Τελετουργίες από ΣΟΥΦΛΙΟΥ, Δ. ΣΟΥΦΛΙΟΥ, Π.Ε. ΕΒΡΟΥ

ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΛΑΙΚΟΥ ΕΟΡΤΟΛΟΓΙΟΥ

1. Η ΣΑΡΑΚΟΣΤΗ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ

« Την τελευταία μέρα της Σαρακοστής και των Χριστουγέννων και του Πάσχα κορίτσια από διάφορες γειτονιές έκαναν τα σουμπλιά (= κοινό γεύμα). Έπαιρναν σαρακοστιανά φαγητά, όπως ψωμί, ελιές, τουρσιά, καρύδια, πετιμέζι κ.λπ και πήγαιναν στην εξοχή όπου και έτρωγαν και διασκέδαζαν».

2. ΤΟ ΔΩΔΕΚΑΗΜΕΡΟ (25 ΔΕΚ.- 5 ΙΑΝ.)

«Οι άνθρωποι πίστευαν πώς από την ημέρα των ριστουγέννων έως και τα Φώτα επέστρεφαν στη γη οι ψυχές των νεκρών, παίρνοντας άδεια από τον πάνω κόσμο. Έλεγαν ότι κατεβαίνουν ή με τη μορφή περιστεριών ή σαν δαιμονικά. Θεωρούσαν φρόνιμο αυτές τις μέρες να μην βγαίνουν από τα σπίτια τους τα βράδια ή έστω να μην λείπουν έξω ως αργά, γιατί πίστευαν ότι ήταν επικίνδυνο».

3. ΘΕΟΦΑΝΙΑ

« Την ημέρα των Θεοφανίων ο αγιασμός των σπιτιών και της οικογένειας γινόταν παρόμοια με σήμερα. Ο παπάς περνούσε από τα σπίτια έχοντας μαζί του ένα δωδεκάχρονο αγοράκι που κρατούσε τον αγιασμό και ένα δισάκι. Ο παπάς βουτούσε ένα κομματάκι βασιλικό στον αγιασμό και κρατώντας τον Σταυρό φώτιζε την οικογένεια, ραντίζοντας στο μέτωπο και όλους τους χώρους το σπιτιού, ψάλλοντας το «εν Ιορδάνη». Όλοι φιλούσαν τον Σταυρό. Έλεγαν πως την μέρα εκείνη «περπατούσε ο Σταυρός». Ο παπάς φώτιζε επίσης και τις βρύσες ή το πηγάδι του σπιτιού. Ως αμοιβή ο παπάς έπαιρνε ένα νόμισμα και στο δισάκι του λουκάνικα, χοιρινό κ.λπ». (Αλατζά Ελένη, 58 χρονών).

4. ΑΠΟΚΡΙΕΣ

« Το Σουφλί μέχρι σήμερα είναι γνωστό για το όμορφο του καρναβάλι! Από πολύ παλιά μικροί και μεγάλοι έστηναν χορούς και στις 3 πλατείες του χωριού (Σαρμπνάρ-Μεσοχώρι-Γελαδαριά). Είναι γνωστά από τότε τα «Λέμπα». Ομάδες ανδρών, 10 ατόμων και παντρεμένων, πιάνονταν σε ημικύκλιο, για να χορέψουν. Πάνω τους ανέβαιναν ομάδες ανδρών, ισάριθμων, πιάνονταν από τα χέρια και χόρευαν και τραγουδούσαν. Τα «λέμπα» γινόταν 3-4 φορές, σε μια άκρη της πλατείας. Εκείνες τις μέρες, επειδή οι άνδρες έπιναν κρασί, μερικοί μεθούσαν και συχνά γίνονταν φασαρίες. Δεν ήταν λίγες οι φορές που δέρνονταν κιόλας. Τα γεγονότα παρακολουθούσαν πάντοτε αστυνομικοί για να προλαμβάνουν επεισόδια. Γνωστό είναι επίσης το έθιμο της «Σκυλοδευτέρας», μια εβδομάδα πριν την Καθαρά Δευτέρα. Εκείνη τη Δευτέρα κάποιοι νέοι, σε κάθε συνοικία, σηκώνονταν πολύ πρωί! Ένας από αυτούς, ο αρχηγός, που τον έλεγαν Κιοπέκμπεη, φορούσε μια μακριά πέτσινη γούνα, ένα φέσι στο κεφάλι, στην άκρη του οποίου είχε στούμπο (= πάνινη σφαίρα). Οι υπόλοιποι λέγονταν «Καμλούδια» και αυτοί μαύριζαν τα πρόσωπά τους. Κρατούσαν στα χέρια τους κουδούνια και είχαν μαζί τους τενεκέδες για τα δώρα. Συνήθιζαν να δένουν στις ουρές των σκύλων τενεκεδάκια. Αν συναντούσαν κάποιον στο δρόμο, έκαναν γύρω του κύκλο και τον υποχρέωναν να κλείσει τον στούμπο. Τότε τον άφηναν ελεύθερο. Περνούσαν από κάθε σπίτι, δίνοντάς τους οι νοικοκυρές δώρα και αφού ακολουθούσαν και για αυτές την ίδια διαδικασία τις άφηναν ελεύθερες. Στο τέλος, η κάθε ομάδα έστρωνε στην πλατεία της συνοικίας τις ψάθες και άπλωνε τα δώρα φαγητά που τους είχαν προσφέρει. Μετά το γεύμα, στο οποίο μερικοί μεθούσαν, χόρευαν. Από την Αποκριά ως το άσχα δεν γίνονταν χοροί και το ντύσιμο των γυναικών ήταν απλό. την Κυριακή της Αποκριάς γινόταν γερό φαγοπότι με κρέατα, πίτες κ.λπ. Από την επόμενη όμως γενική νηστεία. Το έθιμο αυτό γνώριζαν οι γύφτισσες και και πήγαιναν στα σπίτια για να ζητήσουν υπολείμματα των φαγητών. Την Καθαρά Δευτέρα, την Τρίτη και την Τετάρτη έως το μεσημέρι δεν μαγείρευαν. Έτρωγαν κρεμμυδάκια με αλάτι, ψωμί, τουρσιά ή κομπόστα. Πολλές γυναίκες, όσες ήταν γερές και άντεχαν, κρατούσαν το λεγόμενο «τριήμερο». Δεν έτρωγαν δηλαδή τίποτα 2 ή 3 μέρες, και έπιναν μόνο νερό. Έτρωγαν ξανά μετά την Τετάρτη, αφού είχαν πάει πρώτα στην εκκλησία. Σήμερα, την Κυριακή της Αποκριάς, το Σουφλί γιορτάζει πραγματοποιώντας μια όμορφη παρέλαση με άρματα και γκρουπ στις οποίες συμμετέχουν μικροί και μεγάλοι (Αλάτζος Αλέκος, 64 χρονών).

5. ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ

Στους χαιρετισμούς της Παναγίας τα κορίτσια δεν πήγαιναν στην εκκλησία αλλά μόνο οι μάνες. Τα κορίτσια πήγαιναν στις αγρυπνίες της Μεγάλης Εβδομάδας. Τα ρούχα που φορούσα ήταν σκούρα.

6. ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ

Την Πρωτομαγιά συγκεντρώνονταν μόνο οι γυναίκες και τα κορίτσια της γειτονιάς, έβραζαν το πρωί γάλα και το μεσημέρι πήγαιναν στην εξοχή. Μάζευαν λουλούδια και έκαναν στεφανάκια με τα οποία στόλιζαν τις πόρτες των σπιτιών τους. (Αλατζά Ελένη, 58 χρονών).