Τελετουργίες από ΜΕΣΟΡΟΠΗΣ, Δ. ΠΑΓΓΑΙΟΥ, Π.Ε. ΚΑΒΑΛΑΣ

Β. Έθιμα του λαϊκού εορτολογίου

Α. Στις 15 Νοεμβρίου αρχίζει η νηστεία για τα Χριστούγεννα. Στις 30 Νοεμβρίου είναι η γιορτή του Αγίου Ανδρέα, στις 4 Δεκεμβρίου η γιορτή της Αγίας Βαρβάρας, στις 5 του Αγίου Σάββα και στις 6 του Αγίου Νικολάου. Στις 12/12 είναι η γιορτή του Αγίου Σπυρίδωνα. Έλεγαν οι πρόγονοι μας, ότι μετά τον Άη Σπυρίδωνα, η μέρα μεγαλώνει ένα σπυρί κάθε μέρα.

Β. Ήταν παλιό έθιμο τη μέρα των Χριστουγέννων, που ευτυχώς διατηρείται και σήμερα στη Μεσορόπη, οι καμπάνες να χτυπούν στις 4 τα ξημερώματα. Όλος ο κόσμος ετοιμάζεται και πηγαίνει νύχτα στην εκκλησία για να παρακολουθήσει τη Θεία Λειτουργία και να ζήσει την κατανυκτική ατμόσφαιρα. Μετά πάνε όλοι στα σπίτια τους για να γιορτάσουν γύρω από το Χιρστουγενιάτικο τραπέζι με τα πλούσια φαγητά, τη μεγάλη γιορτή της Χριστιανοσύνης. Τα παλαιότερα χρόνια την ημέρα των Χριστουγέννων τα παιδιά του σχολείου γύριζαν από σπίτι σε σπίτι και έψαλλαν τα κάλαντα. Μετά τα κάλαντα οι νοικοκύρηδες, έδιναν δώρα στα παιδιά, όπως σύκα, καρύδια ,ξυλοκέρατα, καραμέλες, κάστανα και κάπου κάπου καμιά δραχμή. Τα Χριστούγεννα παλιά γιορτάζονταν τρεις μέρες. Η εκκλησία πάλι τρεις τα γιορτάζει. Ο κόσμος χαίρεται κι διασκεδάζει με γλέντια και χορούς. Την Παραμονή της Πρωτοχρονιάς σε κάθε σπίτι γίνονταν οι απαραίτητες προετοιμασίες για να γιορτάσουν όλοι με χαρά την Πρωτοχρονιά. Το βράδυ της Παραμονής του Αγίου Βασιλείου που είναι η τελευταία μέρα του χρόνου, πριν από το βραδινό φαγητό άναβαν το καντήλι στο εικονοστάσι. Άναβαν και ένα κερί στο τραπέζι για να τους φέγγει και η νοικοκυρά τους θύμιαζε όλους,  θύμιαζε όλους τους χώρους του σπιτιού και το θυμιόψωμο και ο αρχηγός του σπιτιού το έκοβε αφού αφού το σταύρωνε τρεις φορές με το μαχαίρι. Το πρώτο κομμάτι ήταν για το Χριστό,  το δεύτερο για την Παναγία, το τρίτο για τον Αη Βασίλη, το τέταρτο για τον πατέρα, το πέμπτο για τη μητέρα και όλα τα υπόλοιπα για  καθένα μέλος της οικογένειας κατά σειρά ηλικίας. Όποιος εύρισκε το νόμισμα, θεωρούνταν ο τυχερός της χρονιάς. Οι άνδρες και τα παλικάρια πήγαιναν στα διάφορα σπίτια όπου συγκεντρώνονταν παρέες ή στα καφενεία κι έπαιζαν χαρτιά. Τη μέρα της Πρωτοχρονιάς τα μικρά παιδιά παλιότερα με το ξημέρωμα γύριζαν από σπίτι σε σπίτι να πούνε τα κάλαντα και να πάρουν το φιλοδώρημα τους. Κρατούσαν ένα σπάγγο στο χέρι τους που στην άλλη άκρη είχαν δέσει ένα κλαδί ελιάς και μέσα στον σπάγγο περνούσαν τα «κ’λίκια»,ενώ σε μια πετσέτα που ήταν δεμένη από τις άκρες της, μάζευαν τα σύκα, τα καρύδια, τα ξυλοκέρατα ( χαρούπια), τα αμύγδαλα και ο,τι άλλο τα πρόσφεραν.

 Οι καμπάνες χτυπούν στις 4 τα ξημερώματα. Πρέπει να διαβαστούν οι «Ώρες» στην εκκλησία, να τελεστεί ο Αγιασμός και να επακολουθήσει η Θεία Λειτουργία που συνήθως αργεί να τελειώσει γιατί την παραμονή των Θεοφανείων τελείται η λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου. Την ημέρα αυτή παλιά, όλοι οι πιστοί του χωριού νήστευαν και από λάδι ακόμη. Από κάθε σπίτι πήγαινε κάποιος στην εκκλησία για να φέρει στο σπίτι αγιασμό και αντίδωρο για όλη την οικογένεια. Μετά με τις εξώπορτες ανοιχτές, με παστρικές τις αυλές, περίμεναν τον ιερέα με το σταυρό στο ένα χέρι και στο άλλο το βασιλικό και το νεοκόρο με τον αγιασμό μέσα σ’ένα φρεσκογανωμένο «μπακιράκι»,να’ρθουν στο σπίτι, να φωτίσουν την οικογένεια. Εισερχόμενοι στο σπίτι του κάθε πιστού, ο ιερέας και ο νεοκόρος έψαλλαν το «Εν Ιορδάνη βαπτιζομένου Σου Κύριε». Ακούγοντας την ψαλμωδία η οικογένεια συγκεντρώνονταν όλοι γύρω από τον ιερέα, ασπάζονταν τον Σταυρό, ενώ ο ιερέας τους έρανε όλους με τον αγιασμό, καθώς και όλους τους χώρους του σπιτιού. Η «Θεία Χάρη» μπήκε μέσα στο σπίτι, ενώ ο αρχηγός του σπιτιού έριχνε τον οβολό του μέσα στο σκεύος του αγιασμού.

 Την ημέρα των Θεοφανείων όλος ο πιστός κόσμος του χωριού νηστικός πήγαινε στην εκκλησία, για να παρακολουθήσει την Θεία Λειτουργία, την τελετή του Μεγάλου Αγιασμού και την Θεαματική κατάδυση του Τιμίου Σταυρού που στη Μεσορόπη γίνεται τον Νιουβρίο.

 Ο Νιουβριός είναι μια βαθιά και πλατεία μπάρα μέσα στο λάκο που βρίσκεται Β.Α του χωριού και προσφέρεται τον χειμώνα, την γιορτή των Θεοφανείων για να γίνει η κατάδυση του Τιμίου Σταυρού. Η πομπή για τον Νιουβριό ξεκινά από την εκκλησία. Προηγούνται τα παιδιά που κρατάνε τα λάβαρα ψηλά, τα εξαπτέρυγα, τις εικόνες. Ακολουθεί ο ιερέας που κρατάει το «Ευχολόγιον» και τον Τίμιο Σταυρό, ο νεοκόρος με το μπακιράκι που περιέχει τον Αγιασμό και το βασιλικό, οι ψαλτάδες που ψέλνουν και όλο το εκκλησίασμα, για να παρακολουθήσει την κατάδυση και τους βουτηχτές. Ραντίζεται με τον αγιασμό ο γύρω από τον Ιερέα κόσμος, ο χώρος και η μπάρα και ρίχνεται ο Σταυρός μέσα στα κατάλευκα αφρισμένα νερά, με ένα μικρό κομμάτι κορδέλα (20-25 εκ) και από το βάρος του χάνεται στον πυθμένα της μπάρας.

 Τότε, όλα τα παλικάρια του χωριού πάνω στο άνθος της ηλικίας τους, ρίχνονται όλοι μέσα στα παγωμένα κρυστάλλινα νερά του Νιουβριού και προσπαθούν άλλοι με βουτιές και άλλοι με την αφή των ποδιών τους όρθιοι, να εντοπίσουν τον Σταυρό και να εντοπίσουν το Σταυρό και να βουτήξουν να τον πιάσουν. Οι βουτηχτές είναι παιδιά του χωριού και “εις δόξαν Θεού” κανένας δεν έπαθε τίποτε επί τόσα χρόνια που κολυμπούν, γιατί την ημέρα αυτή των Θεοφανείων πιστεύουμε, όπως μας το έλεγαν και οι παππούδες μας, ότι τα νερά όλα είναι αγιασμένα, γι’ αυτό και κανένας δεν αρρωσταίνει. Τους προστατεύει η Θεία Χάρη. Όπως περιέγραψα τον τρόπο που γιορτάζεται η Παραμονή και η μέρα των Θεοφανείων, το ίδιο γίνεται και 13 μέρες αργότερα, όταν γιορτάζει την παραμονή και τα Θεοφάνεια η Εκκλησία του Τίμιου Προδρόμου Μεσορόπης που ακολουθεί το πάτριον Ημερολόγιον.

(Βασίλειος Φυνδάνης)

Γ. “Ο Φλεβάρης κι αν φλεβίσει καλοκαίρι θα μυρίσει.”

Τον Φεβρουάριο το λέμε και “κουτσοφλέβαρο” γιατί άλλοτε έχει 28 μέρες και άλλοτε 29.

Την 1η Φεβρουαρίου είναι του Αγίου Τρύφωνος, στις 2/2 γιορτάζουμε την Υπαπαντή του Χριστού και στις 3 τον Άγιο Συμεών.

(Χαριστή Παρσά)

Δ. Οι παλιοί δίνουν μια ερμηνεία για το όνομα Τσικνοπέμπτη. Την ονόμασαν Τσικνοπέμπτη, γιατί οι γυναίκες όλες, τα παλιότερα χρόνια ήταν αφοσιωμένες δήθεν στις διασκεδάσεις, στα αχαλίνωτα γλέντια και άφηναν τις κατσαρόλες με τα φαγητά τους στην φωτιά, τις ξεχνούσαν γιατί συνεπαίρνονταν με τα αποκρεάτικα ξεφαντώματα και τα φαγητά άρχισαν να καίγονται και να μυρίζουν (τσίκνωμα το έλεγαν). Για το λόγο αυτό η μέρα ονομάστηκε Τσικνοπέμπτη κατά τους Μεσοροπιανούς. Από την μέρα αυτή άρχιζαν συστηματικά τα Καρναβάλια. Από το Σάββατο το βράδυ επιδίδονται με το καρναβάλι. Κάθε βράδυ στα σκοτεινά και ανώμαλα σοκάκια του χωριού τότε, γύριζαν καρναβάλια. Ντυμένα τα παιδιά, μικρά και μεγάλα με παλιόρουχα, με μουτζουρωμένο πρόσωπο, με κάπες και σχοινιά χοντρά στη μέση, κουδούνια στο λαιμό και στη μέση, έτρεχαν μέσα στο χωριό. Πανύψηλες φιγούρες στο σκοτάδι σκορπούσαν τον τρόμο στα μικρά παιδάκια. Όλα αυτά τα εξαρτήματα αποτελούσαν την μεταμφίεση των καρναβαλιών που γύριζαν στα σκοτεινά δρομάκια του χωριού σαν ένα μεγάλο κοπάδι γίδια με πολλά και διάφορα κουδούνια. Επίσης, ακούγονταν και τραγούδια με αισχρό περιεχόμενο και οι επισκέπτες σαν ασυνήθιστοι που ήταν σε τέτοια ακούσματα, δεν ήξεραν που ν κρύψουν το πρόσωπό τους από ντροπή. Οι ντόπιοι που γνώριζαν ότι αυτό ήταν παλιό έθιμο που το κληρονομήσαμε από τους προγόνους μας και μεταδόθηκε από γενιά σε γενιά και έφτασε μέχρι σε μας και ότι μόνο στις Απόκριες λέγονταν αυτά τα τραγούδια, το προσπερνούσαν, σαν να μη συνέβαινε τίποτε.

(Γιάννης Φυνδάνης) 

 

Ε. Το πρωί της Καθαράς Δευτέρας σηκώνονταν οι νοικοκυρές κι έπλυναν με «δολόσταχτη» τα μαγειρικά σκεύη για να καθαρίσουν από τα λίπη. Ήταν αμαρτία στα νηστίσιμα της Καθαρής  Εβδομάδας να υπήρχε και μια σταγόνα λάδι ή λίπους. Την Καθαρά Δευτέρα άρχιζε το τριήμερο. Συνήθιζαν και νήστευαν όσοι ήθελαν και μπορούσαν το φαγητό και το ψωμί ως την Καθαρή Τετάρτη. Την Καθαρή Τετάρτη, στη λειτουργία της Προηγιασμένης, πήγαιναν οι γυναίκες νηστίσιμα δώρα στην εκκλησία και τα μοίραζε ο παπάς σ’αυτούς που κράτησαν το τριήμερο ως δώρα για τον άθλο που κατόρθωσαν να κάνουν. Τους ευλογούσε ο ιερέας τους Τριμερίτες.

 Τον μήνα Μάρτιο έχουμε τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου.

Όλη τη Μεγάλη Σαρακοστή την περνούσαν με νηστεία οι πρόγονοι μας. Νήστευαν από κρέας, λίπος, ψάρια, αυγά ,κρασί και γαλακτοκομικά προϊόντα. Τις Τετάρτες και τις Παρασκευές νήστευαν και από λάδι ακόμα.

Την Γ΄ Κυριακή των Νηστειών, τη Στυαροπροσκύνηση έβγαιναν όλοι από την εκκλησία κρατώντας ένα κλαδί δάφνης στο χέρι. Ψάρια έτρωγαν την ημέρα του Ευαγγελισμού και την Κυριακή των Βαϊων. Τότε έπιναν ντόπιο κρασί.

Κάθε Τετάρτη ως Παρασκευή γίνονταν και γίνεται προηγιασμένη Λειτουργία. Κάθε Παρασκευή βράδυ και για πέντε συνεχόμενες Παρασκευές από τότε που άρχιζε η νηστεία, πολλοί χωριανοί πήγαιναν και πηγαίνουν στην εκκλησία για να παρακολουθήσουν  τους Χαιρετισμούς και την 5η Παρασκευή τον Ακάθιστο Ύμνο.

Κυριακή των Βαϊων.

Την Κυριακή των Βαϊων το μισό κλείτος του Ναού, στρωνόταν με ωραία χρωματιστά κιλίμια, έριχνε ο ιερέας από πάνω φύλλα και κλαδάκια δάφνης και όλα αυτά συμβόλιζαν την υποδοχή του Κυρίου στα Ιεροσόλιμα, όταν εισήρχετο επί «πώλου όνου καθήμενος» και ο λαός έψαλλε το «Ωσανά, ευλογημένος ο ερχόμενος». Ο ιερέας μοίραζε Βάγια στους πιστούς που εκκλησιάστηκαν.

Οι γριές Μεσοροπιανές συνήθιζαν να μιλούν για τα «τρία καλά Σάββατα». Το πρώτο Σάββατο είναι αυτό που βρίσκεται μετά την τελευταία Παρασκευή που τελειώνει ο Ακάθιστος Ύμνος και προ της Ε΄ Κυριακή των Νηστειών. Το δεύτερο Σάββατο είναι αυτό που λέγεται το «Σάββατο του Λαζάρου» γιατί η εκκλησία μας γιορτάζει την Ανάσταση του Λαζάρου. Το τρίτο είναι το «Μέγα Σάββατο», η παραμονή του Πάσχα.

Μεγάλη Εβδομάδα

Τη Μεγάλη Εβδομάδα η νηστεία ήταν πολύ αυστηρή. Κάθε βράδυ μόλις χτυπούσαν οι καμπάνες πήγαιναν στην Εκκλησία στις ‘‘αγρυπνίες’’.Μεγάλη Δευτέρα, Μεγάλη Τρίτη για να ακούσουν το τροπάριο της Κασσιανής. Την Μεγάλη Τετάρτη πήγαιναν όλοι για να ευχαιλαιασθούν ( μυρωθούν) με το αγιασμένο λάδι, του μεγάλου Ευχελαίου που γίνεται στην εκκλησία και να λάβουν την Θεία  χάρη. Την Μεγάλη Πέμπτη το πρωί πολλές οικογένειες δεν τρώγανε και περίμεναν να τους φέρουν όσοι από το σπίτι τους πήγαιναν στην εκκλησία «Μεγαλοπεφτίτικο ύψωμα», να φάνε πρώτα το ύψωμα ( αντίδωρο) και μετά να πάρουν το πρωινό τους. Οι πιστές νοικοκυρές φρόντιζαν να πάνε ένα πρόσφορο να «αγιασθεί» στην εκκλησία και να πάρουν από την εκκλησία την ημέρα αυτή, το Ύψωμα της Μεγάλης Πέμπτης και το κρατούν και σήμερα ακόμη, όλο τον χρόνο στο εικονοστάσι του σπιτιού τους, ώστε αν αρρωστήσει κάποιος ή πάθει οτιδήποτε κακό, τους δίνουν το «Μεγαλοπεφτίτικο Ύψωμα» κι έρχεται η Θεία Χάρη στον παθόντα για να γίνει καλά. Την Μεγάλη Πέμπτη οι νοικοκυρές βάφουν τα αυγά κόκκινα. Το κόκκινο χρώμα συμβολίζει το αίμα του Χριστού. Γι’αυτό λέγεται και κόκκινη Πέμπτη. Το βράδυ της Μεγάλης Πέμπτης μετά τα 12 Ευαγγέλια, όταν σχολούσε η εκκλησία, πολλές γυναίκες με τα παιδιά τους, όχι φυσικά τα μωρά, πηγαίνουν και κοιμούνται στην εκκλησία για να φυλάνε τον σταυρωμένο νεκρό.

Μεγάλη Παρασκευή ( πρωί)

Το πρωί της Μεγάλης Παρασκευής όσες κοπέλες ήθελαν να ή το είχαν τάμα, έκοβαν λουλούδια από τα σπίτια τους όπως πασχαλιές, δάφνες ,ζουμπούλια, μανουσάκια, καλογριές και πήγαιναν στην εκκλησία να στολίσουν τον επιτάφιο. Όλος ο κόσμος χτυπώντας οι καμπάνες κατά της 10 η ώρα ετοιμάζεται για την εκκλησία. Όταν σχολούσε η εκκλησία προσκυνούσαν τον Επιτάφιο, αγόραζαν τις λαμπάδες για την Ανάσταση. Τα παιδιά χτυπούσαν κατά αραιά διαστήματα τις καμπάνες πένθημα όλη την ημέρα.

Μεγάλη Παρασκευή ( βράδυ)

Την Μεγάλη Παρασκευή το βράδυ οι καμπάνες ξαναχτυπούν και καλούν τους χριστιανούς να παρακολουθήσουν την ακολουθία του Επιταφίου. Μετά τα εγκώμια, το εκκλησίασμα περίμενε να τελειώσουν οι ψάλτες τα Ευλογητάρια και να βγουν για την περιφορά του Επιταφίου. Ετοιμαζόταν η πομπή στην αυλή της εκκλησίας. Μπροστά πήγαιναν τα λάβαρα, τα μανουάλια, ο Σταυρός, τα εξαπτέρυγα, ακολουθούσε ο επιτάφιος και πίσω πήγαινε ο ιερέας και οι ψάλτες. Την ίδια ώρα περίπου περιφερόταν και ο επιτάφιος του Τιμίου Προδρόμου. Στο τέλος η περιφορά κατέληγε στην εκκλησία και πήγαιναν όλοι να περάσουν κάτω από τον επιτάφιο. Την ώρα που περνά κάτω από τον επιτάφιο ο κόσμος, οι ψαλτάδες, στέκονται δεξιά της κύριας εισόδου της εκκλησίας πίσω από το παγκάρι και ψέλνουν το τροπάριο. Σε λίγο ο ιερέας παίρνει τον επιτάφιο και ψέλνοντας γυρίζει τρεις φορές γύρω από την Αγία Τράπεζα που συμβολίζει τον τάφο του Χριστού. Σε λίγο ακούγεται το τελευταίο Ευαγγέλιο, τελειώνει έτσι ο ενταφιασμός και ακολουθεί η απόλυση.

Μεγάλο Σάββατο ( βράδυ)

Πριν αρκετά χρόνια είχε καθιερωθεί ένα έθιμο που δεν υπήρχε παλιά. Δηλαδή να ανάβουν φωτιά με χοντρά κούτσουρα, έξω από την πόρτα της αυλής του Αγ.Γεωργίου, μέσα στο δρόμο. Λέγεται, ότι συμβολίζει το κάψιμο του Ιούδα. Και πράγματι, καίνε το ομοίωμα του Ιούδα μετά την Ανάσταση. Στις 11 το βράδυ χτυπούν οι καμπάνες για να συγκεντρωθεί ο κόσμος για την Ανάσταση. Χτυπούν οι καμπάνες κι ενδιάμεσα ακούγεται το ξύλινο σήμαντρο. Στις 12 παρά δέκα περίπου βγαίνει ο ιερέας στην Ωραία Πύλη, αφού προηγουμένως έχουν σβηστεί όλα τα κεριά, καντήλια, φώτα μέσα στην εκκλησία, μέσα από το σκοτάδι από το Ιερό προβάλλει το Άγιο Φως στην Ωραία Πύλη. Με το «Δεύτε Λάβετε Φως» του Ιερέα συγκεντρώνεται όλος ο κόσμος εκεί γύρω για να ανάψει τις λαμπάδες του. Όλος ο κόσμος μετά τις ευχές και τους ασπασμούς πηγαίνει στο Δεσποτικό που στέκεται ο Ιερέας για να ασπαστεί την εικόνα της Αναστάσεως, ενώ οι ψάλτες ψέλνουν αναστάσιμα τροπάρια. Η Ανάσταση στην εκκλησία του Τιμίου Προδρόμου γίνεται μια ώρα αργότερα.

Κυριακή του Πάσχα-Δευτερανάσταση

Κατά της 11 η ώρα το πρωί χτυπούν οι καμπάνες και πηγαίνει ο κόσμος στην εκκλησία για την «Δευτερανάσταση» με τις λαμπάδες στο χέρι, φορώντας τα καλύτερα ρούχα και παπούτσια τους. Μετά όλοι μαζεύονται στα σπίτια τους με τα αγαπημένα τους πρόσωπα, πίνουν, χορεύουν, γλεντούν, τρώγοντας τον παραδοσιακό οβελία.

Η γιορτή του Αγίου Γεωργίου

Αν η γιορτή του Αγίου Γεωργίου που γιορτάζεται στις 23 Απριλίου, τύχει και πέσει μέσα στη Μεγάλη Σαρακοστή τότε ο Άγιος Γεώργιος τη δεύτερη μέρα του Πάσχα. Και η Θεία Λειτουργία γίνεται στο ομώνυμο εξωκλήσι κάτω στο κάμπο. Παραβρίσκονται και παρακολουθούν την Θεία Λειτουργία εκτός από τους χωριανούς και κάτοικοι των γύρω χωριών. Στο εξωκλήσι του Αγίου, μεταφέρεται από το χωριό και η εικόνα του.

                                                                                         (Βασίλειος Φυνδάνης)

Ζ) Το καλοκαίρι είναι γεμάτο γιορτές. Τον Ιούνιο στης 29 είναι  Πέτρου και ο Παύλου και στις 30 η Σύναξης των Δώδεκα Αποστόλων. Τον Ιούλιο στις 7 γιορτάζει η Αγία Κυριακή, στις 17 η Αγία Μαρίνα και στο χωριό γίνεται μεγάλο γλέντι και πραγματοποιείται πανηγύρι. Στις 20 είναι του Προφήτη Ηλία, στις 26 της Αγίας Παρασκευής και στις 27 του Αγίου Παντελεήμονα. Τον Αύγουστο στις 6 είναι η Μεταμόρφωσης του Σωτήρος Χριστού αλλά και η Κοίμηση της Θεοτόκου στις 15. Τον Δεκαπενταύγουστο πανηγυρίζει η Μεσορόπη. Την παραμονή της 15ης Αυγούστου, γύριζε η εκκλησιαστική επιτροπή στο χωριό, μάζευαν, κάνοντας έρανο από τους κατοίκους ό,τι πρόσφερε ή είχε τάμα να προσφέρει η κάθε οικογένεια για το πανηγύρι. Την Παραμονή της Πανήγυρης μετά τη Θεία και πανηγυρική Λειτουργία, αφού ευλογούσε ο Ιερέας τα μαγειρεμένα πατροπαράδοτα φαγητά στα μαγειρεία της εκκλησίας, ο κόσμος καθόταν στην αυλή της εκκλησίας την οποία είχαν καλύψει με μουσαμάδες για να υπάρχει σκιά και άρχιζε το σερβίρισμα. Τα φαγητά όλα  προσφέρονταν δωρεάν. Και η εκκλησία του Τιμίου Προδρόμου όταν παλιότερα πανηγύριζε, έκανε την πανήγυρη στις 28 Αυγούστου με το πάτριο ημερολόγιο. Στις 29/8 γιορτάζεται η Αποκεφάλιση του Τιμίου Προδρόμου. Επίσης στις 29 γιορτάζει και η ομόνυμη εκκλησία με το πάτριο ημερολόγιο. Είναι νηστεία η ημέρα αυτή.