Τελετουργίες από ΜΥΛΟΠΟΤΑΜΟΥ, Δ. ΔΡΑΜΑΣ, Π.Ε. ΔΡΑΜΑΣ

Β. Έθιμα του λαϊκού εορτολογίου

Α) Η Σαρακοστή πριν από τα Χριστούγεννα

«Κρατούσαμε 40 μέρες νηστεία. Πριν του Αγίου Σπυρίδωνα ήταν η ελαφριά νηστεία και μετά όσο κόντευαν τα Χριστούγεννα η νηστεία γινόταν πιο βαριά».

Σοφία Ζωγραφίδου

«Η γιορτή των Χριστουγέννων απαιτούσε ψυχική και σωματική προετοιμασία. Κρατούσαν τη νηστεία για 40 ημέρες και ο κόσμος για να μπορέσει να κοινωνήσει ανήμερα των Χριστουγέννων έπρεπε να εξομολογηθεί».

Δημήτρης Ζωγραφίδης

Β) Το Δωδεκαήμερο (25 Δεκεμβρίου – 5 Ιανουαρίου)

«Πηγαίναμε στα κάλαντα. Όλα τα παιδιά ψάλανε στο χωριό. Μας έδιναν δεκάρες, δραχμές, σύκα, καραμέλες, φουντούκια, καρύδια. Όλες οι οικογένεις είχαν γουρούνια (σφαχτερά) τα τάιζαν μέχρι το Δωδεκαήμερο και τα σφάζανε προπαραμονή Χριστουγέννων και τα κατανάλωναν στο Δωδεκαήμερο μέσα». 

Σοφία Ζωγραφίδου

Δ) Απόκριες

«Μαζευόμασταν όλες οι γειτόνισσες και οι συγγένισες κι ετοιμάζαμε τα απαραίτητα φαγώσιμα για την Αποκριά του Πάσχα ή των Χριστουγέννων. Μαζί όλες αντάμα κάναμε τα ευπόνευτα. Κάναμε οι γυναίκες τα ζυμαρικά:πισία, τσιριχτά, μακαρίναν, αβιντάν. Τότε τα αγοραστά μακαρόνια ήταν ακριβά και κάναμε κοφτόν μακαρίναν με το χέρι. Και όλοι μαζί, αγαπημένοι, χωρίς να έχουμε μεταξύ μας τίποτε κάναμε την Αποκριά και μετά κρατούσαμε νηστεία».

Αφροδίτη Παπαδοπούλου

Ε) Κινητές εορτές – Σαρακοστή Πάσχα, Πάσχα, μετά το Πάσχα ως την Πεντηκοστή

« Η έντονη θρησκευτική δραστηριότητα ξεκινούσε την Κυριακή των Βαΐων. Ο παπάς μοίραζε τα βάγια (φύλλα δάφνης) για να θυμίσει ότι ο λαός υποδέχτηκε τον Χριστό στα Ιεροσόλυμα «μετα βαΐων και κλάδων». Μερικές νοικοκυρές έβαζαν τα φύλλα στο εικονοστάσι και τα χρησιμοποιούσαν στο φαγητό. Σαν κύριο φαγητό είχαν το μαγειρεμένο ψάρι. Τα παιδιά μετά την εκκλησία πήγαιναν με τα καλάθια και μάζευαν κερκέλια (νηστήσιμα κουλούρια που περνούσαν σε σπάγκο και ωβά -αυγά- ). Στόλιζαν τα καλάθια τους με κλαδιά δάφνης ή πασχαλιάς».

Δημήτρης Ζωγραφίδης

« Σε αυτή τη νηστεία ήταν διαφορετικά, πιο αυστηρά. Εκεί ούτε ψάρι δεν τρώγανε και τη Μεγάλη Παρασκευή ούτε λάδι. Το Μεγάλο Σάββατο κάναμε αναπαράσταση τον Λάζαρο. Ντύνονταν ή άντρας ή γυναίκα και φορούσε ένα ξύλινο σταυρό στο κεφάλι και αυτός πήγαινε σε όλα τα σπίτια και του έδιναν ή αυγά ή κουλούρια χωρίς λάδι (τα κολόθε)».

Σοφία Ζωγραφίδου

«Τη Μεγάλη Εβδομάδα, εβδομάδα πένθους, κορυφώνονταν η νηστεία, ο εκκλησιασμός και οι αγρυπνίες. Τη Μεγάλη Εβδομάδα επίσης απαγορευόταν να μάλωναν τα ανδρόγυνα».

Παρασκευή Καλπακίδου

«Με το Χριστός Ανέστη κυριαρχούσαν τα αισθήματα χαράς. Τσούγκριζαν τα κόκκινα αυγά, πυροβολούσαν για να φοβηθεί ο Άδης και να αφήσει το Χριστό να ανεβεί στους ουρανούς και αγκαλιάζονταν».

Δημήτρης Ζωγραφίδης

Στ) Ακίνητες εορτές άνοιξης

«Μόνο ο Άη Γιώργης ήταν ακίνητη εορτή».

Σοφία Ζωγραφίδου

Ζ) Γιορτές του καλοκαιριού

Τον δεκαπενταύγουστο όλοι πηγαίναμε στο Παγγαίο ακόμα και από τους γειτονικούς νομούς Καβάλα Σέρρες». Σοφία Ζωγραφίδου