Τελετουργίες από ΧΡΥΣΟΥΠΟΛΗΣ, Δ. ΝΕΣΤΟΥ, Π.Ε. ΚΑΒΑΛΑΣ

ΕΘΙΜΑ ΤΟ ΛΑΪΚΟΥ ΕΟΡΤΟΛΟΓΙΟΥ
Το δωδεκαήμερο.
Μέρες γιορτών ήταν τότε. Μαζευόταν όλοι οι συγγενείς. Δηλαδή, εγώ, είμαι
μπαμπάς, είμαι μάνα, πρέπει όλα τα παιδιά μου να έρθουν σε μένα να φάνε. Την
ημέρα των Χριστουγέννων, την Πρωτοχρονιά, έπρεπε να παν στους γονείς όλα τα
παιδιά. Να φαν μαζί. Η μάνα ετοίμαζε τα φαγητά, τις πίτες, να έρθουν τα παιδιά να
φαν, να κεραστούν, θα ευχηθούν, θα σηκωθούν να φύγουν. Την παραμονή των
Φώτων είναι πάλι νηστεία. Θα νηστέψει όλος ο κόσμος, δεν θα φάνε ούτε λάδι, για
ν πάρουν τον αγιασμό την ημέρα των Φώτων, τα Θεοφάνια. Θα πιούν το αγιασμό
και θα πάνε πάλι στην μάνα να φάνε. Τρεις φορές, δηλαδή, όλο το δωδεκαήμερο.
Την Σαρακοστή, 40 μέρες δεν τρώνε τίποτα. Αυτή τη Σαρακοστή τρώνε ψάρι μόνο,
ούτε τυρί, ούτε αυγό, ούτε κρέας. Σαρακοστή έως Πάσχα δεν τρώνε τίποτα, κι είναι
50 μέρες.
(Χαϊδαρίδου Κωνσταντίνα)

Γιορτές του Φεβρουαρίου.
Υπήρχαν τον Φλεβάρη γιορτές, τα σημαδιακά, Τρίφωνας, Υπαπαντή...Η Υπαπαντή
είναι αυτή που σαραντίζει η Παναγιά που γέννησε, είναι μεγάλη γιορτή. Γίνονται
λειτουργιές, γίνονται πανηγύρια, γίνονται γιορτές, όπου έχει εκκλησία με Υπαπαντή.
Ο Συμεών ήταν ένας παπάς πολύ γέρος, και είπε: « Ας κρατήσω τον Χριστό στην
αγκαλιά μου κι ας πεθάνω». Όταν πήγε να σαραντίσει η Παναγιά, ήταν αυτός ο
παπάς. Κράτησε τον Χριστό και πέθανε. Όλες αυτές οι γιορτές είναι σημαδιακές,
σημάδεψαν την ζωή δηλαδή. Υπάρχουν αυτές οι τρεις τον Φλεβάρη. Υπάρχουν κι
άλλες, αλλά αυτές είναι οι πιο σημαντικές. Είναι και ο Άγιος Χαράλαμπος, και στην
συνέχεια ο Άγιος Βλάσσης.
(Κατζαγκιόζης Σίμος)

Αποκριές.
Μετά έρχονται οι Αποκριές, με την μεγάλη Σαρακοστή του Πάσχα. Είναι η πρώτη
Τυρινή, η Κρεατοφάγος. Τρων κρέατα όταν μπαίνουν σε εκείνη την εβδομάδα. Οι
αποκριές 15 μέρες είναι, αλλά το τριώδιο είναι 20. Αρχίζει το τριώδιο. Οχτώ μέρες

είναι και τρως κρέας. Την 2 η βδομάδα θα τρως και τυρί, και μετά την Καθαρά
Δευτέρα αρχίζει η Μεγάλη Σαρακοστή. Καρναβάλια ντύνονται στις δύο βδομάδες,
αυτές. Γίνονται καρναβάλια και κορυφώνεται την Δευτέρα, πια. Όλες αυτές οι
γιορτές, γινόντουσαν μέσα στις απόκριες, γινόταν πανηγύρι μέσα στο χωριό, γέροι,
νέοι, ντυνότανε. Τότες καταλάβαινες αποκριές, τώρα τίποτα. Πας στην Πάτρα, πας
στη Ξάνθη, τίποτα. Τότε γυρνούσαν, πείραζαν, πολλά πράγματα γινότανε.
(Καβουρίδου Καλιόππη)

Κινητές εορτές.
Άρχιζε, μετά, η Σαρακοστή. 50 μέρες νηστεία, που είχε τους χαιρετισμούς στο
ενεδιάμεσο της Σαρακοστής. Κάθε Παρασκευή είχε χαιρετισμούς, μετά είναι των
Βαϊων, και μετά είναι το Πάσχα. Μετά το Πάσχα είναι του Θωμά. Το Πάσχα, την Μ.
Εβδομάδα, δεν τρώνε τίποτα. Ούτε λάδι. Πάν στις εκκλησιές κάθε βράδυ. Κυριακή,
το βράδυ, είναι που κατεβαίνει ο Χριστός. Την Δευτέρα έχει αγρύπνια, την Τρίτη
είναι το τροπάριο της Κασσιανής. Τετάρτη είναι το ευχέλαιο που κάνει ο παπάς, και
πάνε όλος ο κόσμος και λαδώνεται το Άγιο Μύρο. Εκεί είναι το Φώς της Αγίας
Τράπεζας. Την Πέμπτη είναι τα 12 Ευαγγέλια, ο μυστικός δείπνος, Παρασκευή είναι
ο Επιτάφειος. Σάββατο, πια, γίνεται η Ανάσταση. Πάμε στην εκκλησία με τα αυγά
μας, με τα τσουρέκια μας, και ερχόμαστε και τρώμε την μαγειρίτσα μας. Με
λαμπάδες πάμε, με τα αυγά μας, να τσουγκρίσουμε. Αυτά τα ξέρετε.
( Χαϊδαρίδου Κωνσταντίνα)

Γιορτές της άνοιξης και του καλοκαιριού.
Στις γιορτές της άνοιξης είναι : η 25 η Μαρτίου, του Κωνσταντίνου και της
Ελένης...άλλη ποια είναι ; Μόνο οι ονομαστικές. Άλλα γιόρταζε όλο το χωριό. Όλο το
χωριό, σε όποιον γιόρταζε, πήγαινε. Δεν είχαν να ειδοποιήσουν, περνούσε όλο το
χωριό από την γιορτή.
Οι γιορτές του καλοκαιριού, ήταν η πιο μεγάλη του Δεκαπενταύγουστου. Γινόταν
πανηγύρια εκείνη τη μέρα, σε όλη την Ελλάδα. Επειδή είναι 15 μέρες νηστεία, και
τον Δεκαπενταύγουστο ψήνουν αρνιά, κάνουν φαγητά πολλά, γίνεται μεγάλη
γιορτή. Η πιο μεγάλη του Καλοκαιριού.
(Καβουρίδου Καλλιόπη)

Γιορτές του Φθινοπώρου ως την γιορτή του Αγίου Φιλίππου.
Η πιο μεγάλη γιορτή, τότε, ήταν του Αγίου Δημητρίου. Δεν είχαμε άλλη πιο μεγάλη,
Γινόταν γιορτή με τα βόδια. Τότες έτρεχαν και βάζαν στοιχήματα ποια ζώα θα
τρέξουν. Βάζαν μαντήλια στα κέρατα των ζώων, τους δένανε μαντήλια, και τα τρέχανε

τα παιδιά, κι όποιος έβγαινε πρώτος, έπαιρνε το στοίχημα. Αυτό γινόταν σε δρόμο.
Έτρεχαν, κι ο καθένας έβαζε στο βόδι του κάρα, δύο-δύο μαζί, να ζεύανε τον ζυγό.
Και τραβούσανε το κάρο, και τα τρέχανε. Αυτό γινόταν του Αγίου Δημητρίου. Μετά
είχαμε το παζάρι, το ζωοπάζαρο. Κάθε εβδομάδα είχες ζώα για πούλημα, πήγαινες
στο παζάρι να τα πουλήσεις. Σαν λαϊκή ήταν, αλλά ήταν για κατσίκια, για βόδια, για
τα ζώα. Εκείνο το μέρος ήταν για σιτάρια, για κριθάρια, ότι ήθελες να βρεις,
τροφές για τα ζώα...Αλλού ήταν τα ρούχα. Τότε δεν είχε τράπεζα να πάρει το
εισόδημα που βγάζαν. Τώρα το παίρνει η τράπεζα. Τότες δεν ήταν. Στο παζάρι,
τσουβάλι-τσουβάλι, ένα κατσίκι είχες να πουλήσεις, ή ένα μοσχάρι, θα πήγαινες στο
παζάρι, κάθε βδομάδα, να το πουλήσεις. Δεν το πούλησες σ’ αυτό το παζάρι, θα πας
στο άλλο. Και τι θα φας μέχρι το άλλο παζάρι...ένας Θεός ξέρει.
(Καβουρίδης Βλάσσης)