Τελετουργίες από ΠΕΤΡΑΔΩΝ, Δ. ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ, Π.Ε. ΕΒΡΟΥ
Έθιμα του λαϊκού εορτολογίου:
α) Για σαράντα μέρες δεν ετρώγαμε τίποτα αρτύσιμο. Μπλιούρια, φασούλια, τραχανάδες, αυτά εβράζαμε και με αυτά τα μαγειρέματα περιμέναμε να ΄έρθουν τα Χριστούγεννα. Με το λαδάκι εφτιάναμε φαγητά. Δεν ήταν ούτε κρέατα αλλά ούτε και ψάρια. Μόνο κανά αλμυρόψαρο καμιά φορά παίρναμε, ώστε να αλμυριστούμε λιγούτσικο. Φτώχεια ήταν, λεφτά δεν είχαμε και έτσι με αυτά τα φαγητά περνούσαμε τη νηστεία. Καλά ήταν. Κατσιμάκι εφτιάναμε με το λαχαρνοζούμι, δηλαδή τουρσί λαχαρνιά. (κα Βασιλική Κωστίδου).
β) Τα Δωδεκαήμερα έβγαιναν τα καρκατζέλια και ο κόσμος φοβόταν να βγει έξω απ’ το σπίτι. Όταν όμως κόντευαν τα Θεοφάνεια, τότε έβγαιναν όλοι έξω και χτυπούσαν τενεκέδες για να φοβηθούν τα καρκατζέλια και να φύγουν. Την ημέρα λοιπόν των Θεοφανίων, που ο παπάς άγιαζε το νερό, τα πάντα, τότε τα καρκατζέλια έφευγαν. (κα Βασιλική Κωστίδου).
γ) Τον Φεβρουάριο είχαμε πολλές γιορτές. Την μία Φεβρουαρίου γιορτάζαμε τον Άγιο Τρύφωνα και εκείνη την ημέρα εβγαίναμε και ραντίζαμε τα αμπέλια με αγιασμό. Ακόμη, ήταν η γιορτή του Αγίου Χαράλαμπου στις 10 Φεβρουαρίου και επίσης τον μήνα εκείνο ήταν και η Καθαρά Δευτέρα. Εκείνη την ημέρα περνάμε τους χαρταετούς μας και πηγαίναμε να τους πετάξουμε όσο πιο ψηλά μπορούσαμε. Μερικοί έκαναν και διαγωνισμό μεταξύ τους και τρώγαμε και λαγάνες (κα Βασιλική Κωστίδου).
δ) Στις απόκριες μαζεύονταν τα κορίτσια, χόρευαν και έφτιαναν πίτες και αλαγκίτες. Και ακόμη φορούσαν τις χωριάτικες παραδοσιακές στολές αλλά δεν φορούσαν μάσκες όπως κάνουν σήμερα. Έτσι χορεύοντας και τραγουδώντας, διασκέδαζαν. (κα Βασιλική Κωστίδου).
ε) Νηστεύαμε την Σαρακοστή του Πάσχα, δεν χορεύαμε. Τα κορίτσια μαζεύονταν παρέες-παρέες και έπαιζαν παιχνίδια, όπως το «πάκι αλωνάκι» και «κουτσοκράκι». Και τα αγόρια έπαιζαν με το τόπι. Τα κορίτσια που ήταν νύφες, δηλαδή αρραβωνιασμένες, έφτιαναν κιουρντάν και κιουσπίκι για να τα δωρίσουν για την Πασχαλιά.
Την Πασχαλιά τα κορίτσια έβγαιναν και χόρευαν, οι νυφούδες χαιρετούσαν, δώριζαν γκιουρντάνια, μπλούζες και ύστερα τις κερνούσαν τις νύφες. Τις έδιναν κανά κόκκινο αυγό. Τις πάεναν σουργκούτσα (= μια παραμάνα πάνω στην μαντίλα) ο πεθερός και η πεθερά άμα ήταν καμία αρραβωνιασμένη και κάνα ζευγάρι παπούτσια. (κα Βασιλική Κωστίδου, κα Βάγια Χαριτίδου).
στ) Οι ακίνητες γιορτές της άνοιξης που γιορτάζαμε ήταν η 25η Μαρτίου που κάναμε και παρέλαση όσα παιδιά πηγαίναμε στο σχολείο. Ύστερα είχαμε τον Αι Γιώργη, στις 23 Απριλίου. Εκείνη την ημέρα όλοι έψηναν γιουβέτσι στο φούρνο και μέχρι να ψηθεί κάναμε κούνια, για να περάσει η ώρα και χορεύαμε και τραγουδούσαμε. Ακόμη είχαμε την γιορτή της Αναλήψεως, στις 17 Μαΐου, και τότε πηγαίναμε στα πηγάδια και με ένα καθρέφτη κοιτούσαμε μέσα να δούμε τις ψυχές όσων είχαν πεθάνει. (κα Βασιλική Κωστίδου).
ζ) Η μεγαλύτερη γιορτή του καλοκαιριού ήταν ο δεκαπενταύγουστος και τότε γιόρταζε και η εκκλησία του χωριού μας. Επειδή τότε ήταν το καλοκαίρι, έρχονταν συνήθως και οι συγγενείς των κατοίκων του χωριού από άλλα μέρη και έτσι βλέπονταν όλοι μαζί και γλεντούσαν, χόρευαν και τραγουδούσαν. Μαζευόμασταν λοιπόν όλοι στην πλατεία του χωριού και κάναμε μεγάλο γλέντι. Πιο μπροστά, στις 20 Ιουλίου, είχαμε την γιορτή του Προφήτη Ηλία, που τότε πηγαίναμε στα αμπέλια και ετρώγαμε σταφύλια, και στις 26 Ιουλίου ήταν η γιορτή της Αγίας Παρασκευής. (κα Βασιλική Κωστίδου).
η) Το φθινόπωρο είχαμε στις 8 Σεπτεμβρίου την γιορτή της γέννησης της Παναγίας. Εκείνη την ημέρα πηγαίναμε στα πανηγύρια, όπου είχαμε τραγούδια και χορούς και έτσι τιμούσαμε και την ημέρα και διασκεδάζαμε. Ύστερα, στις 14 Σεπτεμβρίου, ήταν η ‘Υψωση του Τιμίου Σταυρού και είχαμε αυστηρή νηστεία. Τα μικρά παιδάκια τότε αγόραζαν από τα πανηγύρια γλειφιτζούρια κοκοράκια. Μετά στις 26 Οκτωβρίου ήταν ο Άγιος Δημήτριος όπου πάλι είχαμε πανηγύρι και τότε τρυγούσαμε τα αμπέλια και βγαίναμε να χορέψουμε στην πλατεία του χωριού και συνήθως τότε ήταν που αρραβωνιαζόταν οι κοπέλες, επειδή τέλειωναν οι δουλειές. 2 μέρες μετά γιορτάζαμε την 28η Οκτωβρίου, κάνοντας παρέλαση και αργότερα στις 8 Νοεμβρίου ήταν η γιορτή των Ἀρχαγγέλων, Μιχαήλ και Γαβριήλ και χορεύαμε μέχρι το μεσημέρι. Ώσπου έφτανε στις 14 Νοεμβρίου η γιορτή του Αγίου Φιλίππου. (κα Βασιλική Κωστίδου).