Τελετουργίες από ΑΒΔΗΡΩΝ, Δ. ΑΒΔΗΡΩΝ, Π.Ε. ΞΑΝΘΗΣ

Β1. Έθιμα του Λαϊκού Εορτολογίου

Το δωδεκαήμερο 25 Δεκεμβρίου – 5 Ιανουαρίου το λέγαμε καλήμερα.
  Την παραμονή των Χριστουγέννων λουζόμασταν για να φύγουν οι καρκατζέλοι (οι καλικάτζαροι).
Την παραμονή των Χριστουγέννων το βράδυ βγαίναμε να πούμε τα κάλαντα. Την παραμονή της Πρωτοχρονιάς λέγαμε πάλι τα κάλαντα. Την ίδια μέρα κόβαμε ένα κλαδί ελιάς και το βάζαμε πάνω στον φούρνο. Την άλλη μέρα το πρωί, την Πρωτοχρονιά δηλαδή, πέρναμε το κλαδί και ένα καλάθι και γυρνάγαμε τα σπίτια του χωριού κρατώντας στο ένα χέρι το κλαδί και στο άλλο το καλάθι. Γυρνούσαμε λοιπόν από σπίτι σε σπίτι, χτυπούσαμε τις πόρτες με το κλαδί της ελιάς και λέγαμε: ‘κολέτι, κολέτι και μένα και το παιδί μου, και μας έδιναν καλούδια (γλυκά,φρούτα κ.α.) τα οποία έβαζαν μέσα στο καλάθι. Αυτό το κάναμε για να έχουν τα σπίτια πολλά αγαθά όλο τον χρόνο.

Μακρής Ευγένιος 

Τις απόκριες από παλιά ντυνόμασταν καρναβάλια και γυρίζαμε από σπίτι σε σπίτι.
  Είχαμε στο χωριό την τελευταία μέρα των Αποκριών την Κυριακή που κάναμε τον ανάποδο γάμο. Ντυνόταν μια γυναίκα και ελεύθερη γαμπρός και ένας ελεύθερος άντρας νύφη. Ο γάμος γινόταν στην πλατεία του χωριού και γλεντούσε όλο το χωριό. Γίνονταν όλα τα έθιμα που κάναμε σε έναν κανονικό γάμο. Πήγαινε ο κουμπάρος και έπαιρνε τη ΄΄νύφη΄΄ και κατέβαιναν στην πλατεία του χωριού και γινόταν κανονικά ο γάμος. Ακόμη υπήρχε κάποιος ο οποίος ήταν ντυμένος παπάς.
  Την Καθαρά Δευτέρα κάναμε στο χωριό φασολάδα, σε ένα μεγάλο καζάνι έβραζαν όλη νύχτα την φασολάδα, και χαλβά.

Ναλπαντής Νικόλαος

Όλη τη Σαρακοστή νυστεύαμε. Των Βαΐων είχαμε ένα έθιμο. Τα παιδιά έκαναν μια κούκλα από πανί την οποία την ράβανε οι γυναίκες και την γέμιζαν με βαμβάκι, ζωγραφίζανε και το πρόσωπο και την έπαιρναν τα παιδιά το πρωί των Βαΐων γυρίζανε τα σπίτια του χωριού και τραγουδούσανε το παρακάτω τραγούδι: 
Βάγια Βάγια του Βαγιού
πότε θα’ρθει η πασχαλιά
με τα κόκκινα τ’αυγά…
και οι νοικοκυρές έδιναν στα παιδιά καλούδια (φρούτα, σύκα, αυγά κ.α.).
  Την Μεγάλη Εβδομάδα πήγαινε κόσμος στην εκκλησία, την Μεγάλη Πέμπτη οι γυναίκες ξενυχτούσαν όλες και στολίζανε τον επιτάφιο με λουλούδια που έφερναν από τα σπίτια τους. Την Μεγάλη Παρασκευή γυρίζανε τον επιτάφιο. Μετά την Ανάσταση στα σπίτια μας τρώγαμε μαγειρίτσα. Την Κυριακή κάναμε την Δευτερανάσταση.
  Το καλοκαίρι γιορτάζαμε της Αγίας Παρασκευής του Προφήτη Ηλία και του Αγίου Παντελεήμονα.
Την εβδομάδα που είναι η γιορτή της Αγίας Παρασκευής κάναμε και τα Δημοκρίτεια, γιορτή προς τιμήν του Δημόκριτου που ήταν από τα Άβδηρα. Τα Δημοκρίτεια ήταν γιορτή με χορούς και μουσική που διαρκούσαν μια εβδομάδα και εξακολουθούν να γίνονται και σήμερα.

Μακρή Καλλιόπη