Τελετουργίες από Π.Ε. ΚΑΒΑΛΑΣ, ΔΩΜΑΤΙΩΝ, Δ. ΠΑΓΓΑΙΟΥ
α. Η σαρακοστή πριν από τα Χριστούγεννα
Τη σαρακοστή νηστεύαμε.
β. Το Δωδεκαήμερο (25 Δεκεμβρίου – 5 Ιανουαρίου)
Τα Χριστούγεννα σφάζαμε το γουρούνι, το κάναμε κομμάτια, το γδέρναμε, το
κρεμούσαμε, βγάζαμε το λαρδί (λίπος) το οποίο το λιώναμε και το κάναμε βούτυρο. Και
έμενε το κρέας το οποίο το κάναμε μερίδες, το κρεμούσαμε στο κατώι. Το βράδυ των
Χριστουγέννων κάναμε ωραίες τηγανιές από το γουρούνι και πίναμε και κρασί μπρούσκο,
όλη η οικογένεια μαζί και με φίλους της γειτονιάς. Την παραμονή των Χριστουγέννων
λέγαμε τα κάλαντα και την Πρωτοχρονιά. Η αμοιβή μας ήταν χαρούπια, κανένα μήλο,
κανένα κυδώνι, καρύδια, φουντούκια, ξερά αχλάδια, κάστανα και καμμιά δεκάρα ή
μισόφραγκο. Την Πρωτοχρονιά, αν υπήρχε κανένας με δίκαννο, έριχνε μερικές τουφεκιές.
Την παραμονή των Φώτων γινόταν ο μικρός αγιασμός, αυτός ο αγιασμός ήταν για τα σπίτια,
τα χωράφια, τα ζώα, τα αμπέλια, για όλα αυτά. Παίρναμε αγιασμό και τα ραντίζαμε. Τα
Φώτα την ημέρα ο αγιασμός γίνονταν, αυτό το πίναμε γιατί αγιάζονταν το νερό. Ανήμερα
τα Φώτα έριχναν το σταυρό στο ρέμα σ’ ένα λάκκο και βουτούσαν και τον έπαιρναν. Αυτοί
που τον έπιαναν, τον σταυρό, γυρνούσαν το χωριό και τραγουδούσαν «σήμερα τα Φώτα
και ο Φωτισμός και χαρά μεγάλη ο αγιασμός» και ο κόσμος τους έδινε κανένα συκάκι,
κανένα κυδωνάκι και λεφτά. Μετά πήγαιναν το σταυρό στην εκκλησία και τους έδινε ευχή ο
παπάς και άφηναν και μερικά χρήματα. Του Αϊ-Γιάννη κάναμε γιορτή στο σπίτι,
μαζευόντουσαν φίλοι και συγγενείς.
γ. Απόκριες
Στις απόκριες ντυνόμασταν καρναβάλια με παλιά ρούχα να μην μας γνωρίζουν. Υπήρχαν
και άλλοι που ερχόταν από άλλα χωριά και αυτοί ντυμένοι καρναβάλια και έτρεχαν μέσα στο γήπεδο και τους κερνούσαμε ούζο και κονιάκ για να ζεσταθούν. Οι καρναβαλιστές
μουντζούρωναν τα μούτρα τους, φόραγαν και κουδούνια και κάναν φασαρία για να
διώξουν τους καλικάντζαρους και τα κακά στοιχειά.
δ. Κινητές εορτές
Σαρακοστή Πάσχα, Πάσχα, μετά το Πάσχα ως την Πεντηκοστή
Τη Σαρακοστή δεν τρώγαμε λάδι ,ούτε τη Μεγάλη βδομάδα για να πάμε να μεταλάβουμε
το μεγάλο Σάββατο. Και όλη τη Μεγάλη βδομάδα πηγαίναμε στην εκκλησία. Το Πάσχα
σφάζαμε και σουβλίζαμε το ολάκι, το κατσικάκι δηλαδή και τρώγαμε και πίναμε και
χορεύαμε. Την άλλη βδομάδα που ήταν του Αγίου Θωμά, η τελευταία γιορτή, άνοιγαν τα
σχολεία και άρχιζαν οι δουλειές.
ε. Ακίνητες εορτές της άνοιξης
Μια γιορτή ακίνητη της άνοιξης ήταν στις 21 Μαΐου που γιόρταζαν οι προστάτες και η
εκκλησία του χωριού, Κωνσταντίνου και Ελένης. Τη μέρα αυτή ερχόταν πολλά παιχνίδια στο
πανηγύρι, μας φέρναν σφυρίχτρες, τσαμπούνες, φλογέρες και έφερναν όργανα στα
μαγαζιά και διασκεδάζαμε. Στην αυλή της εκκλησίας γινόταν το πανηγύρι και μαζευόταν
κόσμος απ’ όλα τα χωριά.
στ. Γιορτές του καλοκαιριού
Κάναμε γιορτές στις 20 Ιουλίου του Προφήτη Ηλία στο εκκλησάκι που ήταν αφιερωμένο σ’
αυτόν, πάνω στο βουνό. Του Αγίου Παντελεήμονα γινόταν πανηγύρι και μετά τον
Δεκαπενταύγουστο της Παναγίας. Τη μέρα πηγαίναμε για μπάνιο στην Πέραμο που
γιόρταζε. Είχε εικόνα της Παναγίας εκεί και γιόρταζαν. Επίσης γιορτάζαμε του Σωτήρος,
ήταν η γιορτή των κρασιών.
(Παπαγαβριήλ Νίκος)