Τελετουργίες από Π.Ε. ΡΟΔΟΠΗΣ, ΜΕΣΗΣ, Δ. ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ

839Β

Μέση Ν. Ροδόπης

2000-2001

Σαββατία Κοτσίλα

Β. Έθιμα λαϊκού εορτολογίου

Νύστευαν 40 ημέρες πριν από τα Χριστούγεννα. Τα κάλαντα τα λέγανε το βράδυ τα παλικάρια και οι άντρες του χωριού. Πήγαιναν στα σπίτια και τραγουδούσαν τις ευχές για την οικογένεια. Τα Χριστούγεννα έκαναν τον αλευρά. Στις γιορτές των Χριστουγέννων ερχόταν ορχήστρα και καθόταν όλες τις μέρες στο χωριό και έκαναν γλέντια σχεδόν κάθε βράδυ.

Δεν πλένανε μέσα στο δωδεκαήμερο μέχρι να αγιαστεί το νερό. Μόλις φωτίζονταν τα νερά, τότε μπορούσαν πάλι να πλυθούν. Στις 8 Ιανουαρίου γιόρταζαν τη γυναικοκρατία.

Τον Φλεβάρη τον λένε κουτσοφλέβαρο. Ανήμερα τη καθαρά Δευτέρα τα κορίτσια έπρεπε να ζυμώσουν την αρμυροκουλούρα, με τα υλικά που θα είχαν έτοιμα από την προηγούμενη. Έπαιρναν το αλεύρι, το αλάτι και το νερό κρυφά, από τρία σπίτια, ένα από το καθένα. Την έψηναν και την έτρωγαν και το βράδυ όποιον ονειρεύονταν να τις φέρνει νερό να ξεδιψάσουν, αυτόν θα παντρεύονταν. Κρεμούσαν τα σκυλιά τη καθαρά Δευτέρα. Την καθαρά Δευτέρα έφτιαχναν τον πεθαμένο και τον γυρνούσαν στο χωριό. Την τελευταία μέρα των αποκριών πήγαιναν στην εκκλησία και συγχωριένταν και μετά συγχωριένταν μεταξύ τους.

Για να μπει ο Μάρτης καλά, άναβαν φωτιές, μόλις τελείωνε ο Φλεβάρης. Έκλεβαν αμάξια του αγίου Θεοδώρου και τα πήγαιναν στη πλατεία. Έπαιρναν γλάστρες ή και μικρά καρότσια για να τα πάει στο κορίτσι.

Όλη τη σαρακοστή είχαν καρναβάλια. Μουτζουρώνονταν. Κρεμούσαν ένα αυγό στο ταβάνι από μια κλωστή και προσπαθούσαν να το πιάσουν με το στόμα, για να μη φάνε όλη τη σαρακοστή.

Το μοιρολόι του Χριστού είναι ο θρήνος της Παναγίας της Μεγάλης Παρασκευής, που ακούγεται μέχρι και σήμερα, το έλεγαν το βράδυ όταν ξενυχτούσαν τον Χριστό.

Σήμερα μαύρος ουρανός, σήμερα μαύρη μέρα, σήμερα κόσμος θλίβεται και τα πουλιά λυπούνται.

Σαν τώρα πιάσαν το Χριστό οι άνομοι Εβραίοι, οι άνομοι και τα σκυλιά και τρισκαταραμένοι.

Σαν κλέφτη τον επιάσανε και σαν φονιά τον πάνε κι ός΄ είναι η καταδοσιά, έτσι τον τυραννάνε.

Στις 26 Ιουλίου είναι η γιορτή της αγίας Παρασκευής, που γιορτάζει και η εκκλησία του χωριού.

Στις 6 Αυγούστου είναι η γιορτή του αγίου Σωτήρος. Στη νηστεία του δεκαπενταύγουστου, έπλαθαν τη μυζήθρα σε σχήμα αυγού. Τις λίτρες τις τοποθετούσαν στη σειρά με σανιδάκια, που κρεμούσαν στην αστρέχα, τις έλιαζαν και τις έτρωγαν μετά τη νηστεία.  ( Παπουλιά Ρωξάνη)