Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο

Τελετουργίες από Π.Ε. ΡΟΔΟΠΗΣ, ΜΕΣΗΣ, Δ. ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ


Γ) ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΛΑΙΚΟΥ ΕΟΡΤΟΛΟΓΙΟΥ
α)Σαρακοστή Χριστουγέννων
Η νηστεία ξεκινούσε στις 15-11 και τελείωνε στις 24-12. Νηστεύανε όλοι οι μεγάλοι
της οικογένειας και κοινωνούσανε τα Χριστούγεννα. Του Αγίου Ανδρέα κάνανε
αλαγγίτες για να ανδριεύουν τα στάρια. Οι αλαγγίτες ήταν ένας χυλός που γινόταν
με προζύμι, νερό, αλεύρι και αλάτι. Όταν φούσκωνε τις ψήνανε με ξύλα και στο
σάτσι. Την παραμονή των Χριστουγέννων στο βραδινό τραπέζι ετοίμαζαν 9 είδη
φαγητών και ήταν όλα νηστίσιμα.
β)Το Δωδεκαήμερο (25 Δεκεμβρίου – 5 Ιανουαρίου)
Πίστευαν ότι τις μέρες των Χριστουγέννων έρχονταν τα καρκατζάλια. Τα
φαντάζονταν μαύρα και άσχημα με μακριές ουρές. Μπαίνανε στα σπίτια από το
τζάκι ανεβαίνανε στο ταβάνι πείραζαν τους ανθρώπους και τα φαγητά.
Εξαφανίζονταν την ημέρα των Φώτων με τον αγιασμό των νερών.
γ)Γιορτές Φεβρουαρίου
- 1 Φεβρουαρίου: γιορτή Αγίου Τρύφωνος
- 2 Φεβρουαρίου: γιορτή της Υπαπαντής

-3 Φεβρουαρίου: γιορτή του Αγίου Συμεών
Αυτές τις μέρες τις γιόρταζαν όταν ζώο ή γυναίκα σε ενδιαφέρουσα κατάσταση.
Αυτό συνέβαινε γιατί πίστευαν πως κάτι σημαδιακό θα γίνει. Προπαντών του Αγίου
Συμεών δεν κόβανε δεν ράβανε ούτε καν πιάνανε μαχαίρι, μπαλτά ή βελόνι. Τα
ετοιμάζανε όλα από την προηγούμενη μέρα. Άλλες γιορτές :
-10 Φεβρουαρίου: του Αγίου Χαραλάμπους
-11 Φεβρουαρίου: του Αγίου Βλασίου

δ)Απόκριες
Τις απόκριες ντύνονταν καρναβάλια με ότι παλιά ρούχα είχαν στο σπίτι και γύριζαν
όλα τα σπίτια του χωριού. Οι οικοδεσπότες καλοδέχονταν τα παιδιά του χωριού τα
κερνούσανε και αυτά κάνανε διάφορες πλάκες και περνούσαν καλά. Την Κυριακή
της Αποκριάς μαγειρεύανε κρέατα και τα ψήνανε στον φούρνο όπου ψήνανε και το
ψωμί δύο ή τρεις γειτόνισσες μαζί . Της Τυρινής ετοιμάζανε όλες μαζί τις πίτες,
τυρόπιτες, γαλατόπιτες, σουσαμόπιτες. Το βράδυ της Τυρινής( δηλαδή το τελευταίο
βράδυ της Αποκριάς) όλα τα παιδιά της οικογένειας που είναι παντρεμένα
μαζεύονταν στο σπίτι των γονιών τους και αποκρεύανε. Όταν τελειώναμε ζητούσαν
συγχώρεση ο ένας από τον άλλον για να μπουν καθαροί στην Σαρακοστή.

ε)Κινητές γιορτές
1)Τελώνη και Φαρισαίου του Ασώτου
2)Απόκρεω
3)Τυρινή
4)Καθαρά Δευτέρα
Την Καθαρά Δευτέρα είχαν έθιμο να μουντζουρώνονται. Από το πρωί οι δρόμοι
ήταν γεμάτοι από μικρούς αλλά και από μεγάλους που ήταν όλοι μουντζουρωμένοι.
Οι νοικοκυρές έτριβαν τις κατσαρόλες από τα λίπη για να είναι καθαρές για την
νηστεία.
Α΄ Χαιρετισμοί του Αγίου Θεοδώρου
Την Παραμονή του Αγίου Θεοδώρου είχαν έθιμο να κλέβουν τα αμάξια και να τα
συγκεντρώνουν στην πλατεία. Εάν ήξεραν ότι κάποιο αγόρι και κορίτσι αγαπιότανε
το πήγαιναν στην αυλή της κοπέλας έκλεβε ένα αντικείμενο από την αυλή του
σπιτιού της και το πήγαινε στο δικό του.
Α Χαιρετισμοί : Α Κυριακή νηστειών ορθοδοξίας
Β Χαιρετισμοί : Β Κυριακή νηστειών

Γ Χαιρετισμοί : Γ Κυριακή νηστειών
Δ Χαιρετισμοί : Δ Κυριακή νηστειών
Στους Ε Χαιρετισμούς ήταν όλοι οι χαιρετισμοί μαζί μαζί με την Ε Κυριακή νηστείας
Άλλες κινητές γιορτές είναι :
 Σάββατο του Λαζάρου
 Κυριακή των Βαίων
 Μεγάλη Δευτέρα
 Μεγάλη Τρίτη
 Μεγάλη Τετάρτη
 Μεγάλη Πέμπτη
 Μεγάλη Παρασκευή
 Μεγάλο Σάββατο
 Κυριακή του Πάσχα

Σαρακοστή του Πάσχα
Σαράντα οχτώ πριν το Πάσχα και Τετάρτη και Παρασκευή πριν την Κυριακή της
Αποκριάς συμπληρώνονταν το 50ημερο της νηστείας. Ακολουθούσαν την αυστηρή
νηστεία. Οι περισσότεροι κοινωνούσαν στον ¨Καλό Λόγο¨ δηλαδή στο Χριστός
Ανέστη. Το Σάββατο του Λαζάρου έκαναν μια κούκλα που ήταν υποτίθεται ο
Λάζαρος και γυρνούσαν με στολισμένο καλάθι με λουλούδια από σπίτι σε σπίτι και
οι γυναίκες των σπιτιών τους έδιναν αυγά την Μεγάλη Εβδομάδα είχαν πολύ
αυστηρή νηστεία την Τετάρτη-Παρασκευή ούτε λάδι. Την κόκκινη Πέμπτη βάφαμε
τα αυγά και βάζαμε ένα κόκκινο πανί έξω. Δεν πλέναμε καθόλου αυτές τις μέρες τα
ρούχα παρά μόνο το Μεγάλο Σάββατο. Τότε πλέναμε τα ασπρόρουχα και τα
μαζεύαμε πριν το ηλιοβασίλεμα του Μεγάλου Σαββάτου. Τα κουλουράκια και τα
τσουρέκια τα φτιάχναμε Μεγάλη Τρίτη και Μεγάλη Τετάρτη. Και επειδή οι σχέσεις
μας με τους μουσουλμάνους ήταν πολύ καλές ανταλλάξαμε μεταξύ μας πράγματα
στο Μπαϊράμι τους και το Πάσχα μας. Μόνο δεν δίναμε τα αυγά που βάφαμε την
Μεγάλη Πέμπτη με τους αλλόθρησκους γιατί λέγαν πως ο τσιγγάνος είχε κάνει τα
καρφιά με τα οποία σταύρωσαν τον Χριστό. Την μπογιά βέβαια η γιαγιά την
κρατούσε 40 μέρες και την ρίχναμε σε καθαρό μέρος γιατί πιστεύαμε πως θα
βρέξει. Έτσι φτιάχναμε ξεχωριστά αυγά που τα μοιράζαμε στους αλλόθρησκους μαζί
με τα κουλουράκια και τα τσουρέκια το Μεγάλο Σάββατο. Όσον αφορά τον
στολισμό του Επιταφίου της Μεγάλης Πέμπτης γινόταν από τις γυναίκες του χωριού
στις 4 τα ξημερώματα προς την Μεγάλη Παρασκευή. Τα λουλούδια με τα οποία
στόλιζαν τον επιτάφιο τα μάζευαν τα παιδιά του χωριού και πολλές φορές τα
έκλεβαν γιατί οι νοικοκυρές ήταν πολύ αυστηρές και δεν τα άφηναν. Το Μεγάλο
Σάββατο τρώγαμε νωρίς ώστε να κοιμηθούμε στις 20:00 και να ξυπνήσουμε στις
23:00 για να πάμε στην εκκλησία για το Χριστός Ανέστη αλλά και για να
κοινωνήσουμε. Τα καλά μας τα ρούχα τα φορούσαμε στην δεύτερη Ανάσταση την
Κυριακή του Πάσχα στις 12 το μεσημέρι όπου γινόταν και η περιφορά της εικόνας της Ανάστασης του Χριστού. Μετά το βραδινό Χριστός Ανέστη γυρίζαμε σπίτι
τσουγκρίζαμε τα αβγά και τα τρώγαμε γιατί κλείναμε το στόμα με αβγό και το
ανοίγαμε με αβγό. Έπειτα τρώγαμε την μαγειρίτσα. Την Κυριακή του Πάσχα κάνανε
φρικασέ ενώ την Δευτέρα του Πάσχα ψήνανε 3-4 γειτόνισσες στον ξυλόφουρνο
αρνάκι με ρύζι και κριθαράκι.
Μετά το Πάσχα οι κινητές γιορτές ήταν οι εξής:
-Κυριακή του Θωμά
-των Μυροφόρων
-του Παραλύτου
-της Μεσοπεντηκοστής Σαμαρείτιδος
-του τυφλού Αναλήψεως Αγίων Πατέρων Πεντηκοστής.

Κατηγορία

Αρ. χειρογράφου
2636
Έτος καταγραφής
2011-12
Επώνυμο
Ζησάκη
Όνομα
Μαρία