Τελετουργίες από Π.Ε. ΔΡΑΜΑΣ, Δ. ΠΑΡΑΝΕΣΤΙΟΥ, ΠΑΡΑΝΕΣΤΙΟΥ

Διπόταμα Δράμας

Β. Έθιμα του λαϊκού εορτολογίου

«Έθιμα των Χριστουγέννων ήταν τα εξής: Μόλις μπαίναμε στη Σαρακοστή οι γονείς μας παίρνανε μια πατάτα, βάζανε 7 φτερά από κότες, όσες και οι εβδομάδες της Σαρακοστής και μας λέγανε «είναι κουκαράς αν δε νηστεύετε θα κατεβεί να σας φάει», γιατί αυτό το κρεμούσανε στο ταβάνι, εμείς σα μικρά παιδιά φοβόμασταν. Μόλις περνούσε η μία εβδομάδα βγάζανε ένα φτερό, περνούσε η άλλη εβδομάδα, εμείς συνέχεια εκείνο κοιτούσαμε σαν παιδιά που ήμασταν, βγάζανε το άλλο. Μόλις έμνισκε το τελευταίο, ήμασταν όλο χαρές και παιχνίδια « τι μας έμεινε; μια βδομάδα μας έμεινε» λέγαμε, για να μας δώσουν έστω ένα ποτήρι γάλα. Απαγορευόταν αυστηρά το φαί, νηστεία μικροί, μεγάλοι. Επίσης μες στα Χριστούγεννα είχαμε τα γλέντια. Λοιπόν, με τη λύρα στο χέρι τραγούδια, ούζο από σπίτι σε σπίτι. Και δεν ήταν όπως τώρα θα κάνω μια επίσκεψη στο σπίτι σου, θα σε πάρω τηλέφωνο, ξέρεις τι θα έρθω για επίσκεψη. Δεν είχε τέτοια, φτωχός ήτανε, πλούσιος ήτανε, σε κάθε σπίτι. Την Πρωτοχρονιά φτιάχνανε μια πίτα. Βάζανε μέσα μια δραχμή, λοιπόν και όταν ερχότανε η ώρα για να την κόψουν το πρώτο κομμάτι, έλεγαν είναι της Παναγίας και μετά αρχινούσανε από το μεγαλύτερο και λήγανε στο μικρότερο. Τα Φώτα πηγαίναμε στο ποτάμι και ρίχναμε εκεί το σταυρό, δεν ρίχναμε όπως τώρα ψάθινο σταυρό με κλωστές και τέτοια. Σιδερένιος έπρεπε να είναι, να βουλιάξει και οι κολυμβητές να κάνουν βουτιά για να τον πιάσουν. Τον σταυρό το ρίχναμε κάτω στη γέφυρα και από εκεί όποιος έπιανε τον σταυρό γυρνούσε από σπίτι σε σπίτι για φιλοδώρημα και τέτοια. Το Πάσχα σχεδόν τα ίδια έθιμα είχαμε και το τσούγκρισμα των αυγών. Μαγειρίτσα και σούβλες και τέτοια πράγματα δεν είχαμε. Στο χωριό γινότανε σχεδόν 6 «γιορτές» το μήνα. Όταν φτιανόντουσαν στο πιοτό ήταν σαν να ήτανε γιορτή. Πάλι από σπίτι σε σπίτι γυρνούσαν σαν να ήτανε Χριστούγεννα ή Πάσχα. Είχαμε τον Αϊ Νικόλα τότε εκείνο τον καιρό γυρνούσαμε από σπίτι σε σπίτι το ένα μια χούφτα φασόλια , το άλλο δύο πατάτες, το άλλο αλεύρι. Μαζευότανε έτσι και φτιάνανε φαγητά και ταΐζανε τον κόσμο την ημέρα του Αγίου Νικολάου.

 ( Παγκοζίδης Κωνσταντίνος)