Τελετουργίες από ΜΥΡΩΔΑΤΟΥ, Δ. ΑΒΔΗΡΩΝ, Π.Ε. ΞΑΝΘΗΣ

Β. Έθιμα του λαϊκού εορτολογίου
«Όταν πλησίαζαν τα Χριστούγεννα σφάζανε το γουρούνι κρατούσαμε τα έντερα για να κάναμε ''μπάμπο''.
Βάζαμε μέσα στα έντερα συκώτια, μπλιγούρι και πράσο και πολλά μπαχαρικά. Το ψήναμε στη μασίνα
(σόμπα) ή στη κατσαρόλα».

«Τη Πρωτοχρονιά κάναμε τη βασιλόπιτα. Ανοίγαμε φύλλο και κάναμε ή με τυρί ή με πράσο και βάζαμε
μια δεκάρα, καλαμπόκι για τα ζώα, ξυλάκι για τις κότες, σιτάρι για τα αλώνια και κριθάρι για τα
χωράφια. Σε όποιον τύχαινε το κάθε κομμάτι έπρεπε να κάνει και τη δουλειά που έπρεπε».
«Ξημερώματα Πρωτοχρονιάς ερχόταν ένα παιδάκι να σε κάνει ποδαρικό. Έμπαινε μέσα στο σπίτι με ένα
ξύλο και τραγουδούσε χτυπώντας τον νοικοκύρη.
''Σούρβα, σούρβα για χαρά, για σταφίδα για χαρά, γερό κορμί, γερό τσαρδί και του χρόνου καλόκαρδη,
όσες τρύπες το δριμώνει τόσες θυμωνιές στο αλώνι''.
Μετά η νοικοκυρά έβαζε το παιδί να κάθεται κάτω και να κάνει πως κλωσάει με κλώσσα, για να έχουν
πολλά αυγά, του έδινε σιτάρι και το παιδάκι το έριχνε γύρω του για να πάνε καλά τα γεννήματα (σιτάρια
και ζώα). Το έδινε μπαξίσι και μετά το παιδάκι πήγαινε σ' άλλο σπίτι».

Απόκριες
«Αναβίωση του θρακιώτικου γάμου από γυναίκες του χωριού»
«Η αναβίωση του θρακιώτικου γάμου γίνεται την Καθαρά Δευτέρα. Όλοι όσοι συμμετέχουν ντύνονται με
παραδοσιακές στολές (θρακιώτικες). Ντύνουμε δύο νέα παιδιά για γαμπρό και νύφη. Η κουμπάρα
περίμενε σπίτι και είχε τα κεράσματα. Ο γάμος θα γινόταν στην πλατεία. Έβαζαν μια πλατφόρμα για
σκηνή. Πάνω στη σκηνή καθόταν από τη μία μεριά το σόι του γαμπρού και από την άλλη της νύφης.
Πάνω στη σκηνή είχαν στάμνες, υφαντά, κρασιά κ.α. Μαζεύονταν όλοι και πήγαιναν να πάρουν την
κουμπάρα κρατώντας ένα μπουκάλι ούζο ο καθένας και με συνοδεία οργάνων. όταν έφταναν όλοι στη
πλατεία ο μπαρμπέρης ξύριζε τον γαμπρό (ταυτόχρονα ακουγόταν και το παραδοσιακό τραγούδι ''ο
μπαρμπέρης''). Τρεις γυναίκες πρωτοστέφανες είχαν ένα κομμάτι υφαντό και έσπαγαν τσουρέκι πάνω από
το κεφάλι του γαμπρού. Από την άλλη στόλιζαν τη νύφη με τούλια. Πριν σηκωθεί χαιρετάει το σόι της
και γυρνώντας την πλάτη της ρίχνει τρία μήλα και κουφέτα. Αφού κατέβουν όλοι από τη σκηνή τους
στεφανώνει η κουμπάρα και τους ασημώνει ο κόσμος. Το ζευγάρι πάει στο σόι του γαμπρού και η πεθερά
δίνει γλυκά στο νέο ζευγάρι, ψωμί (για καλή τύχη και ένα μωράκι για καλούς απογόνους. Μετά
ακολουθούσε το γλέντι στη πλατεία)».
«Τη Καθαρά Δευτέρα οι κάτοικοι του χωριού κρεμούσαν τα σκυλιά γιατί νόμιζαν ότι θα φύγουν τα
δαιμόνια και ότι οι δουλειές τους θα πάνε καλύτερα. Είχαν δυο ξύλα γύρω στα 3-4 μέτρα, ένα σκοινί που
ένωνε τα δύο ξύλα, βάζαν το σκυλί στη μέση του και στρίβανε το σκοινί και πεταγόταν το σκυλί στον
αέρα».

Άγιος Θόδωρος
«Τη παραμονή του Αγίου Θεοδώρου (1ος χαιρετισμός) στην εκκλησία πηγαίνουν και κάνουν
φανουρόπιτα. Το παίρνουν οι νέοι και οι νέες και το βάζουν κάτω από το μαξιλάρι τους για να δουν
ποιόν θα παντρευτούν. Και λένε ένα στιχάκι: ‘Άγιε Θόδωρε καλέ μου, άγιε και θαυματουργέ μου, εκεί
στην έρημο που πας και τις τύχες κυνηγάς άμα δεις και τη δική μου την καλή και ακριβή μου πες της
να’ρθει να με βρει’. Το βράδυ όσα κορίτσια ήταν λεύτερα τους έκλεβαν κα ́τι από το σπίτι και το
πήγαιναν στην πλατεία του χωριού».

Άγιος Γεώργιος: Προστάτης του χωριού
«Αυτοί που ήρθαν από τα Κατίχαλα έφεραν την εικόνα του Άϊ-Γεώργη, γι’ αυτό έγινε και ο προστάτης
του χωριού. Τη παραμονή του Άϊ-Γιώργη πηγαίνανε όλοι ένα τάμα (ζώα) και τα σφάζανε στην αυλή, τα
διάβαζε ο παπάς και την ημέρα της γιορτής, αφού τα μαγειρεύανε, το μοίραζαν στους ανθρώπους. Το
γνωστό κουρμπάνι. Αυτοί που ήταν από τα Κατίχαλα (εμείς δηλαδή) κάναν το δικό τους κουρμπάνι στο
σπίτι. Τη παραμονή το αρνί το γεμίζαν με βούκες ψωμιού, συκώτι, δυόσμο, κρεμμύδι και ράβαν την
κοιλιά. Τα βάζαμε μέσα στους φούρνους και την άλλη μέρα το τρώγαμε και οι Κατιχαλιώτες έλεγαν: Το
Πάσχα θα φας το κόκκινο αυγό και στου Άϊ-Γεώργη το καλό αρνί.