Τοπικές ενδυμασίες από ΠΥΘΙΟΥ, Δ. ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ, Π.Ε. ΕΒΡΟΥ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ

ΤΜΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΡΕΥΞΕΙΝΙΩΝ ΧΩΡΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ

ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

ΣΥΛΛΟΓΗ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΧΩΡΙΟ ΠΥΘΙΟ

Ονοματεπώνυμο: ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ ΛΑΜΠΡΙΝΗ

Α.Μ.: 169

Β. Ένδυμα, υπόδεση, κόμμωση και καλλωπισμός.

α. Ένδυμα

Η παραδοσιακή ενδυμασία κατασκευάζονταν από την ίδια την οικογένεια. Πρώτη ύλη ήταν το μαλλί των προβάτων και το βαμβάκι. Η γυναικεία ενδυμασία ήταν ως εξής:

Ένα μακρύ ένδυμα κεντημένο που λεγόταν πουκάμισσο. Από πάνω ένα άλλο χωρίς μανίκια πιο κοντό στο μέγεθος, το μεσοφόρι. Πάνω απ’ αυτά ένα πιο χοντρό, μάλλινο με κεντήματα που λεγόταν «ντουλαμάς». Στο τέλος πάνω απ’ όλα αυτά φορούσαν την ποδιά και μια ασημένια ζώνη το «σημοζούναρο».

Ανδρική ενδυμασία: 

Το ανδρικό παντελόνι ήταν μαύρο, μάλλινο και λεγόταν «πουτούρι». Επιπλέον οι άνδρες φορούσαν ένα άσπρο, μακρύ πουκάμισο, υφαμένο από βαμβάκι. Πάνω απ’ το πουκάμισο φορούσαν το γιλέκο που ήταν μαύρο, μάλλινο και ραμμένο με γαϊτάνια. Στη μέση τύλιγαν ένα μακρύ και στενό κομμάτι ύφασμα, υφαντό από μαλλί που λεγόταν ζωνάρι. Στο κεφάλι τύλιγαν ένα άλλο ίδιων διαστάσεων με το ζωνάρι που λεγόταν σάλι και ήταν μαύρο.

β. Υποδήματα

Τα υποδήματα ήταν δύο ειδών:

α) αυτά που φορούσαν για την εργασία και λεγόταν «τσαρούχια», φτιαγμένα από δέρμα χοίρου.

β) εκείνα που φορούσαν στις γιορτές στους γάμους και στην εκκλησία. Αυτό το είδος των υποδημάτων λεγόταν «γυμινιά» και ήταν φτιαγμένα από δέρμα βουβαλιού. Οι άνδρες και οι γυναίκες φορούσαν το ίδιο είδος υποδημάτων.

γ. Καλύμματα του κεφαλιού και κόμμωση. 

Οι γυναίκες την εποχή εκείνη είχαν πάντα μακρύ μαλλί. Ποτέ όμως ελεύθερο, έφτιαχναν δύο πλεξούδες. Οι άνδρες συνήθιζαν να έχουν κοντά μαλλιά και μουστάκι. Χρησιμοποιούσαν τις μαντήλες για να καλύπτουν το κεφάλι τους. Βέβαια υπήρχε διαφορετικό είδος για κάθε ηλικία και οικογενειακή κατάσταση. Για παράδειγμα οι ανύπαντρες φορούσαν μονόχρωμες μαντήλες σε ζωηρά και έντονα χρώματα που λεγόταν «φακιόλια». Οι παντρεμένες φορούσαν κι αυτές ζωηρά χρώματα αλλά όχι μονόχρωμες. Αυτές οι μαντήλες λεγόταν «πολίτικα». Σ’ αντίθεση μ’ αυτές οι γριές κάλυπταν το κεφάλι τους με σκουρόχρωμες μαντήλες που λεγόταν «τσεμπέρια». Οι άνδρες όπως προαναφέρθηκε φορούσαν το σάλι γαλάζιο για τους νεότερους και μαύρο για τους ηλικιωμένους. Αργότερα φορούσαν ένα μαύρο καπέλο.

δ. Καλλωπισμός

Ο καλλωπισμός ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένος την εποχή εκείνη. Ήταν διαφορετικός από τον σημερινό τρόπο προσπάθειας καλλωπισμού. Οι γυναίκες στόλιζαν το κεφάλι τους με λουλούδια και στολίδια φτιαγμένα από χάντρες. Στο λαιμό φορούσαν τα «γκιορντάνια» καθώς και χρυσά φλουριά. Στα χέρια φορούσαν δαχτυλίδια και βραχιόλια (μπιλντζίκια). 

Οι άνδρες όπως είπαμε κάλυπταν το κεφάλι τους με το σάλι πάνω στο οποίο κρεμούσαν στολίδια από χάντρες σε σχήμα ρόμβου που λεγόταν «χαϊμαλιά». Ακόμη κρατούσαν τα παραδοσιακά κομπολόια που έφτιαχναν οι γυναίκες από χάντρες.