Τελετουργίες από ΣΑΜΟΘΡΑΚΗΣ, Δ. ΣΑΜΟΘΡΑΚΗΣ, Π.Ε. ΕΒΡΟΥ

ΕΘΙΜΑ ΕΟΡΤΟΛΟΓΙΟΥ

«Σαρακοστή πριν τα Χριστούγεννα αρχίζει στις 15 Νοεμβρίου». 14 Νοεμβρίου, γιορτή του Αγίου Φιλίππου λέγεται «Σαρανταήμερη γι΄Αποκριά», για να ξεχωρίζει από την μεγάλη Αποκριά. Σύμφωνα με την παράδοση, ο Άγιος Φίλιππος ήταν γεωργός. Όταν  ανήμερα της Αποκριάς είδε ότι οι φτωχοί του χωριού που δεν είχαν κρέας για να φάνε, έσφαξε το δικό του βόδι, για να μοιράσει κρέας σ΄όλους. Η νηστεία του 40ημερου, θεωρείται εύκολη για νηστεία, επειδή επιτρέπεται η κατανάλωση ψαριού. Το χαρακτηριστικό έθιμο της τελευταίας εβδομάδος πριν τα Χριστούγεννα, είναι τα «χοιροσφάγια». Ο χοίρος που θα προμηθέψει με κρέας όλη την οικογένεια για ένα χρόνο. Το σφάξιμο έπαιρνε εορταστικό χαρακτήρα και το σφαγμένο ζώο τεμαχιζόταν και αξιοποιούνταν όλο. Από το κρέας του, βγάζανε την ποσότητα που θέλανε τα Χριστούγεννα για να φτιάξουν τη σούβλα, το παραδοσιακό φαγητό (ψητό κρέας), των Σαμοθρακιτών.

ΔΩΔΕΚΑΗΜΕΡΟ

«Το Δωδεκαήμερο, οι μέρες δηλαδή απ΄ την παραμονή των Χριστουγέννων μέχρι τα Φώτα, χαρακτηρίζονται από την παρουσία καλικάντζαρων στη γη. Το μόνο που φοβίζει τους καλικάντζαρους είναι το φως. Έτσι, όλο το δωδεκαήμερο η φωτιά, δεν έσβηνε στο τζάκι. Για τη προστασία επίσης από τους καλικάντζαρους κάρφωναν πάνω από την πόρτα τον «ζάρα του γουρουνιού. Ελιά, βάζανε και κάτω στη βασιλόπιτα για να μην «την κλέψουν οι καλικάντζαροι».

ΓΙΟΡΤΕΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ

«Η γιορτή του Αγίου Τρύφωνα (1η Φλεβάρη), προστάτη του αμπελουργού που γιορταζόταν με μεγάλα πανηγύρια, έχει ιδιαίτερο στοιχείο τον αγιασμό που γίνεται στην εκκλησία. Με τη γιορτή της Υπαπαντής (2η), τέλειωνε ο κύκλος των Δεσποτικών γιορτών. Την ημέρα της Υπαπαντής, γινόταν πανηγύρι στο εκκλησάκι της, που βρίσκεται στην Χώρα. Την γιορτή του Αγίου Συμεών (3η) τιμούσαν τις έγκυες που δεν έκαναν καμμιά δουλειά εκείνη την μέρα».

ΑΠΟΚΡΙΕΣ

«Κατά την περίοδο των Αποκριών το μασκάρεμα γινόταν από μικρούς και μεγάλους. Ντύνονταν μασκαράδες και πήγαιναν σε σπίτια».

ΚΙΝΗΤΕΣ ΓΙΟΡΤΕΣ

«Η νηστεία της Μ. Σαρακοστής, άρχιζε την Καθαρά Δευτέρα. Συνεχιζόταν, μέχρι το Πάσχα. Τη Μ. Εβδομάδα έχουμε τις ετοιμασίες για τη γιορτή του Πάσχα. Την Μ. Παρασκευή, δεν κάνανε καμμιά δουλειά «του πλι δε καν΄ φουλιά», ούτε στρώνανε τραπέζι. Το γάλα που αρμέγανε οι βοσκοί τη Μ. Εβδομάδα, συνήθως το μοίραζαν στα σπίτια του χωριού για την Παρασκευή γιαουρτιού. Έφθανε και το Πάσχα, οι Σαμοθρακίτες την ημέρα εκείνη τρώνε ψητό κατσικάκι, παραδοσιακό φαγητό του νωησιού μας».