Τελετουργίες από Π.Ε. ΡΟΔΟΠΗΣ

189 Β

Ήθη και έθιμα της περιοχής νομού Ροδόπης

Χρονική περίοδος επιτόπιας έρευνας: 1996-97

Μαμμή Καλλιόπη  Α. Μ 124

Σαράντα μέρες πριν απ΄τα Χριστούγεννα νηστεία.  Απ΄του Φιλίππου αρχίζει.  Σαράντα μέρες δεν τρως τίποτα. Μου φαίνεται ψάρι μόνο τρών΄.

Γιορτές του Φεβρουαρίου

Γιορτές του Φεβρουαρίου είναι η Υπαπαντή, Συμεών και ποια άλλη γιορτή…και δεν κάνει να πλύνεις. Αν δε βρέξει δεν κάνει να πλύνεις αυτές τις τρεις μέρες, γιατί δήθεν έβγαζες λεκέδες στα χέρια. Ντρίμιο, τον λέγαμε. Και οι έγκυες γυναίκες του Αγίου Συμεών δεν κάνουν δουλειά.

Απόκριες

Οι απόκριες ήταν μια βδομάδα. Τα καρναβάλια. Ντυνόμασταν καρναβάλια. Την καθαρά Δευτέρα ήταν η νηστεία, που τρώγαμ΄ τα νηστήσιμα. Εγώ θυμάμαι το βράδυ της Κυριακής κλείνεται, τελειώνει η αποκριά κι αρχίζει η νηστεία. Τρώγαμε χαλβά και θυμάμαι και κρεμούσαμε ένα αυγό στο σπίτι μας, στο δωμάτιο μας όπως ήταν, είχε το ταβάνι έτσι ένα ξύλο και με την κλωστή ο πατέρας μου κρεμούσε ένα αυγό, καθόμασταν εμείς τριγύρω και γυρνούσε τ΄αυγό κι εμείς και με το στόμα, τα χέρια πίσω, προσπαθούσαμε να πιάσουμε τ΄αυγό και μετά όποια το έπιανε καθότανε και τη κλωστή εκείνη την άναβε, την έκαιγε και καιγόταν μέχρι απάνω το ταβάνι που ήταν δεμένη. Και χαλβά κρεμούσαμε ύστερα, ήταν οι πίτες, ο χαλβάς με πίτες, με πίτες ήταν τότε, σαν κουλούρια ήταν ο χαλβάς, τον έδεναν με το σκοινί και καθόμασταν τριγύρω εμείς και τον γύριζαμ΄ έτς΄ και με το στόμα τον πιάναμε.

Πάσχα

Ε, το Πάσχα ήταν οι Χαιρετισμοί, η μεγάλη εβδομάδα, η προηγούμενη βδομάδα ήταν της καθαριότητας, θ΄ ασβέστωναν ο κόσμος, θα καθάριζαν, θα έβαφαν, ετοιμάζονταν για το Πάσχα και η μεγάλη βδομάδα ήταν τα τσουρέκια και τ΄αυγά. Τ΄αυγά την κόκκινη Πέμπτη. Βγάζαμε τη κόκκινη Πέμπτη ένα κόκκινο πανί έξω στην αυλή και βάφαμε τ΄αυγά. Την μεγάλη Παρασκευή δεν τρως τίποτα. Ξύδι δεν τρως γιατί έδωσαν το Χριστό ξύδι. Ούτε και μαγειρεύουν. Νερόβραστα τρών΄ την Παρασκευή. Εγώ θυμάμαι ποτέ δεν μαγειρεύαμε την Παρασκευή. Τρώγαμε ελιές και ντομάτες και τέτοια πράγματα. Την μεγάλη Παρασκευή δεν πρέπει να λουστείς. Άμα λουστείς την μεγάλη Παρασκευή είναι καλά για το πονοκέφαλο αλλά δεν πρέπει να λουστείς ολόκληρο χρόνο, Παρασκευή μέρα δεν πρέπει να λουστείς.

Γιορτές του καλοκαιριού

Γιορτές του καλοκαιριού ήταν της Παναγίας, της Αγίας Μαρίνης, στις 17 Ιουλίου, της Αγίας Παρασκευής, αυτές είναι οι γιορτές.

Η γιορτή του Αγίου Φιλίππου είναι που αρχίζει η σαρακοστή.