Τελετουργίες από ΝΕΑΣ ΚΕΣΣΑΝΗΣ, Δ. ΑΒΔΗΡΩΝ, Π.Ε. ΞΑΝΘΗΣ
ΙΙΙ. Πνευματικός Βίος
Α. Έθιμα του λαϊκού εορτολογίου
8 Ιανουαρίου
Δομνίσκης Οσίας ή
Γιορτή της Μπάμπως:
Η ονομασία του εθίμου ως «Γιορτής της Μπάμπως» προέρχεται (από) το Ανατολικορωμυλιώτικο ιδίωμα, όπου «μπάμπιντεν» σημαίνει μαμή.
Οι άντρες εκείνη την ημέρα φορούν ποδιά και μαντήλα, φροντίζουν τα παιδιά και κάνουν τις δουλειές του σπιτιού.
Νωρίς το πρωί ξεκινούν τα παιδιά να καλέσουν τις παντρεμένες γυναίκες του χωριού. Παλιότερα υπήρχε η μαμή, σήμερα τη Μπάμπω παίζει η πιο γριά. Ύστερα πηγαίνουν οι γυναίκες στο σπίτ΄ της Μαμής και φέρνουν δώρα, γλυκά, σαπούνι, νερό και πετσέτα. Της πλένουμ΄ τα χέρια με το σαπούν΄ και το νερό, της τα φιλά, κάνει τρεις μετάνοιες και δίνει λεφτά. Η μπάμπω κερνά κι εκείν΄ και δίν΄ βασιλικό. Μια έγκυος σπάει μια κανάτα και την ρίχν΄, αν γυρίσει μπρούμητα θα κάνει αγόρι, αν ανάσκελα κορίτσ΄. Μετά πηγαίνουμ΄ σπίτ΄ να ΄τοιμάσουμ΄ τα φαγητά για το γλέντ΄ το βράδ΄.
Το βράδ΄ πηγαίνουμ΄ πάλι στο σπίτ΄ της Μπάμπως με αντρικά ρούχ΄ και μαζί έχουμ΄ κι έναν γκαϊντατζή, χορεύουμ΄ και τραγουδάμ΄ συνέχεια. Δένουμ΄ τη μπάμπω με στεφάν΄ από λουλούδια στο κεφάλ΄ και το λαιμό.
Οι άντρες ήταν κλεισμέν΄ στα σπίτια μόλις έκαν ένας άντρας να πάει όλες έτρεχαν να τον βγάζουν, να τον ξεβρακώσουν που λένε.
(Ζωίδου Ανδρονίκη)