Τελετουργίες από Π.Ε. ΚΑΒΑΛΑΣ, ΝΕΑΣ ΠΕΡΑΜΟΥ, Δ. ΠΑΓΓΑΙΟΥ

Επώνυμο: Χατζηπαρασκευά

Όνομα: Μαρίνα

Τμήμα: Γλώσσας, Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνιων Χωρών

Μάθημα: εισαγωγή στη λαογραφία

Καθηγητής: Μαχά-Μπιζούμη

Έτος:2019-2020

Τόπος: Νέα Πέραμος Καβάλας

                                            Ε. Έθιμα του λαϊκού εορτολογίου

Βασιλική[74 ετών]

<< Όταν ήμουν παιδί νηστεύαμε μια εβδομάδα που έμπαινε η Σαρακοστή και μια εβδομάδα στο τέλος. Στην σαρακοστή των Χριστουγέννων δεν επιτρέπεται να φας κρέας αλλά το ψάρι επιτρέπεται. Τα Χριστούγεννα ο κόσμος που είχε γουρούνια, τα έσφαζε και τα έκανε λουκάνικα και καβουρμάδες. Πέντε το πρωί χτυπούσε η καμπάνα, πήγαμε στην εκκλησία και είχαμε έτοιμη την σούπα και την τρώγαμε μετά την εκκλησία είτε κοτόσουπα είτε κρεατόσουπα. Και από το γουρούνι ,το  κεφάλι του γινόταν πατσάς. Οι μάνες μας κάνανε το χριστόψωμο ,που θα τρώγαμε το πρωί με τη σούπα. Μετά τη γέννηση του Χριστού μέχρι την βάπτιση Του δεν έπρεπε να μένουμε έξω από το σπίτι μετά της 12 για να μην βγουν οι νεραΐδες και μας πάρουν. Πήγαιναν και έλεγαν κάποια ψέματα δήθεν ότι είναι η νεραΐδα και παίρναν κάποιον και τον τραβούσαν από εδώ και από εκεί τον χόρευαν μέχρι που τον εξαντλούσαν. Παραμονή κόβαμε μια βασιλόπιτα, το πρώτο κομμάτι ήταν για τον Χριστό και την Παναγία και ανήμερα της Πρωτοχρονιάς κόβαμε την δεύτερη πίτα , το πρώτο κομμάτι ήταν για τον Άγιο Βασίλη. Παραμονή των Θεοφανίων γίνεται ο πρώτος αγιασμός και ο παπάς πηγαίνει στα σπίτια και αγιάζει.>>

Απόκριες

<<Πολύς κόσμος ντύνονταν στα καρναβάλια και πήγαινε από σπίτι σε σπίτι. Τώρα αυτό δεν ισχύει γιατί φοβάται ο κόσμος ,και να πας δεν θα σε βάλει μέσα. Εκείνα τα χρόνια γίνονταν παρέες και από σπίτι σε σπίτι πήγαμε και γινόταν πειράγματα. Προσπαθούσαμε να μην μιλάμε για να μην μας αναγνωρίσουν από τη φωνή, θέλαν να βγάζουν αυτό που φορούσαμε στο πρόσωπο για να τον τραβήξουν και να δουν ποιος είναι και εσύ προσπαθούσες να το αποφύγεις. Μας κερνούσαν και φεύγαμε.>>

Κινητές γιορτές

 <<Μέσα στην σαρακοστή κάθε νοικοκυρά κάνει ευχέλαιο στο σπίτι για υγεία. Την Μεγάλη Παρασκευή γίνεται το κάψιμο του εβραίου. Όταν γίνεται η περιφορά του επιταφίου στο χωριό σε κάποια σημεία κάποιοι κάτοικοι έχουν κατασκευάσει μια ΄΄κούκλα΄΄(τον εβραίο) και καθώς περνάει ο επιτάφιος γίνεται στάση και τον καίμε. Επειδή υπάρχουν δύο ενορίες συναντιούνται οι δύο επιτάφιοι.  Την Μεγάλη Πέμπτη, μετά τη σταύρωση του Χριστού, ξενυχτάμε τον Χριστό στην εκκλησία, ψέλνουν τα εγκώμια και τα κορίτσια στολίζουν τον επιτάφιο. Παλιότερα τα κορίτσια έμπαιναν με τα πανεράκια και μάζευαν λουλούδια. Την Πρωτομαγιά τα αγόρια έκλεβαν τα λουλούδια από τα μπαλκόνια και τα πήγαιναν στην κοπέλα που αγαπούσαν, αλλά γινόταν μεγάλος ντόρος μέχρι και που έσπαγαν γλάστρες μέσα στο δρόμο και την επόμενη μέρα βγαίναν οι νοικοκυρές για να βρουν τα λουλούδια τους που είχαν πάει.

  Την παραμονή του Αγίου Ιωάννη (23 Ιουλίου) ανάβουμε τρεις φωτιές στην σειρά και τις πηδάμε τρεις φορές. Μετά πηγαίναμε στη θάλασσα και παίρναμε εννιά χαλίκια αμίλητες και αμίλητες γυρίζαμε στα σπίτια μας και τα βάζαμε στο μαξιλάρι μας για να δούμε ποιον θα πάρουμε.

  Του Αγίου Θεοδώρου πηγαίνουν οι γυναίκες στην εκκλησία με βρασμένο σιτάρι και τα κορίτσια το βάζουν στο μαξιλάρι τους για καλή τύχη.΄΄Άγιε Θεόδωρε καλέ μέγα και θαυματουργέ που στην έρημο γυρνάς και την τύχη συναντάς ,συνάντησε και την δική μου και πες της να έρθει να με βρει.΄΄

  Στις 15 Αυγούστου γιορτάζουμε το εκκλησάκι της Παναγίας και παίρνουμε την εικόνα της από τον Άγιο Νικόλαο και την κατεβάζουμε με την συνοδεία της φιλαρμονικής και του κόσμου στο εκκλησάκι της Παναγίας και ο κόσμος την προσκυνάει. Και γίνεται και πανηγύρι.>>