νηστεύουμε για ένα μήνα και μετά από αυτό γίνεται το Ραμαζάν Μπαϊράμ. Το ραμαζάνι δεν τρώγαμε, δεν πίναμε τίποτα από την ανατολή μέχρι τη δύση του ηλίου. Μετά, τη νύχτα δηλαδή μπορούσαμε να φάμε ότι θέλαμε. Αυτό ισχύει και σήμερα. Το Ραμαζάν Μπαϊράμ διαρκούσε τρεις μέρες. Την πρώτη μέρα οι άνδρες πήγαιναν το πρωί στο τζαμί για το «Ραμαζάν ναμαζί» (προσευχή του Μπαϊραμιού) μετά γυρνούσαν στο σπίτι τρώγαμε το πρωινό μας και στη συνέχεια πηγαίναμε να επισκεφθούμε τους μεγαλύτερους από εμάς, τους συγγενείς μας κλπ. και φιλούσαμε τα χέρια των μεγάλων μας. Φτιάχναμε γλυκά όπως μπακλαβά και μαζευόμασταν στα σπίτια μας όλη η οικογένεια, τρώγαμε και συζητούσαμε. Τα παιδιά γυρνούσαν όλα τα σπίτια στο χωριό, φιλούσαν τα χέρια των μεγαλύτερων τους, έδιναν δώρα ή γλυκά. Οι νέοι γυρνούσαν στο χωριό από σπίτι σε σπίτι με νταούλια διαβάζοντας τραγούδια και ποιήματα. Γινόταν και γλέντια στο χωριό το βράδυ. Τρεις μέρες γλέντια, επισκέψεις με τους αγαπημένους μας. Σήμερα πια τίποτα δεν είναι ίδιο, μόνο ένα φαγητό τρώμε οικογενειακά. Εκείνα τα χρόνια ήταν τα καλύτερα.
( Ναϊμέ )
Γ. Το «ασσουρέ»
Το ασσουρέ είναι ένα γλύκισμα που το κάναμε και κάνουμε σαράντα μέρες μετά το «Κουρμπάν Μπαϊράμ». Είναι κάτι αντίστοιχο με τη «Βαρβάρα». Πρώτα βράζαμε την ουρά, του «κουρμπάν» και βάζαμε λίγο από αυτό το νερό γιατί ο λόγος είναι αυτός, για αυτό φτιάχναμε ασσουρέ. Το φτιάχναμε με σπασμένο σιτάρι και έπρεπε να βάζουμε μέσα του σαράντα διαφορετικά πράγματα. Όπως φασόλια, σταφίδες, αμύγδαλα, σύκα, καρύδια, καλαμπόκι, διάφορα μυρωδικά ότι είχαμε στο σπίτι. Σήμερα βέβαια που το φτιάχνουμε βράζουμε σαράντα διαφορετικά πράγματα. Στο τέλος που γινόταν έτοιμο διαβάζαμε μπροστά στη κατσαρόλα κάποιους στίχους από το Κοράνι και μετά το μοιράζαμε στους γείτονες και συγγενείς μας.
( Ναϊμέ )