Τελετουργίες από ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ, Δ. ΠΑΓΓΑΙΟΥ, Π.Ε. ΚΑΒΑΛΑΣ
ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΒΙΟΣ
Β. ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΛΑΪΚΟΥ ΕΟΡΤΟΛΟΓΙΟΥ
«Νηστεία όπως σήμερα. Τις μέρες των Χριστουγέννων υπάρχουν καλικάντζαροι κι απαγορεύεται να λουστούμε και να πλένουμε ρούχα. Τον Φεβρουάριο γιορτάζουμε μόνο τον Τρύφωνα, που είναι για τα σπαρτά και τ’ αμπέλια. Τις απόκριες έκαναν τη ‘‘τράτα’’ (έβγαιναν οι άντρες με τα εσώρουχα, κρατούσαν καλάθια και δίχτυα και τραγουδούσαν, και μάζευαν απ’ όλο το χωριό αγαθά. Έβγαιναν επίσης παρέες καρναβάλια και χόρευαν».
Φωτεινή Μπεϊκάκη
«Τρίτη μέρα του Πάσχα ανεβάζουν τα εικονίσματα στα Μαζίδια και παρακαλούσαν το Θεό να γίνουν τα καπνά. Όταν τελείωνε η λειτουργία γυρίζαμε στο χωριό κι αφήναμε τα εικονίσματα στην εκκλησία. Μετά κάναμε χορό, έμπαινε μπροστά ο πιο καλός, έλεγε ένα - ένα στιχάκι κι επαναλαμβάναμε οι πίσω».
Αριστοτέλης Κυπραίος
«Το πανηγύρι στο χωριό γίνεται ακόμα των Αγίων Ταξιαρχών, 8 Νοεμβρίου. Κατά την ημέρα αυτή, γινότανε ραμαζάνι, ο κόσμος έταζε στην εκκλησία βόδια, κατσίκια, κότες, και τα πηγαίναμε στον Άγιο Ταξιάρχη. Την παραμονή τα σφάζανε και τα ετοιμάζανε για την ημέρα των Ταξιαρχών, κι ερχόταν ο κόσμος κι έτρωγε δωρεάν και βγάζανε σε δημοπρασία πολλά πράγματα. Τα βράδια, όλα τα καφενεία είχαν όργανα, κι ο κόσμος πήγαινε και γλεντούσε οικογενειακώς».
Αριστοτέλης Κυπραίος
«Πάνω στο βουνό υπάρχει το εκκλησάκι της Παναγίτσας. Επί Τουρκοκρατίας, πήραν την εικόνα και τη φέραν στην εκκλησία του Ταξιάρχη. Και το πρωί πήγαν στην εκκλησία και η εικόνα έλειπε, και σηκώθηκαν και πήγαν στο βουνό και τη βρήκαν εκεί απ’ όπου την πήραν, μέσα σε μια πέτρα, και είπαν ότι η εικόνα θέλει να μείνει σ’ αυτό το μέρος, και την άφησαν εκεί. Μετά έκαναν ένα μικρό εκκλησάκι, βάλαν την εικόνα μέσα, κ αν πονούσες, είχες κάποια αρρώστια, πήγαινες εκεί που ήταν η εικόνα, έβαζες ένα φανελάκι σου, μια κλωστή απ’ το φουστάνι σου, το κρεμούσες στο κλαδί που ήταν η εικόνα και γινόσουν καλά. Ο κόσμος πίστευε τότε. Από τότε, κάθε χρόνο πρώτη Αυγούστου, κατέβαζαν την εικόνα στην εκκλησία του Αγίου Δημήτρη. Μένει μέχρι τον Δεκαπενταύγουστο και κάναν κάθε βράδυ παρακλήσεις και με τις δεκαπέντε του μηνός, πάλι παράκληση, μαζεύεται ο κόσμος και την πηγαίνουν στη θέση της».
Ελένη Κυπραίου
«Κάθε Καθαρά Δευτέρα μαζευόμασταν η παρέα και ντυνόμασταν ψαράδες. Κάναμε μια βάρκα και οι υπόλοιποι ακολουθούσαν τριγύρω με τα σκοινιά και γυρίζαμε σ’ όλο το χωριό και τραγουδούσαμε τ’ αποκριάτικα τραγούδια».
Αριστοτέλης Κυπραίος
«Πηγαίνανε στη θάλασσα, μετά, κι όταν γυρνούσαν τους κερνάγανε, κι ό,τι τους δίνανε, το παίρνανε. Μετά πήγαιναν στο καφενείο και τρώγανε και πίνανε μέχρι το πρωί».
Ελένη Κυπραίου