Τελετουργίες από Π.Ε. ΞΑΝΘΗΣ, ΜΑΓΙΚΟΥ, Δ. ΑΒΔΗΡΩΝ

 Έθιμα Εορτολογίου

Α. Σαρακοστή εορτολογίου Χριστουγέννων 

 Σαράντα ημέρες πριν τα Χριστούγεννα τηρούσαν νηστεία. Τρέφονταν κυρίως με όσπρια και λαχανικά. Πήγαιναν στην εκκλησία και έπαιρναν τη μεταλαβιά την μετέφεραν στο σπίτι και την τοποθετούσαν κάτω από την εικόνα της Μεγαλόχαρης έως την ημέρα των Χριστουγέννων.

Β. Το δωδεκαήμερο των Χριστουγέννων 

 Η αποκριές με τη σημερινή έννοια δεν υφίστανται. Ως επί το πλείστων οι κάτοικοι του χωριού ήταν Ποντιακής καταγωγής. Το αποκριάτικο λοιπόν έθιμο τους ήταν, οι Μωμόγεροι. Συνήθως λαμβάνει χώρα το δωδεκαήμερο των Χριστουγέννων, δηλαδή Χριστούγεννα-Πρωτοχρονιά-Θεοφάνια. Οι Μωμόγεροι/ Μωμόεροι/ Μωμοέρια, προέρχονταν από τις λέξεις μίμος και γέρος. Στο έθιμο συμβολίζουν μιμητικές   κινήσεις των πρωταγωνιστών. Αργότερα οι πόντιοι του προσέδωσαν χριστιανικό χαρακτήρα. Οι πρωταγωνιστές είναι ντυμένοι με τομάρια τράγων ή με στολές με σπαθιά με προσωπεία που αναπαριστούν γέρους. Το δρώμενο πραγματεύεται την ιστορία του Κίτι Γοτσά, δηλαδή την απαγωγή της νύφης από τον αράπη και μετά από τον Κίτι Γοτσά.

 Ε. Κινητές εορτές

 Στη σαρακοστή των Ποντίων τηρείται αυστηρή νηστεία. Το βράδυ πριν από την Καθαρά Δευτέρα τα παιδιά φιλάν το χέρι των μεγαλύτερων τους, για να μπει όλη η οικογένεια αγαπημένη στη Σαρακοστή. Την Καθαρά Δευτέρα και για τις επόμενες τρεις μέρες επιβάλλεται ολοκληρωτική αποχή από την τροφή. Την Μεγάλη Πέμπτη όντας νηστικοί πηγαίνουν το πρωί στην εκκλησία για να μεταλάβουν και μετά οι νοικοκυρές καθαρίζουν το σπίτι για την Ανάσταση. Μετά το καθάρισμα βάφουν τα αυγά και τα πάνε στην εκκλησία για να τα πάρουν μετά την Ανάσταση μέσα σε καλάθια με αλατοπίπερο. Το καλάθι έχει αυγά όσα  και τα μέλη της οικογένειας. Την Κυριακή του Πάσχα πλέον γίνεται το μεγάλο γλέντι που περιλαμβάνει κυρίως κρέας και διαρκεί ως τη δεύτερη μέρα του Πάσχα.

Ζ. Γιορτές καλοκαιριού

 Τον Δεκαπενταύγουστο, που αποτελεί τη μεγαλύτερη χριστιανική εορτή, οι πιστοί φορούσαν τα καλά τους και παρακολουθούσαν τη λειτουργία. Έπειτα πήγαιναν στο γιορτινό τραπέζι, έτρωγαν και χόρευαν στο άκουσμα της ποντιακής λίρας. Την ημέρα της Παναγίας επίσης συνήθιζαν να κάνουν αρραβώνες, γάμους και βαφτίσια.