Τελετουργίες από Δ. ΑΒΔΗΡΩΝ, Π.Ε. ΞΑΝΘΗΣ

ΠΕΤΕΙΝΟΣ

Β.Έθιμα του Λαϊκού Εορτολογίου
«Τη Σαρακοστή πριν από τα Χριστούγεννα ξεκινούσε η νηστεία! Τρώγαμε φασόλια, φακές, ρύζι και
ζαρζαβατικά! Πηγαίναμε, βέβαια, και στην εκκλησία! Το δωδεκαήμερο των Χριστουγέννων το
περνούσαμε πάντα οικογενειακά. Ξημερώματα Χριστουγέννων παέναμε στην εκκλησία και
κοινωνούσαμε. Μετά γυρίζαμε στο σπίτι και τρώγαμε όλοι μαζί λογής λογής φαγητά μα το κυριότερο
ήταν το γουρουνόπουλο που είχαμε σφάξει από βραδύς. Α! Και την παραμονή των Χριστουγέννων
γυρνούσαν τα παιδάκια από γειτονιά σε γειτονιά και λέγαν τα κάλαντα και τους μοιράζαμε γλυκά και 1 ή
2 δραχμές!
Την ημέρα που άλλαζε ο χρόνος κόβαμε και τότε βασιλόπιτα, σπιτική και πίναμε κρασί και δίναμε
ευχές. Τα Θεοφάνεια μαζί με τα νερά αγιάζαμε και τα σπίτια μας, τα ζώα και τα χωράφια μας! Άλλες
γιορτές τις οποίες γιορτάζαμε ήταν του Άϊ-Γιαννιού και του Αγίου Σπυρίδων. Τον Φλεβάρη ήταν οι
Απόκριες. Ντυνόμασταν καρναβάλια και γυρνούσαμε σε σπίτια του χωριού για να δούμε αν θα μας

αναγνωρίσουν! Τα αγόρια ντύνονταν γυναίκες! Γελούσαμε πολύ και συνήθως μας καταλάβαιναν! Του Άϊ-
Γιώργη που ήταν κινητή εορτή κάναμε αγώνες με τα άλογα σε μια πολύ μεγάλη αλάνα του χωριού.

Μετά τη Σαρακοστή μέχρι το Πάσχα κάναμε και πάλι νηστεία και παέναμε στους Χαιρετησμούς στην
εκκλησία. Την Μεγάλη Βδομάδα παέναμε οπωσδήποτε κάθε απόγευμα στην εκκλησία. Τη Μεγάλη
Πέμπτη οι γυναίκες του χωριού στολίζαμε τον Επιτάφιο με λουλούδια που μάζευαν από τις αυλές των
σπιτιών του χωριού και τη Μεγάλη Παρασκευή γινόταν η περιφορά του Επιταφίου σ'όλο το χωριό. Το
Μεγάλο Σάββατο παέναμε όλοι έξω απ'την εκκλησία και ψέλναμε το ''Χριστός Ανέστη'' με χαρά και
κρατούσαμε αναμένες λαμπάδες. Την Κυριακή του Πάσχα στη πλατεία του χωριού κάναμε ένα μεγάλο
γλέντι με πολλά αρνιά στη σούβλα και μπόλικο κρασί και τραγουδούσαμε και χορεύαμε!
Την Πρωτομαγιά πηγαίναμε οικογενειακά σε λιβάδια και στρώναμε καταγής ένα μεγάλο
τραπεζομάντηλο και τρώγαμε όλα τα καλά! Φτιάναμε και στεφάνια από λουλούδια! Το καλοκαίρι στη
γιορτή της εκκλησίας μας (Πέτρου και Παύλου) είχαμε τα Αλεκτώρεια δηλαδή ένα μεγάλο πανηγύρι
στην πλατεία του χωριού με χορούς, τραγούδια, φαγητό και σκετσάκια.

Ελευθέριος Γιαλάογλου

«Σαράντα μέρες πριν από τα Χριστούγεννα κάναμε νηστεία. Δηλαδή δεν τρώγαμε κρέας, γάλα, αυγά κλπ
αλλά αρκούμασταν στα όσπρια και στα λαχανικά. Την παραμονή των Χριστουγέννων τα μικρά παιδιά
γυρνούσαν κι έλεγαν τα κάλαντα για λίγες δραχμές. Την ημέρα των Χριστουγέννων νωρίς το πρωί
πηγαίναμε στην εκκλησία για να κοινωνήσουμε και το μεσημέρι τρώγαμε πλέον πλουσιοπάροχα όλοι
μαζί οικογενειακώς και ανταλάσσαμε ευχές όπως και την πρωτοχρονιά κόβοντας τη βασιλόπιτα. Την
ημέρα των Φώτων γινόταν ο αγιασμός των νερών μα και των σπιτιών!
Τις Απόκριες εμείς τα παιδιά ντυνόμασταν καρναβάλια και γυρνούσαμε από σπίτι σε σπίτι στο χωριό
για να μας αναγνωρίσουν και οι κάτοικοι γέμιζαν τις τσέπες μας με γλυκά και σοκολατάκια! Τη
Σαρακοστή πριν το Πάσχα κάναμε και πάλι νηστεία και πηγαίναμε κάθε απόγευμα στην εκκλησία στους
Χαιρετησμούς. Τη Μεγάλη Παρασκευή γινόταν η περιφορά του Επιταφίου στο χωριό ο οποίος βέβαια
ήταν και στολισμένος με λουλούδια από τις δεσποινίδες του χωριού. Το Μεγάλο Σάββατο πηγαίναμε με
τις λαμπάδες μας στην εκκλησία και μετά το ''Χριστός Ανέστη'' επιστρέφαμε στο σπίτι και όλη μαζί η
οικογένεια απολαμβάναμε τη μαγειρίτσα.
Την Κυριακή του Πάσχα συνήθως μαζευόμασταν στη πλατεία του χωριού όπου γινόταν γλέντι
τρικούβερτο με πολλά αρνιά στη σούβλα και ποτά, γέλια, τραγούδια και χαρές! Την ημέρα της
πρωτομαγιάς συνήθως πήγαινε η κάθε οικογένεια στο βουνό και γευματίζαμε με θεσπέσια φαγητά ενώ τα
παιδιά φτιάχναμε στεφάνια από λουλούδια τα οποία κρεμο ́θσαμε πάνω στην κεντρική είσοδο του
σπιτιού.

Το καλοκαίρι γιορτάζαμε στις 28 Ιουνίου, στη γιορτή της εκκλησίας του χωρίου μας, Πέτρου και
Παύλου, τα Αλεκτώρεια. Διοργανώναμε χορούς και άλλες εορταστικές εκδηλώσεις όπως κοκορομαχίες
και σκετσάκια.»

Ελένη Γιαλάογλου