Τελετουργίες από ΚΑΛΧΑΝΤΟΣ, Π.Ε. ΡΟΔΟΠΗΣ, Δ. ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ
Β. Έθιμα του λαΪκού εορτολογίου
<< Στο “Mevlid”=(μεβλίδ), γιορτάζουμε αυτή την νύχτα την γέννηση του
Μωάμεθ. Κάθε χρόνο έρχεται 10 μέρες πιο νωρίς, πιο μπροστά, από ότι
τις προηγούμενες χρονιές. Αυτή τη μέρα, ως συνήθως μαζεύονταν όλη
η οικογένεια το βράδυ και προσπαθούσαμε να προσευχηθούμε όσο
μπορούσαμε. Οι άνδρες πήγαιναν στο τζαμί του χωριού για να
ακούσουν τον χότζα και τις προσευχές. Οι γυναίκες στο σπίτι με τα
παιδιά, διαβάζαμε το κοράνι. Τον Απρίλιο είχαμε την γιορτή του “Misac”.
Η γιορτή γιορταζόταν επειδή, πιστεύαμε ότι ο Μωάμεθ είχε ταξιδέψει με
έναν άγγελο στον ουρανό. Τις διαδικασίες κάναμε και σε αυτή τη γιορτή.
Αμέσως μετά είχαμε το “Berat” που ήταν μια μοναδική και πολύ
ξεχωριστή νύχτα για όλους μας. Επίσης, ήταν το σημάδι ότι σε λίγο
καιρό θα είχαμε, θα ερχόταν το “Ραμαζάν” μπαΪραμι. Κάθε καλοκαίρι
νηστεύουμε ένα μήνα, πριν από το Ραμαζανι. Μεσάνυχτα
σηκωνόμασταν να φάμε πριν βγει ο ήλιος για να ξεκινήσουμε την
νηστεία. Μαζευόμασταν κάθε νύχτα να φάμε κάτι. Την υπόλοιπη
περιμέναμε να φάμε το βράδυ. Οι γυναίκες μαγείρευαν και τα κορίτσια
βοηθούσαν. Μετά από ένα μήνα είχαμε τη γιορτή, το μπαΪραμι που
κρατάει 3 μέρες. Το πρωί, ξημερώματα οι άνδρες πήγαιναν στο τζαμί.
Και μόλις γυρνούσαν πίσω σπίτι τρώγαμε όλοι πρωινό μαζί. Τα μικρά
παιδιά έβγαιναν και γυρνούσαν όλο το χωριό για να φιλήσουν τα χέρια
των χωριανών και έτσι τους δίνανε και χρήματα. Την υπόλοιπη μέρα
πηγαίναμε ή ερχόντουσαν οι συγγενείς στο σπίτι μας να τους δούμε και
να μας δουν. Πάντα οι μικρότεροι πήγαιναν στα σπίτια των
μεγαλύτερων τους. Εκεί μας κερνούσαν το παραδοσιακό επιδόρπιο μας,
τον μπακλαβά. Οι γυναίκες το έφτιαχναν συνήθως πριν από 2-3 μέρες,
την πρώτη μέρα της γιορτής. Μετά το Ραμαζανι είχαμε την ιερή νύχτα
του “Καλίς”. Όπου συμβόλιζε το άλλο μπαΪραμι, δηλαδή το κουρμπάνι.
Πριν από 15 μέρες της γιορτής, οι μουσουλμάνοι που είχαν περιουσία
πήγαιναν για προσκύνημα στη Μέκκα, πριν φύγουν πηγαίναμε να τους
χαιρετήσουμε στα σπίτια τους. Το κουρμπαν μπαΪραμ διαρκούσε 4
μέρες, διότι η πρωινή μέρα περνούσε με το να σφάζουμε τα ζώα. Οι
άντρες σφάζανε τα ζώα και οι γυναίκες μέσα στο σπίτι, όταν τελείωνε
αυτό έπρεπε να προσευχηθούν αναγκαστικά για να δεχτεί το κουρμπάνι
από το Θεό. Την δεύτερη μέρα συνήθως ψήναμε τα ζώα και τρώγαμε όλοι μαζί. Μετά από 15 μέρες γυρνάνε αυτοί που είχαν πάει Μέκκα. Και πάμε στα σπίτια των γνωστών μας που πήγαιναν και μας κερνούσαν
χουρμάδες και ζεμζεμι, το ιερό νερό. Μας έκανα και μερικά δώρα που
έφερναν από Μέκκα και Μεδίνα.>>