Τελετουργίες από Π.Ε. ΕΒΡΟΥ, Δ. ΣΟΥΦΛΙΟΥ, ΣΟΥΦΛΙΟΥ
1)Έθιμα της Παραμονής των Χριστουγέννων
Την ημέρα της Παραμονής των Χριστουγέννων όλες οι νοικοκυρές ετοίμαζαν τα
χριστουγεννιάτικα φαγητά. Ένα από όλα αυτά είναι και το φαγητό το έθιμο του
Σουφλίου που λέγεται «μπάμπου». Αυτό γίνεται από τα εξής υλικά: ένα χοιρινό
έντερο όσο γίνεται πιο χοντρό, κρέας χοιρινό αχνό, κρέας μοσχαρίσιο, λίγο συκώτι
και λίγο πνευμόνι από οποιαδήποτε ζώο, λίπος χοιρινό όσο χρειάζεται λίγο πράσο
ψιλοκομμένο, λίγο ρύζι, αλάτι, ρίγανη και μαύρο πιπέρι. Έπαιρναν το κρέας και το
έκαναν πολύ μικρά κομματάκια πάνω σε χοντρό ξύλο(κούτσουρο) ή πάνω στους
σοφάδες που τους χρησιμοποιούσαν για να τρώνε. Αυτοί τα κομματάκια τα έβαζαν
μέσα σε ένα βαθύ πιάτο. Σ΄αυτό έβαζαν το πράσο, το ρύζι που ήταν άβραστο, το
αλάτι λίγο νερό και τα ανακάτευαν. Κατόπιν έπαιρναν τα έντερα τα οποία τα
έπλεναν καλά και τα έκοβαν σε κομμάτια 30-40 εκατοστών και τα γέμιζαν από το
μείγμα που είχε το πιάτο όχι όμως με μηχανή αλλά με χουνί και με το χέρι. Αφού
γέμιζαν τα έντερα τα έδεναν από τις άκρες και τα έβαζαν σε μια πήλινη κατσαρόλα
‘’τέντζερης’’ για να βράσουν. Στον πάτο της κατσαρόλας αναποδογύριζαν ένα πιάτο
και μετά έβαζαν τα έντερα να βράσουν. Την κατσαρόλα αυτή την έβαζαν στο τζάκι
στο κούτσουρο που καιγόταν δίπλα στην φωτιά. Το βράδυ της παραμονής των
Χριστουγέννων συνήθιζαν να τρώνε σε κάθε σπίτι 9 φαγητά. Δηλαδή η κάθε
νοικοκυρά μετρούσε στο τραπέζι και στο σπίτι της εννιά νηστίσιμα φαγητά. Για
παράδειγμα : κρεμμύδια, ελιές, χαλβάς. Το φαγητό το ιδιαίτερο που τρώγανε μόλις
τελείωνε η Λειτουργία της Γέννησης του Χριστού δηλαδή την μπαμπού σύμφωνα με
το έθιμο το έφτιαχνε ο νοικοκύρης. Την ώρα αυτή έριχναν στο τζάκι ένα ξύλο ώστε
να καίει όλη την μέρα της Γέννησης του Χριστού. Στην φωτιά αυτή δίπλα στο
κούτσουρο έβαζαν να βράζει η μάμου. Οι πιο μεγάλοι σε ηλικία συνήθιζαν να μην
κοιμούνται όλη την νύχτα και απλά συνήθιζαν να ξαπλώνουν γύρω γύρω από την
φωτιά πάνω στα μαξιλάρια. Στα μικρά παιδιά έλεγαν ότι ανοίγει ο ουρανός αυτήν
την νύχτα. Σε αυτά που όταν πήγαιναν να κοιμηθούν έλεγαν : ΄΄Κοιμηθείτε και η
κρούνα( ένα έντομο που λέγεται σκαρκάλι) έρχεται από το τζάκι να σας ξυπνήσει.
Αυτό το σκαρκάλι κάνει ένα περίεργο και τρομακτικό ήχο. Με την φωνή αυτής της
κρούνας ξυπνούν τα παιδιά για να πάνε στην εκκλησία για την Γέννηση του Χριστού. Μαζί με τα άλλα φαγητά οι νοικοκυρές ψήνανε το ψωμί χωρίς μαγιά( προζύμι) και μέσα έβαζαν ένα νόμισμα. Αυτό το ψωμί το έψηναν με το βράσιμο της μπάμπου
την ίδια ώρα όχι στον φούρνο αλλά στο τζάκι που έκαιγε όλη νύχτα. Όταν
χτυπούσαν οι καμπάνες για την γέννηση του Χριστού τότε όλοι μικροί μεγάλοι
πήγαιναν στην εκκλησία να προσευχηθούν. Μόλις γύριζαν στο σπίτι έστρωναν το
χριστουγεννιάτικο τραπέζι. Πρωτού αρχίσουν ο γεροντότερος έκοβε σε μικρά
κομμάτια και έλεγε : ‘’ Αυτό για τον Χριστό, την Παναγία, για τα κουκούλια για τα
χωράφια και στο τέλος για τα άτομα της οικογένειας’’. Κάποιος στο κομμάτι του
Χριστού που έπαιρνε έβρισκε το νόμισμα. Αυτό το έβαζαν και για δεύτερη φορά
στην βασιλόπιτα την Πρωτοχρονιά. Τότε σε εκείνον που θα τύχαινε το πήγαινε στην
εκκλησία και το άφηνε στην εικόνα της εκκλησίας.
2)Έθιμο της Αποκριάς
Την δεύτερη εβδομάδα της Αποκριάς την έλεγαν αλατζιάτικη. Δηλαδή την ημέρα
αυτή έτρωγαν μια νηστίσιμο φαγητό μια αρτύσιμο. Την Δευτέρα της εβδομάδας
αυτής έκαναν το εξής: Οι άνδρες που βρίσκονταν στα καφενεία συνεννοούνταν να
κάνουν κάτι παράξενο. Έπαιρναν ένα ξύλο χοντρό που το άκρο του ήταν διχαλωτό
και με αυτό κυνηγούσαν τα σκυλιά και με το δίχαλο τα πατούσαν στο λαιμό ώστε να
σταματήσουν. Και τότε ένας άνδρας έδενε στην ουρά του σκύλου με σύρμα έναν
τενεκέ κα κατόπιν το άφηναν ελεύθερο να τρέχει με τον τενεκέ. Αυτό το έκαναν σε
όλα τα σκυλιά όσα μπορούσαν να πιάσουν. Ύστερα όλα μαζί έκαναν μία γραμμή το
ένα πίσω από το άλλο και συνδέονταν μεταξύ τους με ένα σκοινί. Μπροστά πήγαινε
ο πιο ψηλός. Όλοι τους κάτι κουβαλούσαν. Ένας δισάκι, άλλος σκόρδα, κρέμμυδα
και κουδούνια στο λαιμό τους. Ο πρώτος είχε στο χέρι του ένα στούμπο δηλαδή ένα
κοντόχερι μεγάλο και ξύλινο από γουδί. Οι άντρες αυτοί έτσι όπως ήταν σε σειρά
γύριζαν από σπίτι σε σπίτι και έλεγαν στους κατοίκους κάθε σπιτιού να
προσκυνήσουν το χονδρόχερο. Εκείνοι που ήταν από πίσω πηδούσαν στον τόπο
τους για να κάνουν θόρυβο και έλεγαν : Εδώ είναι το τυρί, εδώ είναι το αυγό εδώ το
κρασί και όλα τα καλά του σπιτιού. Τότε έβγαινε η νοικοκυρά και τους έδινε ότι
είχε; Τυρί, αβγά, κρασί και αυτά δεν τα έτρωγαν αλλά τα έβαζαν στους σάκους
τους(τορβάδες). Όλα αυτά που μάζευαν τα πήγαιναν στο καφενείο και εκεί έτρωγαν
έπιναν και γλεντούσαν. Επίσης με το σκοινί που είχαν έφραζαν τον δρόμο
σταματούσαν τους πλούσιους και ζητούσαν χρήματα και μετά γλεντούσαν και πάλι
όλοι μαζί. Την Κυριακή της Τυρινής εβδομάδας όλην την μέρα χόρευαν μικροί και
μεγάλοι στις πλατείες του χωριού και έπαιζαν διάφορα παιχνίδια. Ένα από αυτά
είναι η πυραμίδα. Πιασμένοι δηλαδή 5-6 άντρες από τους ώμους όρθιοι έκαναν
κύκλο. Άλλοι 4-5 πατούσαν πάνω στις πλάτες τους όρθιοι πάνω στους πρώτους
πιασμένοι όπως οι πρώτοι. Τέλος πάνω σε αυτούς ανέβαιναν και πατούσαν στις
πλάτες τους όρθιοι άλλοι 3και τελευταίος ένας ο πιο ελαφρύς στεκόταν όρθιος στις
πλάτες των τελευταίων και έλεγε το τραγούδι : ΄΄ Κούκου λέμπου κούκου λέμπου
κατέβα κάτου κόρακα ν΄ανέβον γω κει πάνω΄΄. Τότε κατέβαινε εκείνος που
στεκόταν όρθιος πάνω και ανέβαινε άλλος. Το παιχνίδι αυτό λέγεται ΄΄λέμπο΄΄.
Δηλαδή οι άνδρες σχημάτιζαν μια πυραμίδα και στην κορυφή ένας όρθιος. Γύρω γύρω την ίδια στιγμή γύρω από την πυραμίδα γινόταν χορός από άνδρες και γυναίκες.