Τελετουργίες από ΝΙΚΗΣΙΑΝΗΣ, Δ. ΠΑΓΓΑΙΟΥ, Π.Ε. ΚΑΒΑΛΑΣ
ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΛΑΪΚΟΥ ΕΟΡΤΟΛΟΓΙΟΥ.
1. Κοίτα να δεις...νηστεία σαράντα μέρες, Σαρανταήμερο λέγεται. Το
Σαρανταήμερο το κάναμε όπως έπρεπε. Όχι τώρα, δεν περιμένουν τίποτα.
Άστα, μην τα ρωτάς. Τότε νηστεύαμε. Μεταλάμβανε ο κόσμος.
Μεταλαμβάνανε, εξομολογιόταν...
2. Τα Φώτα παραμονή, ούτε λάδι ούτε τίποτα. 5 Ιανουαρίου ούτε λάδ΄.
3. 2 Φεβρουαρίου, γινότανκαι τούρκικα το λέγαν. Οι Έλληνες εμείς, το λέγαμε
τούρκικα. Οι γιορτές τέλειωσαν, δεν υπάρχουν γιορτές τον Φεβρουάριο.
4. Την Καθαρά Δευτέρα δεν έτρωγαν τίποτα. Όχι μόνο δεν έτρωγαν τίποτα,
έκαναν και ορισμένες γυναίκες τριήμερο, δεν έτρωαγαν καθόλου.
(Παρασιάκος Ηλίας)
Ένα έθιμο που είχαμ’ εδώ τις απόκριες, «Αδεξίμιος», δηλαδή ο βαφτιτικός
πήγαινε στον νονό για να ζητήσει την σχώρεση. Να κάνει τρείς μετάνοιες και
να ζητήσει σχώρεση.
(Παπαλούδης Κυριαζής)
5. Την Σαρακοστή, θα’ρθει ο άγιος Θόδωρος, θα φάμε λάδι. Το’φερνε ο
καλόγερος, ( το πρώτο Σάββατο των νηστειών), τα έβγαζε μέσα απ’τον
«τουρβά», ας πούμε, το δισάκι, τ’άγια με το κουτί. Οι ψαλτάδες έψελναν,
απο’κει, κατευθείαν, πήγαιναν στην εκκλησία. Σάββατο είναι ο Άγιος
Θόδωρος. Δευτέρα, Τρίτ’, τα’παιρνε τ’άγια και γυρνούσε απο σπίτ’ σε σπίτ’.
Έπαιρνε το σπίτ’ την ευλογία. Και μεγάλη ευλογία έπαιρνε εκείνος που
ήθελα τα άγια να απομείνουν σπίτι του, να κοιμηθούν στο σπίτ’.
6. Την άνοιξη, του Αϊ-Γιώργη, ακίνητη είναι, άλλα εορτάζεται, όμως, μετά το
Πάσχα, 23 Απριλίου.
(Παρασιάκος Ηλίας)
Αγίον Γεώργιον, έχουμε το έθιμο. Τα γάλατα που πάμε. Ένα έθιμο ήταν αυτό,
παλιό. Του Αγίου Γεωργίου, δεν ήταν όπως τώρα, ένα παρεκκλησάκι, μικρό
ήταν εκεί. Οι κεχαγιάδες όλοι, οι κτηνοτρόφ’, όσο γάλα άρμεγαν το πρωί του
Αγίου Γεωργίου την ημέρα, το πήγαιναν εκεί πάν’ στο παρεκκλήσ’. Εκεί είχε
πέντε καζάνια, και βάζαν το γάλα. Κι όσος κόσμος ήταν εκεί, τς’ έδιναν απο
ένα ποτήρ’ γάλα.....
Γιορτές καλοκαιριού είναι ο Προφήτης Ηλίας, των Αγίων Αποστόλων, του
Σωτήρος...
15 Αυγούστου γιορτάζονταν. Να το πω χωριάτικα «Τρανή Πάναγιά». Έτσι
λεγόταν. Δεν ξέραμε, τότε, Μεγάλη Παναγιά, όπως λέμε τώρα. «Πότε; Την
Τρανή την Παναγιά.» ‘Εχ’ και μικρή Παναγιά. 8 Δεκεμβρίου είναι. 9 είναι της
Αγίας Άννας. 14 Σεπτεμβρίου έρχεται η ύψωση του Σταυρού. Και τότε δεν
τρώνε. Νηστευούν.