Τελετουργίες από Π.Ε. ΚΑΒΑΛΑΣ, ΧΡΥΣΟΥΠΟΛΗΣ, Δ. ΝΕΣΤΟΥ

Έθιμα του Λαϊκού Εορτολογίου

Την ημέρα των Θεοφανίων γίνοταν τα δρόμενα των “Μωμογέρων”. Μια ομάδα από κατοίκους ποντιακής καταγωγής κάνανε μια υπαίθρια παράσταση τελετής γάμου στους δρόμους του χωριού με πολύ έντονο σατιρικό χαρακτηριστικό. Καταρχήν, όλοι οι συντελεστές παράστασης ήταν άντρες, ακόμη και οι χαρακτήρες των γυναικών όπως η νύφη. Το επίκεντρο, ο διάβολος που προσπαθούσε με κουτοπόνηρους τρόπους να χαλάσει όλο αυτό το υποτιθέμενο χαρούμενο γεγονός. Στο τέλος πάντα έχανε γιατί γάμος χωρίς ιερέα δεν γινόταν και ο τελευταίος πάντα έβρισκε τρόπους να σώζει την κατάσταση τελευταία στιγμή. Αυτό το έθιμο σηματοδοτούσε την αρχή του τριώδιου και ο διάβολος ήταν κάτι περίπου σαν τον “καλικάντζαρο” που όλοι ξέρουμε από την  ευρεία ελληνική παράδοση. Όλο αυτό το γεγονός γινόταν με την συνοδεία μιας βάρκας που μετακινούνταν πάνω σε ρόδες. Η βάρκα ήταν στολισμένη με τα σύμβολα της ορθοδοξίας και του Πόντου, το μήνυμα όμως ήταν πιο βαθύτερο. Το πραγματικό της μήνυμα ήταν ο συμβολισμός της Αργοναυτικής εκστρατείας και του Ιάσωνα ουσιαστικά. Η πορεία του από την Αρχαία Ελλάδα στον Πόντο, για το χρυσόμαλλο δέρας. Όλα αυτά λοιπόν ήταν “παντρεμένα” σε μια παράσταση 

Αδάμ Κάππας 

 Άξιο αναφοράς είναι η μεγάλη μέρα για όλους ανεξάρτητα της καταγωγής, η ημέρα του Αγίου Γρηγορίου του Καπαδάκη.

 Το λείψανο του Αγίου Γρηγορίου το έφεραν οι Καππαδόκες  κάτοικοι της περιοχής Καππαδοκίας, σημερινής Τουρκίας. Συγκέντρωνε τις λατρευτικές εκδηλώσεις όλων των κατοίκων ανεξαρτήτως. Η μέρα της Γιορτής του, στα τέλη του Ιανουαρίου, όλοι πίστευαν ότι είναι η πιο κρύα μέρα του χειμώνα. Εκείνη την ημέρα έκανε πολύ κρύο όντως. Άλλο χαρακτηριστικό αυτής της γιορτής ήταν ότι οι πιστοί πίστευαν και εξακολουθούν, ότι ο Άγιος περπατά το βράδυ μέσα στο ναό. Για να το αποδείξουν μάλιστα επικαλούνταν την φθορά που είχαν τα υποδήματα του, μια φθορά που όντως μπορούσες να παρατηρήσεις εκείνη την ημέρα που εκθέταν την σωρό του. Θα ήθελα επίσης να αναφέρω ότι πολλοί πιστοί από τα γύρω χωριά, ως δείγμα της αφοσίωσης τους στον Άγιο, πήγαιναν με τα πόδια στην εκκλησία.

Δημήτρης Παπαγιάννης 

Μια ξεχωριστή θρησκευτική γιορτή ήταν η 8η Αυγούστου. Στην εκκλησία της Παναγίας η εικόνα της παρουσίαζε μεγάλο ενδιαφέρον. Όσοι την κρατούσαν ήταν για αυτούς μεγάλη ευλογία. Αν όμως η εικόνα σε χτυπούσε την ώρα που την κρατούσες, πράγμα το οποίο συνέβαινε λίγες φορές, τότε σηματοδοτούσε ότι έχεις κάνει αμαρτίες. Όταν αυτό όμως συνέβαινε ήταν εντυπωσιακό στα μάτια του κόσμου.

 Αδάμ Κάππας

Πρέπει να τονίσω σε αυτό το σημείο ότι στους τρεις μήνες του καλοκαιριού τα πανηγύρια των χωριών της περιοχής δεν είχαν τέλος. Αυτό συνέβαινε γιατί ο χειμώνας ήταν συνήθως βαρύς οπότε το καλοκαίρι ήταν ιδανικό για τέτοιες ανοιχτές εκδηλώσεις. Αυτός ήταν και ο έξυπνος λόγος που κάτοικοι των χωριών φρόντιζαν να γιορτάζουν τους Πολιούχους Άγιους τους την περίοδο μεταξύ Μαΐου και Σεπτεμβρίου. 

 Έλλη Ευθυμιάδου