Τελετουργίες από ΕΡΑΣΜΙΟΥ, Δ. ΤΟΠΕΙΡΟΥ, Π.Ε. ΞΑΝΘΗΣ

Β. Έθιμα του λαϊκου εορτολογίου
α. Η Σαρακοστή πριν τα Χριστούγεννα
Στην Σαρακοστή από 14 Νοεμβρίου μέχρι τις 14 Δεκεμβρίου κρατούσαμε νηστεία. Δε τρώγαμε κρέας
αλλά τρώγαμε λαχανικά και ψάρια. Την ημέρα των Χριστουγέννων σφάζαμε τα γουρούνια και κάναμε
λουκάνικα, μπάμπες (τσιγέρι, σπλήνα, κρέας και ρύζι, τα βάζαμε σε χοιρινά έντερα). Επίσης, πηγαίναμε
στην εκκλησία για να κοινωνήσουμε.

β. Το Δωδεκαήμερο (25 Δεκεμβρίου - 5 Ιανουαρίου)
Μετά τα Χριστούγεννα το βράδυ έρχονταν τα ''καρκατσέλια'' (καλικάντζαροι) και σκεπάζαμε τις εικόνες
να μην έρθουν και τις ''κατρίσουν'' (κατουρήσουν). Έξω από την πόρτα βάζαμε ένα αγκαθερό κλωνάρι
μέχρι τα Φώτα. Τα Φώτα ξεσκεπάζαμε τις εικόνες και τις πηγαίναμε στη βρύση για να τις πλύνουμε. Την
Πρωτοχρονιά κάναμε πίτες και κουλούρες. Τις κουλούρες τις κόβαμε σε κομματάκια και τις τρίβαμε.
Μετά τις βάζαμε λιωμένο βούτυρο, τυρί και τα ανακατεύαμε. Βάζαμε ''σημάδια'' όπως σπίτι, μαντρί,
πρόβατα, άλογα κ.τλ και τάζαμε κάθε κομμάτι πρώτα στον Χριστό, στην Παναγία και έπειτα στα άτομα
της οικογένειας. Κι όποιος τύχαινε το φλουρί το έβαζε στο κεφάλι του για να έχει πολλά λεφτά και έλεγε:
'' Όσες τρίχες έχει το κεφάλι μου τόσα φλουριά/λεφτά να έχουμε''.

γ. Γιορτές του Φεβρουαρίου
Τον Φεβρουάριο πρώτη γιορτή ήταν η ''Υπαπαντής'' και μετά ο Άϊ-Συμιός. Στη γιορτή του Άϊ-Συμίου δεν
κόβαμε τίποτα με μαχαίρι προπαντώς οι έγκυες. Οι έγκυες φοβούνταν να μη πάθει κανένα κακό το μωρό
και λέγαμε εκείνη την ημέρα: '' Η Υπαπαντής μαζεύει τις γιορτές με το αντί'', δηλαδή μετά την γιορτή του
Άϊ-Συμίου δεν είχε πολλές γιορτές.

Ε. Κινητές Εορτές - Σαρακοστή του Πάσχα, Πάσχα, μετά το Πάσχα η Πεντηκοστή
Σαρακοστή του Πάσχα
Κάναμε νηστεία και τρώγαμε σαρακοστιανά, δεν τρώγαμε ψάρια. Πηγαίναμε στην εκκλησία στους
Χαιρετισμούς και την Μεγάλη Εβδομάδα αν είχε κοντά μας εκκλησία. Ερχόταν η Τσικνοπέμπτη και
βάφαμε τα αυγά με ζουμί από βρασμένα κρεμμύδια. Επίσης βάφαμε ένα ή δύο αρνιά στο κεφάλι με την
μπογιά από τα αυγά. Το πρώτο αυγό που γεννούσε την Πέμπτη η κότα και το βάζαμε στο εικονοστάσι
μέχρι τον άλλον χρόνο. Επίσης, άλλο ένα θάβαμε εκεί που αρμέγαμε τα πρόβατα, στη στρούνγκα.
Πάσχα
Την ημέρα του Πάσχα ψήναμε τα αρνιά και τρώγαμε όλοι μαζί. Πηγαίναμε στις γειτονιές και λέγαμε ''
Χριστός Ανέστη''. Αυτοί που είχαν συγγενείς πήγαιναν στα μέρη που ήταν με τα άλογα.

ζ. Γιορτές του καλοκαιριού
Του Αγίου Πνεύματος δεν κάναμε καμία δουλειά ακόμη και τα πουλιά αυτή τη μέρα δεν κάνουν φωλιές.
Είναι ''βαριά'' γιορτή. Στις 24 Ιουνίου γιορτάζαμε τον Ιωάννη τον Κλειδωτό που μαζεύανε οι κοπέλες
κυρίως καλογιάννια που ήταν κάτι σαν δυοσμός. Κάθε οικογένεια έβαζε τόσα κλωνάρια όσα άτομα
υπήρχαν στην οικογένεια και τα έδενε με κόκκινη κλωστή. Επίσης, βάζαμε ένα δαχτυλίδι ή οτιδήποτε
άλλο ασημικό και το βάζανε σ' ένα μπακίρι. Τα μαζεύανε από κάθε σπίτι και τα πηγαίνανε σε τρεις βρύσες
και οι κοπέλες τα έβρεχαν. Ύστερα τα έβαζε μια κοπέλα και μ 'ένα κόκκινο μαντήλι τα σκέπαζε, το
μαντήλι αυτό που βάζαμε στις εικόνες. Τα χόρευαν το βράδυ μέχρι την άλλη μέρα το πρωί. Μετά τα
ξεσκέπαζαν και τα άφηναν μέχρι την επόμενη μέρα. Και μετά τα έβγαζαν από τα μπακίρια και μια
γυναίκα τραβούσε ένα απ' αυτά κι αυτό που τραβούσε ήταν το ευτυχισμένο. Τέλος, του Άϊ Σωτήρος
λέγαμε ότι ''ήρθε ο καιρός να φύγουν τα λελέκια και τα χελιδόνια''.

η. Γιορτές Φθινοπώρου ως την εορτή του Αγίου Φιλίππου
Toυ Σταυρoύ τότε μαζεύαμε τα πράγματα μας τα φορτώναμε στα άλογα και κατεβαίναμε στον κάμπο.
Του Αγίου Δημητρίου οι τσομπάνηδες έφευγαν πάλι από τα αφεντικά τους και επέστρεφαν πάλι τον Άϊ
Γιώργη.