Τελετουργίες από Δ. ΟΡΕΣΤΙΑΔΟΣ, Π.Ε. ΕΒΡΟΥ

ΝΕΟΧΩΡΙ

Έθιμα λαϊκού εορτολογίου

     Το Νεοχώρι όπως και άλλα χωριά του Έβρου είχε δικά του αποκλειστικά  έθιμα τα οποία τιμούσε κάθε χρόνο. Ξεκινώντας από τα Χριστούγεννα, κάθε παραμονή στις 24 Δεκεμβρίου το απόγευμα προς βράδυ γινόταν το καθιερωμένο έθιμο των εννιά φαγητών (φαϊών) και του Χριστόψωμου. Ο αριθμός των φαγητών, δηλαδή το εννέα συμβόλιζε τους μήνες που η Παναγία κυοφορούσε τον Ιησού Χριστό ή κατά άλλους τις περιοχές που επισκέφτηκαν η Παναγιά με τον Χριστό και τον Ιωσήφ για να αποφύγουν τον Ηρώδη που τους κυνηγούσε για να τους σκοτώσει. Επιπλέον κάθε ένα από τα φαγητά συμβόλιζε και κάτι. 1)η πίτα για να γίνουν τα στάρια λαμπερά, 2) το κρασί για να απλώσει η οικογένεια σαν κληματαριά, 3) το σαραγλί για να αντιμετωπίζουμε την οικογένεια και τους φόβους με γλύκα, 4) το καρπούζι για να είναι η παραγωγή γλυκιά σαν αυτό, 5) το πεπόνι για να έχουν οι συγχωριανοί να λένε γλυκά λόγια για την οικογένεια, 6) το μήλο για να έχει η οικογένεια κόκκινα μάγουλα, 7) το σκόρδο για να προστατεύονται από τα τσιμπήματα των εντόμων, 8) το κρεμμύδι για να έχουν οι λεχώνες πολύ γάλα και τέλος 9) το μέλι για να κουβαλάνε τα μέλη της οικογένειας όπως οι μέλισσες πολλά πράγματα στη δουλειά. Το Χριστόψωμο από την άλλη ήταν ένα ψωμί που είχε χαραγμένο πάνω του ένα τεράστιο «Χ» συμβολίζοντας τον Χριστό. Πριν λοιπόν κόψουν το ψωμί, θυμιάζουν όλα τα δωμάτια του σπιτιού, τους στάβλους, τον εαυτό τους και τέλος το ψωμί. Ύστερα σήκωναν το ψωμί ψηλά και το τραβούσαν όλοι μαζί για να το κόψουν και ο καθένας έπαιρνε το κομμάτι του. Επιπλέον, κάποιες φορές ο νοικοκύρης τοποθετούσε κάτω από το τραπεζομάντηλο λεφτά, κρυφά τα οποία τα οποία ως συνήθως τα έπαιρνε αυτός που ξέστρωνε το τραπέζι μετά το δείπνο, που ως συνήθως ήταν ένα παιδί.

     Όσον αφορά πάλι την Πρωτοχρονιά, την παραμονή όταν τα παιδιά έλεγαν κάλαντα κρατούσαν μια βέργα, την επονομαζώμενη σουρβίνα, η οποία ήταν κατά ένα τρόπο μια ξύλινη σούβλα συνήθως από ξύλο κυδωνιάς. Κρατώντας αυτή τη βέργα τα παιδιά χτυπούσαν τη πόρτα και ζητούσαν από τη νοικοκυρά να τους δώσει το ψαχνό από το χοιρινό ή κάποιο λουκάνικο και όχι από κάποιο άλλο κρέας γιατί έμοιαζε με κρέας γαϊδουριού. Έλεγαν λοιπόν «Σούρβα μπάμπου τσι τσι τσι και όχι τσιγκατζιόλας τουν πιτσί». Έτσι, η νοικοκυρά έδινε στα παιδιά το κρέας που ήθελαν και εκείνη το τρυπούσε στη σουρβίνα τους.

     Ένα άλλο έθιμο πολύ γνωστό είναι ότι τη δεύτερη μέρα της Λαμπρής το Πάσχα πάνε στα κοιμητήρια και αφήνουν στους «κοιμημένους» αυγά βαμένα κόκκινα, τσουρέκι και αυγόπιτες. Ανάβουν κερί, κάνουν προσευχή και μετά ανάβουν ένα κερί και ένα καντήλι. Ακόμη, ο ιερέας πηγαίνει και κάνει τρισάγιο σε κάθε τάφο. Το έθιμο αυτό της Ανάστασης, όπως ονομάζεται, γίνεται για να επικοινωνήσουν με τους νεκρούς και να τους τιμισουν.

 Λεμονιά .