Τοπικές ενδυμασίες από ΚΑΒΑΛΑΣ, Δ. ΚΑΒΑΛΑΣ, Π.Ε. ΚΑΒΑΛΑΣ

ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΒΑΛΑ 

Όνομα: ΚΡΥΣΤΑΛΛΙΑ

Επώνυμο: ΤΖΩΤΖΟΥ

Αριθμ. Μητρω. 209

Τμήμα: ΓΛΩΣΣΑΣ, ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΡΕΥΞ. ΧΩΡ.

Εξάμηνο: Α’

Μάθημα: ΕΙΣΑΓΩΓΉ ΣΤΗ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ 

Καθηγητής: Μ.Γ. ΒΑΡΒΟΥΝΗΣ

Χρονιά: Τέλος 2001-Αρχές 2002

 

Β.Ένδυμα,υπόδεση, κόμμωση και καλλωπισμός

α.Ένδυμα

β.Υποδήματα

γ.Καλύμματα του κεφαλιού και κόμμωση

δ. Καλλωπισμός

 

α.Ένδυμα

Εμείς οι Σαρακατσάνοι ντυνόμασταν με χοντρά ρούχα, εξαιτίας των συχνών μετακινήσεων προς τα βουνά, αφού κύρια απασχόληση μας ήταν η κτηνοτροφία.

Γυναίκες: Οι γυναίκες φορούσαμε με μία πετσέτα στο λαιμό, κεντημένη με διάφορα χρώματα και σχέδια. Επίσης ένα τσαμαντάνι (δλδ γιλέκο) και σε αυτό βάζαμε φρούτα (=δηλ. μανίκια και τα πιάναμε, σε αυτό, με κόπτσες και τα πιάναμε [δηλ. πιαστράκια ]). Μέσα από αυτά (τα φρούτα), φορούσαμε τα μανίκια. Απ’ έξω από το τσαμαντάνι φορούσαμε την μπόλκα (= το εξωτερικό ρούχο). Πιο κάτω ήταν η φούστα που είχε χρώμα μαύρο με φρέτζες. Στη μέση της φούστας φορούσαμε το ζονάρι με κοδέλα και φρέτζες. Σαν εσώρουχο είχαμε ένα πουκάμισο άσπρο, κεντημένο κάτω στον ποδόγυρο. Επιπλέον, πάνω από την φούστα είχαμε μια ποδιά άσπρη με πολλές φρέτζες και πάνω από αυτήν βάζαμε μια ποδιά μαύρη με φρέτζες που τη λέγαν <<παναούλα>>.

β.Υποδήματα

Στα πόδια φορούσαμε κάλτσες, που είχαν άσπρο και μπλε χρώμα και είχαν διάφορα σχέδια. Στις πατούσες είχαμε πατούνια με κοντοτσούραπα και φορούσαμε και τα παπούτσια που είχαν μαύρο χρώμα. με κουμπιά.

 

γ.Καλύμματα του κεφαλιού και κόμμωση

Τα μαλλιά τα πλέγαμε κουσάνες (δλδ. πλεξούδες) πάνω από το αυτί. Οι παντρεμένες τα κάνανε κόμπο μπροστά και οι κοπέλες τα έπλεγαν πίσω από το αυτί και τα σταύρωναν πίσω και μπροστά τα τύλαγαν με κορδέλα σαν στεφάνι και έβαζαν από ένα κάλυμμα, το οποίο λεγόταν <<μπόχος>> που ήταν μαύρος ή κόκκινος και μπροστά στο μέτωπο, πάνω από τον μπόχο, και αφού πιάναμε τα μαλλιά μαζί με αυτόν (μπόχο), βάζαμε μια καρφίτσα ασημένια.

δ. Καλλωπισμός

Εμείς οι Σαρακατσάνες δεν βαφόμασταν ιδιαίτερα. Ορισμένες, φυσικά, έβαζαν πούδρα και ορισμένες κρεμούλες για το πρόσωπο. Στα αυτιά βάζαμε τα κατσαμέρια (δλδ. ήταν σκουλαρίκια μακριά, που ήταν χρυσά). Επίσης βάζαμε και μικρές λύρες. Δεξιά, κοντά στο ζωνάρι, φορούσαμε το κοστέκι και στη μέση είχαμε το ασημοζώναρο, το λεγόμενο <<γκομπέ>>. Στο λαιμό βάζαμε 2-3 φορές αρμαθιές φρουρία και βάζαμε και ενωμένες κόπτσιες. Στα χέρια βραχιόλια ασημένια και χρυσά, το ίδιο. Βάζαν και τα δαχτυλίδια.

 

Όνομα πληροφορητή: ΤΖΩΤΖΟΥ ΚΡΥΣΤΑΛΛΙΑ (γιαγιά)

 

α. Ένδυμα

Άνδρες: (Τσολιάδες). Οι άνδρες φορούσαμε από μέσα το κατρασάκι (γλγ. τη φανέλα) και από πάνω το δαντελωτό πουκάμισο με τα φρούτα (=δλδ. κάτι σαν μανίκια). Επίσης φορούσαμε το παντελόνι που είχε χρώμα μαύρο.

β. Υποδήματα

Στα πόδια φορούσαμε κεντημένες κάλτσες, άσπρες και τσαρούχια μαύρα με φούντα στην μύτη αυτού. 

 

γ. Καλύμματα του κεφαλιού και κόμμωση

Στο κεφάλι φορούσαμε ένα σκουφάκι χρώματος άσπρο, με μια μπλε φούντα πάνω. Τα μαλλιά μας τα κουρευαμέ πολύ κοντα.

 

δ. Καλλωπισμός

Βάζαμε στο στήθος κουστέκια (=δλδ. αλυσίδες ασημένιες). Επίσης είχαμε μια ζώνη το λεγόμενο <<σλιάφι>> που βάζαμε τις οικονομίες μας (=δλδ. κάτι σαν πορτοφόλι).

 

Όνομα πληροφορητή: ΤΖΩΤΖΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ (παππούς)