Τελετουργίες από Π.Ε. ΞΑΝΘΗΣ, ΔΙΟΜΗΔΕΙΑΣ, Δ. ΑΒΔΗΡΩΝ

Ονοματεπώνυμο: Θεοδώρα Μιχαηλίδου

Τμήμα: Γλώσσας, Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνιων Χωρών

Χωριό: Διομήδεια Ξάνθης

Καθηγητής: Μ. Γ. Βαρβούνης

2004-2005

 

Β. Έθιμα του λαϊκού εορτολογίου

α. Η σαρακοστή πριν τα Χριστούγεννα . Όλοι εμείς νηστεύαμε για σαράντα ημέρες πριν τον ερχομό των Χριστουγέννων.

( Μαρία Σαμανοφίδου )

β. Το Δωδεκαήμερο (25 Δεκεμβρίου-5 Ιανουαρίου)

Το δωδεκαήμερο δεν ρίχναμε νερά έξω, γιατί τα νερά ήταν αφώτιστα και φοβόμασταν μην πάθουμε κάνα κακό.

Τα παιδιά την παραμονή των Χριστουγέννων γύρναγαν από σπίτι σε σπίτι και έλεγαν τα κάλαντα και μάζευαν έτσι χρήματα, φαγώσιμα, ξηρούς καρπούς.

Χτύπαγαν οι καμπάνες και πηγαίναμε στην εκκλησία, για να παρακολουθήσουμε την ακολουθία των Χριστουγέννων. Μετά την εκκλησία πηγαίναμε στο σπίτι μας και στρώναμε το χριστουγεννιάτικο τραπέζι και σερβίροταν το κεσκέσι.

Το κεσκέσι έπρεπε να το έχουν όλα τα σπίτια, η στέρηση αυτού του φαγητού θεωρούνταν μεγάλη παράλειψη και όταν διαπιστώνονταν από τους γείτονες, οι γείτονες προθυμοποιούνταν να το καλύψουν.

( Μαρία Σαμανοφίδου )

δ. Απόκριες

Στις Απόκριες ντυνόμασταν διαφορετικά για να ξεγελάμε το κακό. Το να ντυνόμαστε διαφορετικά στις Απόκριες, είναι ένα έθιμο που δεν έχει σχέση με τον Χριστιανισμό. Τα παιδιά ντύνονται καρναβαλιστές και γυρνάνε από σπίτι σε σπίτι. Εδώ κάναμε και κάνουμε παρέλαση καρναβαλιστών και αρμάτων. Την Τσικνοπέμπτη ψήνουμε κρέατα, για να μυρίσει το σπίτι τσίκνα. Την Κυριακή της Αποκριάς καίμε τον Τζάρο ( βασιλιά καρνάβαλο).

( Μαρία Σαμανοφίδου )

 

ε. Κινητές εορτές

Σαρακοστή Πάσχα, Πάσχα, μετά το Πάσχα ως την Πεντηκοστή.

Όπως κάνουμε και τώρα, έτσι και τότε. Νηστεύαμε την Σαρακοστή του Πάσχα. Την Καθαρά Δευτέρα, την πρώτη μέρα της Σαρακοστής καθαρίζαμε τα πάντα, όλα έπρεπε να είναι πεντακάθαρα, τα σκεύη είτε τα χρησιμοποιούσαμε, είτε όχι έπρεπε να είναι καθαρό. Μετά το καθάρισμα των σκευών είχε σειρά το σπίτι.

Από την πρώτη μέρα της Σαρακοστής οι γυναίκες και οι νέες κοπέλες δεν τρώγανε για 3 μέρες και την τέταρτη πήγαιναν στην εκκλησία, για να ακούσουν την ακολουθία των προαγιασμένων και να πάρουν αντίδωρο.

Όταν πηγαίναμε σπίτι μας, οργανώναμε ένα πλούσιο τραπέζι από νηστίσιμα φαγητά.

Το Σάββατο, την ημέρα των ψυχών βράζαμε κόλλυβα στην μνήμη του Αγίου Θεοδώρου του Τύρωνος του Στρατηλάτου.

Την Μεγάλη Εβδομάδα όλοι οι κάτοικοι του χωριού μας δεν κάναμε τις συνηθισμένες εργασίες, για να έχουμε αρκετό χρόνο και να παρακολουθούμε τα νυμφία και τα Αγία Πάθη του Ιησού Χριστού, τον Σωτήρα της Ανθρωπότητας.

Την Μεγάλη Πέμπτη μετά τα δώδεκα Ευαγγέλια στολίζανε τον Επιτάφιο οι ανύπαντρες κοπέλες. Μετά γύρναγαν τις εκκλησιές όλοι οι νέοι. Την Μεγάλη Παρασκευή δεν μαγειρεύαμε, τρώγαμε ό,τι είχαμε στο σπίτι χωρίς λάδι. Ήταν σαν μέρα κηδείας.

Πηγαίναμε στην εκκλησία, κάναμε εκκλησιαστικούς πλειστηριασμούς. Προσφέραμε χωράφια, σπίτια, ζώα όλοι δίνανε χρήματα και έτσι η εκκλησία κέρδιζε χρήματα.

Μετά παρακολουθούσαμε το Μυστικό Δείπνο, την Σταύρωση, την ταφή, για να είμαστε έτοιμοι για τον εορτασμό του Πάσχα.

 

Το Άγιο Πάσχα     

Μετά από 40 μέρες νηστείας περιμέναμε με μεγάλη ανυπομονησία την Ανάσταση του Χριστού.

Μετά την εκκλησία πηγαίναμε στο σπίτι μας και τρώγαμε αυτά που είχαμε ετοιμάσει το Μεγάλο Σάββατο, επισκεφτόμαστε τους συγχωριανούς μας, για να εκφράσουμε την αγάπη μας και να ανταλλάξουμε τις γνωστές ευχές.

Μετά το Πάσχα ως την Πεντηκοστή

50 μέρες μετά το Πάσχα γιορτάζαμε το ψυχοσάββατο, που είναι μέρα αφιερωμένη στην μνήμη των νεκρών. Πηγαίναμε στα μνήματα και κάναμε τρισάγιο στους δικούς μας νεκρούς.

Η Κυριακή της Πεντηκοστής και η Δευτέρα του Αγίου Πνεύματος είναι πολύ σημαντικές γιορτές.

( Χρυσούλα Κυριακίδου, Μαρία Σαμανοφίδου, Κώστας Κυριακίδης )

 

 

ζ. Γιορτές του καλοκαιριού

Μετά από οχτώ μέρες άρχιζε η νηστεία των Αγίων Αποστόλων, όπως την ονόμαζε η εκκλησία, αυτή διαρκούσε ως τις 29 Ιουνίου, την ημέρα που γιόρταζαν οι Απόστολοι, Πέτρος και Παύλος. Μετά ήταν η νηστεία του 15 Αύγουστου από την 14η Αυγούστου ως τις 15 Αυγούστου ( γιορτή της κοιμήσεως της Θεοτόκου )

( Μαρία Σαμανοφίδου )