Τελετουργίες από Π.Ε. ΡΟΔΟΠΗΣ, Δ. ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ, ΚΟΣΜΙΟΥ

Λαογραφικό υλικό από το χωριό Κόσμιο του Δήμου Κομοτηνής

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΒΙΟΣ

Α. ΘΡΗΣΚΕΙΑ

Στο Κόσμιο υπάρχουν δύο εκκλησίες του Αγίου Αθανασίου, η μία μέσα και η άλλη έξω από αυτό. Πρώτα χτίστηκε το εκκλησάκι έξω από το χωριό, περίπου γύρω στα 1800 μ.Χ., κατόπιν χτίστηκε η μεγάλη εκκλησία μέσα στο χωριό το 1848. Παίρνοντας όμως σαν δεδομένο ότι το εκκλησάκι που είχαν χτίσει οι κάτοικοι του χωριού στην πρώτη περιοχή που κατοίκησαν (Μολυβωτή), ήταν αφιερωμένο στον Άγιο Νικόλαο, δημιουργεί εντύπωση πώς αυτές οι δύο εκκλησίες αφιερώθηκαν σε άλλον Άγιο. Κάποιοι υποστηρίζουν πως οι κάτοικοι συνάντησαν οικονομικές δυσκολίες στην δημιουργία του ναού και πως τότε επικράτησε η γνώμη ενός από τους ισχυρότερους ανθρώπους του χωριού, ονόματι Χατζηθανάση, προκειμένου να ολοκληρωθεί η εκκλησία. Έτσι, αφιερώθηκε στον Άγιο Αθανάσιο και η νέα αλλά και η παλιά εκκλησία που στην αρχή ήταν και αυτή αφιερωμένη στον Άγιο Νικόλαο. Αυτό όμως που κάνει τους κατοίκους και το ίδιο το Κόσμιο να ξεχωρίζει, δεν είναι οι εκκλησίες τους, όσο η βαθιά πίστη τους. Μία πίστη που έμεινε αναλλοίωτη τόσο από τις μουσουλμανικές επιρροές, όσο και από την Βουλγαρική κατοχή. Οι κάτοικοι του χωριού είναι βαθιά θρησκευόμενοι μέχρι και σήμερα και αυτή η αγάπη τους για την θρησκεία, τους διέσωσε και τους κράτησε ενωμένους. Σήμερα το χωριό γιορτάζει δύο φορές. Η εκκλησία μέσα σε αυτό γιορτάζει στις 18 Γενάρη την κοίμηση του Αγίου και το εκκλησάκι έξω από το χωριό στις 2 Μαϊου, την Ανακομιδή των λειψάνων. Οι κάτοικοι θυμούνται πως παλαιότερα η γιορτή στις 2 Μαϊου είχε την μορφή εμποροπανήγυρης. Πιστοί από όλα τα μέρη έρχονταν για να προσκυνήσουν τον Άγιο και να πάρουν μέρος σε αυτή την μεγάλη γιορτή. Σήμερα βέβαια η γιορτή έχει χάσει ένα πολύ μεγάλο μέρος από το μέγεθος που είχε παλαιότερα. Διατηρούνται όμως ακόμη κάποιες παραδόσεις, όπως αυτή της “τράπεζας της αγάπης”. Όπως παλαιότερα, έτσι και σήμερα διατίθεται στους πιστούς μαγειρεμένο φαγητό (μοσχάρι) σε καζάνια στο προαύλιο της εκκλησίας. Παρατηρώντας την μεγάλη εκκλησία του χωριού, καταλήγει εύκολα κανείς πως είναι χτισμένη σε ρυθμό βασιλικό. Καθότι την κατασκευή την χαρακτήριζε μια κακοτεχνία, γι’ αυτό και η εκκλησία ανακαινίστηκε σε σημαντικό βαθμό και νέες τοιχογραφίες κόσμησαν ολόκληρο το εσωτερικό της. Ο Πάτερ Ναθαναήλ εξαιρετικός και αξιαγάπητος σε όλους τους κατοίκους του χωριού και έξω από αυτό περιγράφει μια παράξενη ιστορία. Όταν πήγε για πρώτη φορά στο εκκλησάκι έξω από το χωριό, δίπλα στην Παναγία, που βρίσκεται η εικόνα του εορταζόμενου Αγίου, βρισκόταν η εικόνα του Αγίου Νικολάου. Αφού όμως το εκκλησάκι ήταν αφιερωμένο στον Άγιο Αθανάσιο, παρήγγειλε νέα εικόνα για να την τοποθετήσει σε αυτό το σημείο. Προς μεγάλη του έκπληξη παρατηρούσε πως οι προσπάθειες του έμεναν άκαρπες, διότι οι νέες εικόνες δεν ταιριάζανε στην θέση που βρισκόταν η παλιά εικόνα του Αγίου Νικολάου.

Πηγές: << Η ανέγερση του ναού του χωριού περατώθηκε το 1848. Οι εργασίες όμως ανέγερσής του είχαν σταματήσει για αρκετά χρόνια, γιατί οι κάτοικοι του χωριού δεν μπορούσαν να συμφωνήσουν ως προς σε ποιο Άγιο θα αφιερώσουν το Ναό. Όλοι προτιμούσαν να αφιερωθεί ο ναός στην Αγία Μαρίνα. Όμως ο Χατζηθανάσης δεν συμφωνούσε. Ήθελε να αφιερωθεί στον Άγιο Αθανάσιο λόγω ονόματος και επειδή το κύριο βάρος της δαπάνης για το χτίσιμο και τη διακόσμηση το έφερε αυτός. Οι άλλοι συμμετείχαν μόνο με προσωπική εργασία σε διάφορες δουλειές που μπορούσαν να κάνουν. Τελικά για να τελειώσει η εργασία επικράτησε η θέση του Χατζηθανάση>>.

Αφηγητές:

- Πάτερ Ναθαναήλ

- Τσορμπατζόγλου Γεώργιος