Τοπικές ενδυμασίες από ΑΒΑΝΤΟΣ, Δ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ, Π.Ε. ΕΒΡΟΥ

Καζάκη Βασιλική του Αλέξανδρου

Μ. Γ. Βαρβούνης

1ο Πανεπιστημιακό έτος

Λαογραφία

Σαρακατσάνοι που κατοικούν στον Άβαντα Αλεξανδρουπόλεως

Β. Ένδυμα, υπόδεση, κόμμωση και καλλωπισμός.

α. Ιμείς οι γναίκες (=γυναίκες) είχαμαν φούστες μάλλινες, υφαντές στον αργαλειό, πολύχρωμες. Είχαν πάνω σιρίτια και φρέτζες ( =χρυσά υφαντά που τα κολλούσαν πάνω στη φούστα για ομορφιά). Είχαμαν τα τσαμαντάνια ( =μπλούζες) που ήταν μάλλινα, όλο σιρίτια και είχαν χρυσαφικά. Είχαμαν και ζωνάρι μάλλινο όλο σιρίτια. Στο κεφάλι εβάναμαν μπόχια ( =βυσσινί μάλλινα μαντήλια). Οι κάλτσες μας ήταν ούλες ( =όλες) χειροποίητες, με σχέδια, χρωματιστές. Για παλτό φοράγαμαν τσ’ ( =τις) μπόλκες που ‘ταν μαύρες, μάλλινες με σιρίτια και φρέτζες κι τα πατατούκια που ήταν μαύρα, μάλλινα, με γαϊτόνια. Τα πατατούκια τα φόραγαν κι οι άντρες κι οι γυναίκες όταν πήγαιναν στα πρόβατα. 

Οι άντρες φορούσαν σιγκούνια άσπρα, χειροποίητα, φουστανέλες και είχαν λαγκόλια τα σιγκούνια, 25-30 σούρες. Φόραγαν από πάνω τσαμαντάνια που ήταν μάλλινα, άσπρα με γαϊτάνια και σιγκούνια. Είχαν και μάλλινες χρωματιστές καλτσοδέτες και γιλέκι μαύρο, μάλλινο με σιρίτια και γαϊτάνια. Φόραγαν και στραγκάνια ( =βελούδινα, στρόγγυλα, μαύρα καπέλα) ή υφασμάτινα καπέλα. Είχαν μαύρα, μάλλινα παλτά με γαϊτάνια και κάπες από τραγόμαλο ( =κατσικίσιο μαλλί) που τσ’ φόραγαν στα πρόβατα. 

Ούλα τα ρούχα μας ήταν φτιαγμένα στο χέρι απ’ τσ’ γναίκες.

(Ντίνα Αικατερίνη)

β. Φοράγαμαν τσαρούχια δερμάτινα που τα εράφταμαν μόνοι μας απ’ το τομάρι του γουρουνιού.

(Ντίνα Αικατερίνη)

γ. Είπαμαν πως οι γναίκες έβαναν στο κεφάλι τα μπόχια, τα έδεναν σα μαντήλα, σήκωναν τις άκρες και τα δίπλωναν και τα έδεναν. 

Οι άντρες είχαν στραγκάνια βελούδινα, μαύρα, στρογγυλά ή υφασμάτινα καπέλα. Τα μαλλιά τους ήταν κοντά. 

Ιμείς οι γναίκες τα ‘χαμαν τα μαλλιά πλεξούδες. Τα δέναμαν με ένα χρυσό σκοινί, τα σταυρώναμαν και εκάναμαν κόμπο στο μέτωπο και εκεί εβάναμαν μια ασημένια καρφίτσα μαζί με το μπόχο.

(Ντίνα Αικατερίνη)