Τελετουργίες από ΚΥΡΙΩΝ, Δ. ΔΟΞΑΤΟΥ, Π.Ε. ΔΡΑΜΑΣ

Έθιμα λαϊκού εορτολογίου
Της Ζωοδόχου Πηγής εδώ στο χωριό μας και του Αγίου Αθανασίου στο Δοξάτο εδώ δίπλα γινότανε ένα ιπποδρόμιο. Τα άλογα που λάμβαναν μέρος, δεν ήταν επαγγελματικά αγώνες του ιπποδρόμου, ήταν ντόπια. Τα καβαλούσαν νέοι από το χωριό και συναγωνίζονταν στο τρέξιμο. Κάνανε και γαϊδουρομαχίες, τσουβαλοδρομίες και τέτοια. Το έπαθλο ήταν ένα μικρό χρηματικό ποσό και κανένα συμβολικό κύπελο. Στις τσουβαλοδρομίες, έπαιρναν μέρος τα παιδιά του σχολείου, του δημοτικού και του γυμνασίου. Η διαδρομή ήταν γύρω στα 500m μέσα στην πλατεία. Τα άλογα έτρεχαν από το Δοξάτο μέχρι τα Κύργια σε χωματόδρομο. 
Λάζαρος Χατζηλαζάρου, ετών 69 (αγράμματος)

Ο αδερφός μου έκανε πολύ καρναβάλι. Εδώ στο χωριό μας τις γιορτάζουμε πολύ τις αποκριές. Ήτανε πολύ κωμικές. Αν ήξευρε γράμματα αυτός θα ήταν ο καλύτερος ηθοποιός. Τόσο καλός ήτανε. Έκαμε το γαϊδούρι καβάλα ανάποδα στον πισινό του και ανέβαινε πάνω σ’ ένα μπαλκόνι, σε μια ταράτσα και έκανε τον δικαστή, και τον έλεγαν Καδή. Από κει πάνω έκανε πως «δίκαζε». Το παραμικρό που ‘λεγε ο καθένας πιανόταν απ’ αυτό και έλεγε ολόκληρη ιστορία, κορόιδευε και «δίκαζε». Ο Καδής είχε γκιζάνια που ήτα οι παλικαράδες του Καδή. Αυτοί εκτελούσαν τις διαταγές του. Τους έλεγε «Πάτε πιάστε το δάσκαλο». Έρχονταν και τον αρπάχνανε τα γκιζάνια και πααίνανε να τον «δικάσει» ο Καδής. Αυτός, είχε ένα αυτό σαν πένα και σήκωνε την ουρά του γαϊδουριού και κατάλαβες, ήτανε το μελάνι εκεί και μετά έγραφε. Τον έδιναν και λεφτά τον Καδή που διασκέδαζε τον κόσμο, κυρίως αυτοί τους οποίους καλούσε και τους «δίκαζε». 
Μια άλλη φορά πάλι έναν άνθρωπο και γουρουνίσια προβειά, τον έντυσε αρκούδα και του ‘δωκε και ένα τουμπερλέκι και το χτυπούσε ντουπου-ντουπου και μ’ έναν δίσκο που ΄χαν εκεί πέρα ρίχνανε μερικοί κάτι λίγα. 
Ζαφείρης Στέλιος, ετών 84 (αγράμματος)

Του Αγίου Θεοδώρου πάλι βάζανε τα ελεύθερα κορίτσια κόλλυβα κάτω απ’ το μαξιλάρι τους να δούνε ποιον θα παντρευτούνε. Και λέγανε «Άι Θεόδωρε καλέ μου καβαλάρη ‘δω στα όρη (μου) που πας και τις μοίρες απαντάς αν δεις και την δικιά μου, πες της να ‘ρθει γρήγορα κοντά μου». 
Το καλοκαίρι του Αγίου Ιωάννου, όταν είναι η αποκεφάλιση, τότες κάνουν ένα έθιμο, την αλμυροκουλούρα. Έτσι λέγεται. Είναι ένα κουλούρι μεγάλο με αλάτι πολύ και όσοι τρώνε διψάνε στον ύπνο τους, επειδή είναι πολύ αλμυρό, όποιος τους δώσει νερό στον ύπνο τους αυτόνα θα πάρουνε. Έτσι πιστεύανι. 
Ο Άγιος Τρύφωνας είναι για τα σταφύλια. Της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος πάει ο κόσμος σταφύλια στην εκκλησία για να αγιαστούν. Γίνεται εκείνη την ημέρα η κοινωνία, γι’ αυτό όλοι πρέπει εκείνη την μέρα να φάνε από μια ρώγα σταφυλάκι. 
Αναστασία Εμμανουηλίδου, ετών 75 (απόφοιτος γυμνασίου)