Τελετουργίες από ΣΠΗΛΑΙΟΥ, Δ. ΟΡΕΣΤΙΑΔΟΣ, Π.Ε. ΕΒΡΟΥ

ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΛΑΪΚΟΥ ΕΟΡΤΟΛΟΓΙΟΥ

α) Το Δωδεκαήμερο (25 Δεκ – 5 Ιαν.)

Την ημέρα των Χριστουγέννων κόβαμε το γουρούνι. τον Άι- Βασίλη κάναμε πίτα και βάζαμε μέσα τσαχνί από το κλήμα, καλάμι εβάζαμε για να γίνει το εισόδημα δηλαδή το σιτάρι. εβάζαμε για τ’ αμπέλι να πάει καλά η σοδειά ένα τσάχνο από κλήμα, και βάζαμε και καλαμιές για να αγιαστούν τα κοτόπουλα. Εβάζαμε και το σπίτι που ήταν 5 ή 10 δραχμές και όποιος το τύχαινε αυτό το κομμάτι λέγαμε ότι το σπίτι ήταν δικό του, όποιος τύχαινε τα κοτόπουλα αυτός θα είχε τα κοτόπουλα και όποιος τύχαινε τα χωράφια θα είχε τα χωράφια. Μετά θυμιατίζαμε, τρώγαμε, πίναμε και καλά περνούσαμε. Την ημέρα των Χριστουγέννων φτιάχναμε μπάμπου, λουκάνικα, καβουρμά και λίγδες. Τότε γεμίζαμε τσουκάλια λίγδα που χρησιμοποιούσαμε αντί του λαδιού που δεν υπήρχε. Ακόμη κάναμε και πίτες. Τα Χριστούγεννα πηγαίναμε όλοι εκκλησία και μετά βγαίναμε και χορεύαμε. Τα Χριστούγεννα από βραδύς εκάναμε νηστίσιμα φαγητά, κανένα πρασόρυζο ή πατάτες μπλουμ, εβάζαμε στο τραπέζι ζεστό ψωμί, μπουγάτσια όπως την λέγαμε, και βάζαμε πάνω κάτι κουλουράκια και τα δίναμε το πρωί στα ζώα. Τα βάζαμε στην παπάρα για να φαν για καλό. Μαζευόμασταν λοιπόν όλοι στο τραπέζι όλη η οικογένεια εβάζαμε εννιά φαγητά, πράσο, πορτοκαλί, μήλο, καρύδια και το πορτοφόλι επάνω στο τραπέζι για λεφτά. Το πορτοφόλι το βάζαμε 3 φορές το χρόνο. Τα Χριστούγεννα την Πρωτοχρονιά και τα Φώτα. Εβάζαμε θυμιατό και θυμιατίζαμε όλο το σπίτι τις εικόνες να φύγουν οι διάβολοι και καθόμασταν μαζί και τρώγαμε (Γιοβαντσόγλου Στυλιανή).

« Την παραμονή Χριστουγέννων γυρνούσαμε τα κάλαντα σε όλο το χωριό και λέγαμε διάφορα τραγούδια. Επίσης την παραμονή της Πρωτοχρονιάς γυρνούσαμε σούρβα όπως την λέγαμε. Κόβαμε ένα κλαδί και το στολίσαμε με βαμβάκι και διάφορα χρωματιστά χαρτάκια και γυρνούσαμε στα σπίτια και χτυπούσα με τις νοικοκυρές στον κώλο. Αν κάποια δεν άνοιγε την πόρτα τότε λέγαμε: είσαι αρκούδα μαλλιαρή με μαλλιαρά ποδάρια και αν σε βαστάει ο κώλος σου εύγα στα παλικάρια. Σε περίπτωση που άνοιγαν την πόρτα τραγουδούσαμε: Σούρβα σούρβα γεια χαρά, μια σταφίδα μια παρά, όσες τρύπες στο δριμώνι τόσες θημωνιές στ’ αλώνι».

(Ντουρανίδης Στέλιος).

β) Γιορτές Φεβρουαρίου

« Λένε ότι ο Άγιος Χαράλαμπος την ημέρα της γιορτής του έπιασε την πανούκλα και την έβαλε μέσα στο μπουκάλι για να μην προχωρήσει η αρρώστια». (Γιοβαντσόγλου Στυλιανή).

γ) « Στις απόκριες κάναμε πίτες από βραδύς. την επόμενη μέρα όλες οι γυναίκες πήγαιναν στην εκκλησία και διάερνε ο μπέης, δηλαδή ο καρνάβαλος» (Γιοβαντσόγλου Στυλιανή).

« τις δεύτερες απόκριες δηλαδή την Καθαρά Δευτέρα πήγαινε ο καθένας το βράδυ στα σπίτια, ο πατέρας, ο μεγάλος αδελφός, ετοίμαζαν το τραπέζι με διάφορα φαγητά και πήγαιναν συγγενείς και έλεγαν «αντε συγχωρεμένα» αν μαλώσαμε και έλεγε ο ένας στον άλλον συγγνώμη. (Ντουρανίδης Στέλιος).

« Την ημέρα της τυρινης τριγυρνούσαμε με ένα μπουκάλι κρασί σε όλο το χωριό. Διαέρναμε στα σπίτια, πηγαίναμε στο νονό μας, πηγαίναμε στους συγγενείς μας, τους εδίναμε όλους με το μπουκάλι να πιούν κρασί και συγχωριόμασταν»

(Γιοβαντσόγλου Στυλιανή).

δ) Κινητές Εορτές

Πάσχα

« το Πάσχα έσφαζαν αρνί και το έψηναν. Οι γειτονιές άναβαν ένα φούρνο και μαζεύονταν όλοι και έψηναν τα φαγητά τους»

 (Ντουρανίδης Στέλιος).

« το Πάσχα δεν δουλεύαμε τις κόκκινες πέμπτες. Δηλαδή από την ημέρα της Αναστάσεως και για σαράντα μέρες τις Πέμπτες δεν δούλευε κανένας. Έλεγαν ότι αν δούλευαν θα έριχνε χαλάζι. Την έλεγαν κόκκινη Πέμπτη και κρεμούσαμε κόκκινο πανί έξω».

(Γιοβαντσόγλου Στυλιανή).