Τελετουργίες από Π.Ε. ΕΒΡΟΥ, ΛΕΥΚΙΜΜΗΣ, Δ. ΣΟΥΦΛΙΟΥ

 Έθιμα του λαϊκού εορτολογίου

Α. Η σαρακοστή πριν από τα Χριστούγεννα

Οι παλαιοί κρατούσαν όλη την νηστεία των Χριστουγέννων. Άρχιζαν την νηστεία τους από τις 15 Νοεμβρίου μέχρι και την ημέρα των Χριστουγέννων, όπου πήγαιναν και έπαιρναν το Αίμα και το Σώμα του Κυρίου. Την παραμονή των Χριστουγέννων το βράδυ, όλες οι νοικοκυρές έβγαζαν πάνω στο τραπέζι εννιά νηστήσιμα φαγητά όπως χαλβά, ελιές, πράσα, κρεμμύδια, πατάτες, ταχίνι, ντομάτες και πολλές νοικοκυρές κρατούσαν για την ημέρα αυτή κι ένα καρπούζι. Έπειτα, την ημέρα των Χριστουγέννων ξυπνούσαν πολύ νωρίς για να πάνε στην λειτουργία που άρχιζε στις 5:00 το πρωί. Ύστερα, αφού γυρνούσαν από την εκκλησία τρώγανε πρωί- πρωί το παραδοσιακό φαγητό που ετοίμαζαν από την παραμονή, την μπάμπου.

Β. Απόκριες

Τις απόκριες είχαμε ένα πολύ ωραίο έθιμο, που συνεχίζεται και τώρα. Όλες οι νοικοκυρές κάναμε ένα τοπικό φαγητό του χωριού, τους ακατμάδες. Κάναμε ένα χυλό με αλεύρι και νερό και το ψήναμε στο σάτσι (= πέτρα που κάτω απ’ αυτήν ανάβανε φωτιά). Η μορφή τους είναι σαν την σημερινή κρέπα, μόνο που ο ακατμάς είναι πιο λεπτός και πιο μεγάλος. Μετά βράζαμε ένα κοτόπουλο και το ρίχναμε με το ζουμί πάνω στους ακατμάδες και έπειτα τρώγαμε. Το απόγευμα γινόταν χορός στην πλατεία και τον χορό τον άνοιγε ο παπάς του χωριού και ακολουθούσε όλη η αρχή του χωριού. Το γλέντι κρατούσε μέχρι το βράδυ. Όταν άρχιζε, λοιπόν, να σκοτεινιάζει επειδή δεν υπήρχε τότε φωτισμός άρχιζαν οι άνθρωποι να συγχωριούνται μεταξύ τους για την Μεγάλη Σαρακοστή και μετά πήγαιναν στα σπίτια τους. Τα παιδάκια πήγαιναν πρώτα στα σπίτια των νονών τους για να πάρουν τη συγχώρεση τους. Έπειτα, όλοι ετοιμαζόταν για το Άγιο Πνεύμα.

Γ. Πάσχα

Την σαρακοστή του Πάσχα πάλι όλοι οι άνθρωποι κρατούσαν νηστεία μέχρι το Μεγάλο Σάββατο. Οι νοικοκυρές την Μεγάλη Πέμπτη έβαφαν τα αυγά και το Μεγάλο Σάββατο μετά την εκκλησία έπιαναν να κάνουν τα τσουρέκια για να είναι φρέσκα την ημέρα του Πάσχα. Το βράδυ μετά πηγαίνουν στην εκκλησία για την Ανάσταση του Κυρίου. Οι άντρες με τα όπλα τους πυροβολούσαν όπως γίνεται και σήμερα για να δείξουν την χαρά τους για την Ανάσταση του Κυρίου. Την Κυριακή του Πάσχα πήγαιναν πάλι όλοι στην εκκλησία και μετά πήγαιναν στα σπίτια τους και τρώγανε την μαγειρίτσα και το κατσίκι. Την δεύτερη μέρα του Πάσχα, που είναι και η γιορτή του Αγίου Γεωργίου συνήθιζαν να κάνουν γιορτή στην πλατεία του χωριού. Στην γιορτή αυτή κάνανε κούνιες και τις κρεμούσαν στο πλατάνι που είναι στην μέση της πλατείας και σ’ αυτές ανέβαζαν τις κοπέλες και από κάτω τις χτυπούσαν με μια δέργα για να πουν ποιον αγαπάνε. Το γλέντι αυτό κρατούσε μέχρι αργά τη νύκτα.

Κυριακή Τσότσου