Τοπικές ενδυμασίες από Δ. ΚΑΒΑΛΑΣ, ΚΑΒΑΛΑΣ, Π.Ε. ΚΑΒΑΛΑΣ

Πανεπιστημιακή εργασία γιά τόν διδάσκοντα καθηγητή τοῦ Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, κ. Μ. Γ. Βαρβούνη.

Ἐπιτόπια Λαογραφική ἒρευνα στη Μακεδονία, Ν. Καβάλας, Καβάλα, οἰκισμός Περιγιαλίου.

Τόπος προέλευσης ὑλικοῦ: Τραπεζούντα Πόντου

Χρόνος συλλογῆς: 1998

Ὂνομα καὶ ἰδιότητα συλλογέα: Ραχήλ Προδρομίδου, φοιτήτρια Δ’ Ἑξαμήνου τῆς φιλολογικῆς σχολῆς τοῦ Δ.Π.Θ.

Β. Ἒνδυμα, ‘Υπόδεση, Κόμμωση καὶ Καλλωπισμός

«Οἱ καρίδες (=γυναῖκες) ἐφόρναν ἀπ’ ἀφκὰ τὸ καμίσ’, ἀπὸ πάν’ τὸ φιστάν’ καὶ ἀπὸ πάν’ συνήθως τὴν μπροστέλαν (=ποδιά). Καὶ τὸ τζακέτο ἀπὸ πάν’. Τὰ ροῦχα μουν, ἰδίως τὰ πρόχειρα, ἐβάλναμ’ ἀτὰ σὲ πανέρια κ’ ἐβάλναμ’ ἀτὰ ἀφκὰ σὲ κρεβάτια. Κι’ (=δὲν) εἲχαμεν τουλάπας γιὰ (ἢ) ἀποθήκας. Σὰ ποδάρια τουν ἐφόρνανε ὀρτάρια (κάλτσες) καὶ συνήθως τσαρούχια ἐφόρναμεν. Σὸ κεφάλ’ ἐφόρναν συνήθως τὸ λετσέκ (=μαντίλα). Σὴν γοῦλαν ἀτουν ἐφορναν λίρες γιὰ (ἢ) ζινίσα, βρασόλια σὰ χέρια ἀτουν καὶ δακτυλίδια, ὡρολόγια, ὃποιος εἶχεν. Τα μαλλία ἐποῖναν ἀτὰ πλεξούδας γιὰ κότσο».

«Τὰ ροῦχα μουν, τὰ γιορτινά συνήθως, ἐγίνοσαν ἀπὸ μαλλίν, ἀπὸ μετάξιν. Τὴν στολὴν ἐλέγαμ’ ζιπούναν. Εἶχαμεν τὴ φοτάν (=ποδιά), τὸ σαλβάρ’. Συνήθως ἡ φοτὰν ἐγίνουντουν ἀπὸ μετάξ’. Τὰ καθημερινά ὑποδήματα ἒσαν τὰ τσαρούχια. Τὰ γιορτινὰ ἒσαν τὰ τσάπουλας ἢ γεμενία. Σὸ κεφάλ’ οἱ γαρίδες ἐφόρναν λετσέκ καὶ σὰ γιορτάς ἐφόρνανε τὴν τάπλα. Ἒτονε ἓνα στρογγυλόν ἀτὸν μὲ φλουρία».

(Μεταξάς Ἀχιλλέας)

«Τ’ ἀγοὺρ’ (=ἂντρες) ἐφόρναν τὰ ζίπκας καὶ τὰ τσαρούχια σὰ ποδάρια τουν καὶ οἱ γαρίδες, πὰν’ ἀπ’ τὸ φιστάν’ ἐφόρναν τὸ πεστιμπὰλ’ δεμένον σὴ μέσην, σὰν ποδέαν. Σὰ ποδάρια τουν ἐφόρναν κι ἀτὲς τὰ ὀρτάρια (=μάλλινες κάλτσες) καὶ τὰ τσαρούχια. Ὃταν ἐποῖναν τὰ δουλείας τ’ ὀσπιτί, ἐφόρναν τὰ ναλία (=ξύλινα τσόκαρα, πέδιλα), σὸ σίλεμαν (=καθάρισμα), σὸ πλύσιμον τῶν ρούχων».

(Θεοφυλακτίδου Κερεκή)