Τελετουργίες από Π.Ε. ΚΑΒΑΛΑΣ, ΝΕΑΣ ΠΕΡΑΜΟΥ, Δ. ΠΑΓΓΑΙΟΥ
Μαρία Σαββαϊδου
Φοιτητική εργασία για το μάθημα της λαογραφίας
Νέα Πέραμος Καβάλας
2017-2018
Έθιμα του λαϊκού εορτολογίου
Ο Κλείδωνας στην Πέραμο είναι μήνας Ιούνιος, παραμονή τ' Αγιαννιού .Τα γινομένα βορβύκια των κουκουλιών στοιβαγμένα στη μεγάλη κοφίνα παραμένουν να πάρουν τον δρόμο για τα Μουδανιά .Εκεί το χρυσό μετάξι θα γίνει καθαρό χρυσάφι και θα φέρει πίσω στο χωριό μας, μαζί με τα στολίδια της Προύσας και των Μουδανιών και την αμοιβή για τους κόπους τον 50 ημερών, όσες κρατήσαν κουκούλια από το άνοιγμα του σπόρου ως στο κλάδεμα και το μάζεμα Φυκαριών.
Τα σανίδια τρίφτηκαν και αστράφτουν πάλι από την από την πάστρα. Οι φουσκιές από της βέργες την μουριάς και τα ξηρά κλαδιά της βελανιδιάς , της κουμαριάς και τον ρικιών που στάθηκαν για το κλάρομα των κουκουλιών που είχαν στοιβαχθεί των σπιτιών .στις αυλές τον σπιτιών. Από αυτές τις στοίβες θα πάρουν και τα παιδιά το βράδυ για τις φωτιές του Αγιαννιου .Την άλλη μέρα θα ανοιχτεί ο Κλείδωνας ο <<Χελιδώνας>>όπως τον έλεγαν οι παλιοί .Σε όλες τις γειτονιές οι νιόπαντρες της χρονιάς θα καλέσουν στο σπίτι τους όλες τις γυναίκες να ακούσουν την τυχερή οι παρασκίδα του κλείδονα που θα πέσει στο σημάδι της.
Και άρχισαν απέρα οι παρασκίδες σε κάθε παρασκίδα τραβιέται και από ένα σημάδι. Πολλές είναι οι ταιριαστές και οι τυχερές και τις καλοδέχονται και τις καμαρώνουν. Άλλες είναι αταίριαστες και καμιά φορά πειρακτικές .Και τότε παίρνουν και δινουν τα πειράγματα και τα χάχανα .Μερικές από αυτές είναι αναγκαίο να αναφερθούν έτσι ώστε να θυμηθούν τα νιάτα τους. Οι σημερινές ηλικιωμένες πια Περανιώτισες:
Άσπρο γαρυφαλάκι μου, με σύρμα κεντημένο ,
όσο καιρό και μου και να μου πεις ,εγώ σε περιμένω
Σπαθιά και αν βρέξεις ουρανέ, μαχαίρια κι αν χιονίσεις,
εμένα απ την αγάπη μου δε θα με ξεχωρίσεις
Ήθελα να σ αντάμωνα, μελαχρινό πουλί μου,
και τα πάθη μου να σου λεγα και ας πήγε εκεί ας έβγαινε η ψυχή μου
Όσα να ακούσω για τα σε ,όσα και να μου πούνε, αδύνατο για τα μάτια μου τους άλλους για να δούνε
Αν ήθελα τη γνώμη σου να ναι σαν την δική μου.στη γη λουλούδι θα γίνω να με πάτας πουλί μου.
Στις 6 Αυγούστου κάθε χρόνο όπου είναι η Μεταμόρφωση του Σωτήρος στη Νέα Πέραμο Καβάλας έχουν έθιμο να βουτάει όλος ο κόσμος, μικρός και μεγάλος, στη θάλασσα τα μεσάνυχτα στις 5 Αυγούστου στις 12 η ώρα ακριβώς. Κάθε χρονιά στη Νέα Πέραμο εκείνη τη μέρα γίνεται γλέντι με πολύ ποτό και άφθονο φαγητό. Ο κόσμος διασκεδάζει και χορεύει με όλη του την ψυχή. Μετράνε αντίστροφα και με το που φτάνει η ώρα βουτάνε όλοι, μαζί με κάτι πλαστικά ποτηράκια, τα οποία περιέχουν από ένα αναμμένο κερί στο εσωτερικό μέρος τους. Τα κατευθύνουν προς τα μέσα, όσο πιο βαθιά μπορεί ο καθένας, κάνοντας μια ευχή, εύχονται δηλαδή κάτι και το άφηνα να πάει μόνο του προς τα μέσα.
Το Πάσχα στη Νέα Πέραμο Καβάλας είναι το ίδιο ακριβώς όπως και στις άλλες περιοχές. Ο κόσμος ετοιμάζεται και βάζει τα καλά του πηγαίνοντας προς την εκκλησία. Όμως είναι αναγκαίο να αναφερθεί πως, σύμφωνα με το παλιό έθιμο, στα κατώφλια των σπιτιών της καθυστερημένης ενορίας, αράδειαζαν οι αντίπαλοι τσανάκια με νερόβραστα φασόλια, σημάδι πως ακόμη είχαν Σαρακοστή, ενώ οι άλλοι έχουν κιόλας αναστήσει. Ξημέρωσε τέλος η μεγάλη μέρα, η λαμπρότερη γιορτή της Ρωμιοσύνης. Στη Σταύρωση, την ταφή και την Ανάσταση του Κυρίου βλεπουμε την ίδια τη μοίρα της φυλής. Σαν τον Χριστό, έτσι και το Γένος μας σταυρώνεται, πεθαίνει και ανασταίνεται. Ίσως γι' αυτό δεν μπορούμε να νιώσουμε και την Ανάσταση χωρίς τη βροντή και τη μυρωδιά του μπαρουτιού. Στη Δεύτερη Ανάσταση θα τη χαρούν οι Περαμιώτες, που γίνεται στις δέκα το πρωί και που ξημερώνει στο πόδι όλο το χωριό.
Μαρία Σαραφίδου (;)