Τελετουργίες από Π.Ε. ΚΑΒΑΛΑΣ, ΔΩΜΑΤΙΩΝ, Δ. ΠΑΓΓΑΙΟΥ

Δεληχουρμούζη Μελπομένη

Τόπος: Δωμάτια, Καβάλας

Εισαγωγή στη Λαογραφία

2016-2017

Έθιμα του λαϊκού εορτολογίου

Α]Η σαρακοστή πριν τα Χριστούγεννα

Όταν έρχεται η σαρακοστή των Χριστουγέννων νήστευα όλες τις μέρες και περίμενα να έρθει η μεγάλη μέρα για να φάω κρέας. Τις μέρες εκείνες σφάζαμε το γουρούνι και καμιά κότα για το τραπέζι των Χριστουγέννων Το χοιρινό  το κάναμε παστό για να μπορεί να διατηρηθεί περισσότερο καιρό .Ύστερα φτιάχνουμε πολλά γλυκά ,τα πιο συνηθισμένα ήταν τα μελομακάρονα ο μπακλαβάς και οι κουραμπιέδες. Και μόλις περνούσε η σαρακοστή τρώγαμε όλη η οικογένεια μαζί αυτά που είχαμε ετοιμάσει.

Β]Το δωδεκαήμερο (25 Δεκεμβρίου 5 Ιανουαρίου)

 Τις ημέρες αυτές πήγαινα στην εκκλησία συνέχεια και ήμουν μαζί με τους δικούς μου ανθρώπους. Φτιάχνουμε κάθε χρονιά ένα πλούσιο και όμορφο χριστουγεννιάτικο τραπέζι από τα δικά μας ζώα και το δικό μας μπαξέ. Επίσης την πρωτοχρονιά έκανα μόνη μου τη βασιλόπιτα όπως φτιάχνουμε τα τσουρέκια και έβαζα μέσα ένα φράγκο. Έτσι όποιος τύχαινε το φλουρί ήταν ο τυχερός της χρονιάς και εκείνη την ώρα έκανα τη δική μου ευχή .Ύστερα όποιος έμπαινε στο σπίτι έπρεπε να μπει με το δεξί για να κάνει ποδαρικό και να πάνε όλα καλά. Και μετά που ήταν η γιορτή των φώτων πηγαίναμε στην εκκλησία να πάρουμε μεγάλα αγιασμό.

Γ] γιορτές Φεβρουάριου

 Το Φεβρουάριο έχουμε την Τσικνοπέμπτη. Εκείνη την ημέρα ψήνουμε από τα κρέατα μας και τρώμε. Συνήθως πηγαίναμε στο βουνό και ήταν τέλεια. Αυτή η μέρα ήταν και η έναρξη των αποκριών .Στις αποκριές βάζαμε περίεργα ρούχα συνήθως τα παλιά μας ή φτιάχναμε μόνοι μας για να δώσουμε στα παιδιά να διασκευάσουν αυτή τη μέρα .Μετά ακολούθησε η Καθαρά Δευτέρα όπου πετούσαμε τον χαρταετό στο βουνό και τρώγαμε φασολάδα με ψωμί .Από αυτήν την ημέρα  ξεκινάει η σαρακοστή για το Πάσχα.

Δ] κινητές γιορτές (σαρακοστή του Πάσχα ,Πάσχα, μετά το Πάσχα ως την πεντηκοστή)

 Η σαρακοστή του Πάσχα της ξεκινάει από την Καθαρά Δευτέρα και κρατάει 40 μέρες μέχρι την ημέρα του Πάσχα, είναι η πιο σκληρή νηστεία. Μετά τις ξεκινούσαν οι χαιρετισμοί κάθε Παρασκευή όπου πήγαινα κάθε  χρόνια. Μετά ξεκινά η μεγάλη εβδομάδα που είναι η βδομάδα γεμάτο πένθος .Όλο το χωριό πήγαινε στην εκκλησία. Το Σάββατο το βράδυ γίνεται η ανάσταση του κυρίου μας και την επόμενη μέρα τρώγαμε το ψητό αρνί και μοσχοβολούσε όλο το χωριό.

Ε] ακίνητες εορτές της άνοιξης

 Η 25η Μαρτόυ είναι ημέρα του ευαγγελισμού, πήγαινα στην εκκλησία με τα καλά μου ρούχα και ύστερα μαζευόμασταν όλα τα παιδιά στην πλατεία του χωριού και λέγαμε τα ποιήματα μας και τραγουδούσαμε τραγούδια εκείνης της ημέρας. Ο καλύτερος μαθητής κρατούσε τη σημαία και καταθέταμε στεφάνια στο ιερό .Συνήθως φορούσαμε και τη στολή του τσολιά ή τις παραδοσιακές του χωριού .Επίσης η πλατεία του χωριού ήταν γεμάτο από ελληνικές σημαίες και στο τέλος της εορτής μας έδιναν κρουασάν και χυμό.

Ζ]γιορτές του καλοκαιριού

 Το καλοκαίρι έχουμε πολλές γιορτές και σε κάθε χωριό γίνεται πανηγύρι με πολύ κέφι και χορό. Στις 5 Ιουλίου έχουμε του αγίου Αθανασίου ,στις 7 της Κυριακής ,στις 17 της αγίας Μαρίνας, στις 20 του προφήτη Ηλία ,στις 26 της αγίας Παρασκευής ,στις 27 του αγίου Παντελεήμονα. Σε κάθε γιορτή ο παπάς του χωριού μας κάνει λειτουργία όπου πηγαίναμε όλοι .Τον Αύγουστο είχε πολύ σημαντικές γιορτές της, στις 6 είναι η μεταμόρφωση του Σωτήρος , στις 19 η κοίμηση της Θεοτόκου ,δηλαδή της παναγίας. Εκείνη την ημέρα γίνεται και πανηγύρι στο χωριό  μας με πολλή διασκέδαση. Στις 23 είναι η απόδοση της κοιμήσεως της θεοτόκου, δηλαδή τα ανήμερα της παναγίας και στις 29 είναι η αποκεφάλιση του Προδρόμου.

Η] γιορτές του φθινοπώρου ως τη γιορτή του αγίου Φιλίππου

 Στις 14 Σεπτεμβρίου είναι η ύψωση του τιμίου Σταυρού, που είναι και νηστεία. Στις 6 Οκτωβρίου είναι του αποστόλου Θωμά ,στις 26 του Δημητρίου και έχουμε μια πολύ σημαντική γιορτή στις 28 Οκτωβρίου που λέμε ποιήματα και τραγουδάμε όπως στις 25 Μαρτίου .Στις 9 Νοεμβρίου είναι του αγίου Νεκταρίου ,στις 13 του αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου και στις 14 του αγίου Φιλίππου.