Τελετουργίες από Π.Ε. ΞΑΝΘΗΣ

ΑΙΩΡΑ

 

ΌΝΟΜΑ: Καντουχάρ Ραφιέ

ΌΝΟΜΑ ΚΑΘΗΓΗΤΉ: Μ. Γ. Βαρβούνης

ΜΆΘΗΜΑ: Λαογραφία 1 ( εισαγωγή)

ΕΡΓΑΣΊΑ :ΠΟΜΆΚΟΙ ΟΡΕΙΝΉΣ ΠΕΡΙΟΧΉΣ ΞΆΝΘΗΣ

ΜΑΡΤΥΡΊΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΟΔΩΤΏΝ

Καντουχάρ Χασάν Ταχσίν

Καντουχάρ Αϊσε

Αιώρα Ξάνθης

 

Αριστερά από το μιχράντ στη γωνία, βρίσκεται το κιουρσί . Είναι το βήμα απ’ όπου γίνεται το κήρυγμα.

Το κιουρσί, το μιχράντ, το μιμπέρ, και όλοι οι τοίχοι είναι διακοσμημένοι με διάφορα αραβουργήματα.

Οι γιορτές μας είναι λίγες κι όλες θρησκευτικές.

Έχουμε την Παρασκευή (τζούμα) όπου την ημέρα αυτή κάνουμε περισσότερη προσευχή.

Επίσης γιορτάζουμε πέντε καντήλια και είναι τα ακόλουθα :

Μεβλίτ γκεζεσί, όπου γιορτάζουμε την γέννηση του Μωάμεθ.

Ρεγκαϊπ γκεζεσί, όπου γιορτάζουμε την σύλληψη του Μωάμεθ.

Μιρατς γκεζεσί, γιορτάζουμε την επίσκεψη του Μωάμεθ στους ουρανούς.

Μπεράτ γκεζεσί, την βραδιά αυτή γίνεται ο καθορισμός της τύχης του κόσμου και αθωώνονται οι αμαρτίες μας αν προσευχηθούμε στον Θεό.

Ακόμα γιορτάζουμε την σωτηρία του Νώε (Νουχ) από τον κατακλυσμό.

Έτσι την ημέρα αυτή οι γυναίκες μαγειρεύουν άσιρο, είναι ένα γλύκισμα, το οποίο φτιάχνεται από σαράντα είδη: σπόροι δημητριακών, μικρά κομμάτια από διάφορα φρούτα, μικρές ποσότητες από διάφορα είδη τροφίμων, οσπρίων , λαχανικών κτλ.

Μια πολύ μεγάλη γιορτή που γιορτάζουμε είναι το Ραμαζάνι, το οποίο κρατάει ένα μήνα. Τον μήνα αυτόν λοιπόν νηστεύουμε και η νηστεία μας αρχίζει νωρίς το πρωί πριν την ανατολή του ηλίου και τελειώνει το βράδυ μετά τη δύση του ηλίου. Από την ανατολή όμως του ηλίου έως τη δύση του δεν πρέπει να τρώμε τίποτα, ούτε μια σταγόνα νερό δεν επιτρέπεται.

Έτσι πριν από τα ξημερώματα , ένας νταβουλτζής  γυρίζει από σπίτι σε σπίτι και μας ξυπνάει για να φάμε. Και όταν πέσει το φισέκι αρχίζει και η νηστεία. Έτσι περιμένουμε πότε θα έρθει το βράδυ για να πέσει ξανά το φισέκι και να τελειώσει  η νηστεία μας.

Και όταν περάσει το ραμαζάνι, γιορτάζουμε το Ραμαζαν μπαϊραμ ,που λεέγεται και Σεκέρ Μπαϊράμ διαρκεί τρείς μέρες όμως συνήθως το γιορτάζουμε μια εβδομάδα. Έτσι από τις παραμονές ακόμα του Μπαϊραμιού γίνονται όλες οι προετοιμασίες. Οι γυναίκες κάνουν γενική καθαριότητα και ασβεστώνουν τα σπίτια, φτιάχνουν γλυκά και μαγειρεύουν καλά φαγητά.

Το Μπαϊράμι αρχίζει μόλις εμείς οι άνδρες και οι νέοι από ηλικίας 12 ετών και πάνω μεταβούμε στο τζαμί για την πρωινή προσευχή. Μετά την προσευχή και βγαίνοντας έξω από το τζαμί οι νεότεροι φιλούν το χέρι στους γεροντότερους και γενικά ευχόμαστε ο ένας στον άλλο ¨Μπαϊραμότι ντάτιο σας ζντράβιε ¨ ( το Μπαϊράμι σου να περάσει με υγεία).

Από το τζαμί μετά όλοι επιστρέφουμε στα σπίτια μας . Στο σπίτι η γυναίκα φιλάει το χέρι του άνδρα της και του εύχεται. Τα παιδιά φιλούν το χέρι της μαμάς και του μπαμπά. Μετά όλοι μαζί πηγαίνουμε στο σπίτι του παππού, όπου συγκεντρωνόμαστε όλη η οικογένεια : παππούς, γιαγιά, παιδιά, γαμπροί, εγγόνια και όλοι μαζί, τρώμε το πρώτο γεύμα του μπαϊραμιού. Και έπειτα ο καθένας είναι ελεύθερος να πάει όπου θέλει.

Μετά από 70 ημέρες γιορτάζουμε το Κουρμπάν μπαϊραμ είναι γιορτή θυσίας προς τιμήν της θυσίας του Αβράαμ.

Γιορτάζεται με τον ίδιο τρόπο μόνο που στην γιορτή αυτή γίνεται και η θυσία του Κουρμπανιού (ζώα : κατσίκι, πρόβατο ή και αγελαδικού)

Έτσι ο νοικοκύρης μόλις γυρίσει το πρωί από το τζαμί, και αφού ευχηθεί την γυναίκα του και δεχθεί το χειροφίλημα  και τις ευχές της, κατεβαίνει έπειτα και βγάζει το κουρμπάνι και ανοίγει έναν μικρό λάκκο. Καλεί έπειτα τον Χασάπη, ενώ τις περισσότερες φορές το σφάζει ο ίδιος , και αφού του δώσει πρώτα να πιεί νερό. Του δένει τα τρία πόδια και αφήνει το τέταρτο ελεύθερο. Το τοποθετεί δίπλα στον λάκκο και αφού ψάλλει τον σχετικό ψαλμό, προσπαθεί με τρείς μαχαιριές να σφάξει το ζώο.

Το Κουρμπάνι το μοιράζουμε σε τρία μέρη.

Απ’ αυτά το ένα το ένα τρίτο το μοιράζουμε στους φτωχούς, το δεύτερο τρίτο το ξεχωρίζουμε στους συγγενείς και μόνο το ένα τρίτο μένει στο σπίτι.