Τελετουργίες από ΣΑΜΟΘΡΑΚΗΣ, Δ. ΣΑΜΟΘΡΑΚΗΣ, Π.Ε. ΕΒΡΟΥ

Bα) Στη σαρακοστή πριν από τα Χριστούγεννα γίνεται νηστεία. Θεωρείται χαρούμενη νηστεία γιατί αναμένεται η γέννηση του Χριστού. Γι’ αυτό κιόλας επιτρέπεται να τρώνε ψάρι την Τετάρτη και την Παρασκευή μέχρι 18 Δεκεμβρίου.

β) Από τις 25 Δεκεμβρίου έως και τις 5 Ιανουαρίου είναι το δωδεκαήμερο των εορτών. Ξεκινάει από την παραμονή των Χριστουγέννων, έπειτα ανήμερα Χριστουγέννων που ο κόσμος πηγαίνει νωρίς το πρωί στην εκκλησία, έπειτα η Πρωτοχρονιά που γίνεται λειτουργία. Σε 5 μέρες από την Πρωτοχρονιά τελείωνε το δωδεκαήμερο. Ήταν η μέρα του σταυρού. Παλιά από τις 24 Δεκεμβρίου έως τις 5 Ιανουαρίου δεν έπλεναν ρούχα ούτε λούζονταν, για να μην πάρουν οι καλικάντζαροι το νερό. Στις 5 Ιανουαρίου μπορούσαν να πλυθούν και να πλύνουν ρούχα. Επίσης έπαιρναν τη στάχτη απ’ τη γωνιά (τζάκι) τη συγκέντρωναν σε τενεκέδες και τη σκόρπιζαν στο δρόμο, στην αυλή ή στο αλώνι τους πάντα σε σχήμα σταυρού για να την πατήσουν οι καλικάντζαροι και να απομακρυνθούν.

γ) Η πιο γνωστή γιορτή του Φεβρουαρίου είναι οι απόκριες «Μούτσιν». Οι γυναίκες έφτιαχναν τις τυρνόπιτες ή τις τυρνές. Ηταν πίτες που φτιάχνονταν από ρύζι, γάλα, μυζήθρα και δυόσμο. Τις προσέφεραν στα καρναβάλια που έβγαιναν το βράδυ και έλεγαν το χαρακτηριστικό τραγούδι των αποκριών με το άνοιγμα της πόρτας:

« Για σύκα για καρύδια

 για να σπάσουμ’ τα σανίδια

 για πίτες για τυριόπτες

 για να σπάσουμ΄ κι τις πόρτες».

Τέλος, μαζί με την τυριόπτα προσέφεραν σύκα ξερά μαζί με καρύδια. Η τελευταία ημέρα των καρναβαλιών ήταν η Καθαρά Δευτέρα και σε 7 εβδομάδες από αυτή γιορταζόταν το Πάσχα. Το βράδυ της Καθαράς Δευτέρας έβγαιναν τα καρναβάλια στα σπίτια και στα καφενεία, αφού το πρωί της ίδιας ημέρας πήγαιναν οικογένειες και παρέες στη θάλασσα και έβγαζαν από αυτή αχινούς και πεταλίδες για να φάνε λόγω της νηστείας.

στ) Η μεγαλύτερη γιορτή της άνοιξης ήταν η Πρωτομαγιά. Ο κόσμος έβγαινε από το πρωί στις εξοχές με μεγάλες παρέες για να ζήσουν σούβλες, να φάνε, να πιούνε για να διασκεδάσουν. «Έπιαναν τον Μάη» δηλαδή έβαζαν έξω από τις πόρτες δεμάτια λουλουδιών για να γευτούν την άνοιξη και στα καΐκια έκαναν στεφάνια από διάφορα αγριολούλουδα

(Παπαγιαννάκη Ευαγγελία).