Τελετουργίες από ΝΕΑΣ ΗΡΑΚΛΙΤΣΗΣ, Δ. ΠΑΓΓΑΙΟΥ, Π.Ε. ΚΑΒΑΛΑΣ
Β. ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΛΑΙΚΟΥ ΕΟΡΤΟΛΟΓΙΟΥ
Α) Η σαρακοστή πριν από τα Χριστούγεννα
Η σαρακοστή των Χριστουγέννων ξεκινάει 15 Νοεμβρίου, του Αγ. Φιλίππου. Δεν είναι τόσο αυστηρή η νηστεία όσο το Πάσχα. Απαγορεύεται το ψάρι και το λάδι. Άλλες γιορτές είναι της Αγ. Αικατερίνης 25 Νοεμβρίου, του Αγ. Ανδρέα 30 Νοεμβρίου, του Αγ. Νικολάου 6 Δεκεμβρίου.
(κ. Μαλγαρινού Ελένη 70 ετ.)
Β) Το Δωδεκαήμερο(25Δεκεμβρίου-6 Ιανουαρίου)
Μέσα στα Χριστούγεννα τρώμε ό,τι θέλουμε. Έβγαιναν οι καλικάντζαροι. Δεν μας άφηναν να βγούμε το βράδυ έξω. Ακόμα δεν μας άφηναν να λουστούμε. Έπρεπε να ΄ρθει ο μικρός Αγιασμός στις 6 Ιανουαρίου, που είναι τα Θεοφάνεια. Τότε παίρνει ο παπάς έναν ξύλινο σταυρό, ανεβαίνει στο καΐκι και το πετάει στη θάλασσα. Στην παραλία έχουν μαζευτεί άντρες και αγόρια(μια φορά και ένα κορίτσι) και είναι έτοιμοι να βουτήξουν για να πιάσουν τον σταυρό. Όποιος τον πιάσει πρώτος, τον πηγαίνει στον παπά και του δίνει ένα χρυσό σταυρουδάκι.
(κ, Μαλγαρινού Ελένη 70 ετ.)
Γ) Γιορτές του Φεβρουαρίου
Στης 1 Φεβρουαρίου είναι του Αγ. Τρύφωνα. Στης 2 Φεβρουαρίου η Υπαπαντή της Παναγίας και στης 10 Φεβρουαρίου του Αγ. Χαράλαμπου.
(κ. Μαλγαρινού Ελένη 70 ετ.)
Δ) Απόκριες
Το πότε θα είναι απόκριες εξαρτάται από το πότε πέφτει το Πάσχα. Φτιάχνουν χαλβάδες, γλυκά και ανάβουν φωτιές. Ντυνόμασταν με παλιά ρούχα, βράκες, σεντόνια, ή τριχώματα και μοιάζαμε σαν αρκούδες. Τα παιδιά πήγαιναν από σπίτι σε σπίτι και λέγανε ‘για σταφίδες, για καρύδες για θα σπάσουμε τις ασπίδες’ και τους έδιναν γλυκά.
(κ. Μαλγαρινού Ελένη 70 ετ.)
Ε) Κινητές εορτές
Σαρακοστή Πάσχα, Πάσχα, μετά το Πάσχα ως την Πεντηκοστή
Η σαρακοστή του Πάσχα κρατάει 50 μέρες. Κάθε Παρασκευή έχουμε χαιρετισμούς. Στην 25 Μαρτίου που είναι και εθνική γιορτή είναι ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου. Τρώμε ψάρι όπως και των Βαΐων. Την Μ. Πέμπτη φτιάχνουμε τσουρέκια και βάφουμε τα αυγά κόκκινα. Την Μ. Παρασκευή κατά το βραδάκι γίνεται η περιφορά του επιταφίου. Εδώ στην Ηρακλείτσα έχουμε και το έθιμο να τρώμε ένα ομοίωμα του Ιούδα. Παλιά πήγαιναν τα παιδάκια και μάζευαν ξύλα για την φωτιά. Μετά το βράδυ του Μ. Σαββάτου, στης 12 η ώρα είναι η Ανάσταση. Πηγαίνουν τότε όλοι στην εκκλησία να πάρουν το Αγ. Φως. Στη συνέχεια πήγαιναν στα σπίτια τους και τρώνε μαγειρίτσα. Την Μ. Κυριακή ψήνουν κατσίκια, κοκορέτσι, γλεντάνε και πίνουν. Μετά την Ανάσταση για 50 μέρες έβγαιναν οι ψυχές. Δύο βδομάδες μετά την Ανάσταση τα τρώμε όλα. Πηγαίνουμε στην εκκλησία, γονατίζουμε, διαβάζουμε για τις ψυχές για να πάρουν το μερτικό τους.
(κ. Μαλγαρινού Ελένη 70 ετ.)
Στ) Εορτές της άνοιξης
Την άνοιξη έχουμε την γιορτή του Αγ. Κωνσταντίνου και Ελένης στης 21 Μαΐου. Φτιάχνουμε γλυκίσματα και κουραμπιέδες. Έχουμε την Πρωτομαγιά, που πηγαίνουμε στην εξοχή, φτιάχνουμε στεφάνια, τα κρεμάμε έξω από την πόρτα και μετά τα καίμε.
(κ. Μιχαλάκη Ευτυχία 78 ετ.)
Ζ) Γιορτές του καλοκαιριού
Στης 24 Ιουνίου είναι του Αγ. Γιαννιού του Κλύδωνος. Έχουμε ένα πιθάρι και ο καθένας βάζει μέσα ένα αντικείμενο δικό του. Το σκεπάζουμε και το βάζουμε στ’ άστρα. Υπάρχει ένα ειδικό αγριολούλουδο που λέγεται Αγ. Κιάννης. Πάνω στο πιθάρι θα κάθεται μία κοπέλα η οποία θα το έχει αυτό στο κεφάλι. Αυτή θα βγάζει από το πιθάρι ένα-ένα τα αντικείμενα που θα είναι τυχερά τώρα. Επίσης κάνουμε φωτιές από τα στεφάνια της πρωτομαγιάς και πηδάμε 3 φορές από πάνω για τύχη. Οι στάχτες που μένουν τις πετάμε σε κανένα σταυροδρόμι. Ακόμη κάθε κοπέλα έπαιρνε μια γουλιά από το νερό και ένα μικρό δαδί που το άναβε στη φωτιά από τα Πρωτομαγιάτικα στεφάνια και έτρεχε στη θάλασσα. Στην διαδρομή δεν έπρεπε να πει λέξη. Όποιο όνομα άκουγε από περαστικούς αυτόν θα έπαιρνε για άντρα της.
(κ. Μαλγαρινού Ελένη 70 ετ.)
Τον 15 Αύγουστο έχουμε τη γιορτή της Παναγίας. Εδώ στο χωριό γιορτάζουμε τα εφταήμερα της Παναγίας, δηλαδή στης 23 Αυγούστου. Έχουμε πανηγύρια, χαιρετισμούς, εποπτείες, παρακλήσεις της Παναγίας και μετά επιταφές. Στης 14 Σεπτεμβρίου είναι του Σταυρού. Νηστεύουμε, δεν τρώμε ούτε λάδι. Παίρνουμε αγιάσμα σαν κοινωνία. Στης 26 Οκτωβρίου είναι του Αγ. Δημήτρη και στης 28 Οκτωβρίου το ‘Όχι’.
(κ. Μαλγαρινός Γεώργιος 72 ετ.)