Τελετουργίες από Π.Ε. ΡΟΔΟΠΗΣ, Δ. ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ, ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ

4.2 Έθιμα του λαϊκού εορτολογίου
4.2.1. Η σαρακοστή πριν από τα Χριστούγεννα
Πριν τα Χριστούγεννα, προηγείται σαρανταήμερη νηστεία νηστεία.
Την παραμονή των Χριστουγέννων σερβίρονται τα ¨εννιά φαγιά ¨ και η διαδικασία είχε ως
εξής : το βράδυ, έπρεπε πρώτα να έρθουν τα ¨τραγούδια¨ δηλαδή συντροφιά ατόμων που
περνούσε από σπίτι σε σπίτι και τραγουδούσε συγκεκριμένα τραγούδια σαν τοπικά
κάλαντα, διαφορετικά για κάθε άτομο της οικογένειας π.χ. άλλο για την ηλικιωμένη, άλλο
για το ζευγάρι, άλλο για το κορίτσι της οικογένειας, άλλο για το νεαρό αγόρι και άλλο για τα
παιδιά.
Μετά ετοιμάζονταν τα ¨ εννιά φαγιά ¨ που ήταν όλα νηστίσιμα : π.χ. δαμάσκηνα, ελιές,
σταφίδες, χαλβάς, τουρσί κ.λ.π.
Πάνω σε ένα σοφρά ( χαμηλό στρογγυλό τραπέζι )στρώνονταν ένα μαντήλι-
τραπεζομάντηλο, άσπρο. Πάνω σε ένα υνί τοποθετούσαν ένα κάρβουνο από το τζάκι και
θυμίαμα. Κατόπιν θυμιάζονταν τα εννιά φαγιά.
Στη συνέχεια, ο νοικοκύρης του σπιτιού, έπαιρνε το χριστόψωμο ( πρόσφορο με χαραγμένο
το σχήμα του σταυρού ) και σήκωνε όρθιο το μικρότερο παιδί της οικογένειας το έβαζε να
πατήσει στις άκρες των δακτύλων του και στη συνέχεια πάνω από το κεφάλι του, χώριζε (
έσπαζε ) με τα χέρια το χριστόψωμο στα τέσσερα, αρχικά, κομμάτια και το μοίραζε στα
μέλη της οικογένειας και μετά μπορούσαν να φάνε τα εννέα φαγιά.
4.2.2. Το Δωδεκαήμερο
Το πρωί πήγαιναν όλοι στην εκκλησία και το μεσημέρι μπορούσαν να φάνε κρέας στο
γιορτινό τραπέζι. Τα συνήθη εορταστικά φαγητά ήταν χοιρινό με λάχανο τουρσί,
καβουρμάς, λαρδί και χοιρινό βραστό ή ψητό κρέας και σούπες. Την πρωτοχρονιά υπήρχε
το έθιμο του ποδαρικού. Σύμφωνα με αυτό, όποιος έμπαινε, δηλαδή πατούσε το πόδι του
πρώτος στο σπίτι για τη νέα χρονιά καθόριζε και την πορεία της.
Επειδή όμως η νέα χρονιά έπρεπε να είναι αποδοτική για τη σοδειά αλλά κυρίως να
επιφέρει υγεία και ευτυχία στα μέλη της οικογένειας , έπρεπε το άτομο που υα έκανε
ποδαρικό να μπει στο σπίτι με το δεξί.
Μαζί του έφερνε μια πέτρα και κρατούσε ένα λεπτό ξύλο, το ¨ σουρβί ¨ ή ¨σούρβα
¨ . Να σημειωθεί ότι για το ποδαρικό επιλέγονταν παιδιά.
Τα παιδιά με το σουρβί, χτυπούσαν στην πλάτη τα άτομα του σπιτιού και έλεγάν :

Σούρβα Σούβρα , γερό κορμί,
Γερό κορμί, γερό σταυρί,
Σαν ασήμι, σαν κρανιά.
….και του χρόνου όλοι γεροί και καλόκαρδοι.
4.2.3. Γιορτές Φεβρουαρίου
Στις 10 Φεβρουαρίου, για τη γιορτή του Αγίου Χαραλάμπους γίνονταν ζωοθυσίες, τα
κουρμπάνια. Ο όρος ¨κουρμπάν¨ είναι αραβοτουρκικής προέλευσης.
Κουρμπάνια γίνονται προς τιμήν και άλλων αγίων όπως τον προφήτη Ηλία ( 20 Ιουλίου ),
του αγίου Δημητρίου ( 26 Οκτωβρίου ), των ταξιαρχών ( 8 Νοεμβρίου ) και του αγίου
Αθανασίου ( 18 Ιανουαρίου και 2 Μαΐου ). Οι ζωοθυσίες – κουρμπάνια γίνονται για το καλό
όλων. Τα ζώα σφάζονται, μαγειρεύονται και μοιράζονται προς βρώσι, σε όλους του
πιστούς. Τα ζώα σφάζονται μετά το τέλος της λειτουργίας.