Τελετουργίες από Π.Ε. ΔΡΑΜΑΣ

 Έθιμα του λαϊκού εορτολογίου

Η δεύτερη μεγάλη νηστεία με την νηστεία του Πάσχα είναι η σαρακοστή των Χριστουγέννων. Ξεκινά στις 15 Νοεμβρίου και λήγει στις 24 Δεκεμβρίου. Κατά την περίοδο αυτή απαγορεύεται η κατανάλωση των γαλακτοκομικών και του κρέατος. Επιτρέπεται να τρώμε ψάρι αλλά μέχρι τις 17 Δεκεμβρίου. Επίσης νηστεία κάνουμε και από τα πάθη μας. Εκείνες τις μέρες, όλοι οι κάτοικοι πηγαίνουν στις εκκλησίες, εξομολογούνται, προσεύχονται και ζητούν άφεση αμαρτιών από τον Θεό. 

Αφού τελειώσει η νηστεία, ξεκινά το Δωδεκαήμερο των Χριστουγέννων, της Πρωτοχρονιάς και των Φώτων. Εκείνες τις ημέρες, οι δρόμοι είναι γεμάτοι από μυρωδιές καθώς οι νοικοκυρές φτιάχνουν γλυκά όπως είναι οι κουραμπιέδες και τα μελομακάρονα καθώς επίσης και βασιλόπιτες για την Πρωτοχρονιά. Τις ημέρες εκείνες λειτουργεί στην Δράμα και η Ονειρούπολη. Ένα γεγονός για μικρούς και μεγάλους που ξεκινάει στις 4 Δεκεμβρίου και τελειώνει μετά από έναν μήνα στις 4 Ιανουαρίου. Χιλιάδες είναι οι επισκέπτες που καταφθάνουν κάθε χρόνο ενώ οι ντόπιοι βρίσκονται κάθε μέρα όλη μέρα έξω για να απολαύσουν τη βόλτα τους τρώγοντας παραδοσιακά εδέσματα, παίρνοντας μέρος σε διάφορες εκδηλώσεις, πίνοντας παραδοσιακό σπιτικό κρασί ή παρακολουθώντας κάποια συναυλία. Την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, το πρωί τα παιδιά ξεχύνονται στους δρόμους για να πουν τα κάλαντα. Το βράδυ όλη η οικογένεια μαζεύεται στο σπίτι ή συγκεντρώνονται στην κεντρική πλατεία της Ονειρούπολης ώστε να υποδεχτούν όλοι μαζί την καινούρια χρονιά. Την επόμενη μέρα της Πρωτοχρονιάς όλοι μαζί μαζεύονται για να φάνε, να πιούνε και να γλεντήσουν όλοι μαζί ώστε να μπει καλά η νέα χρονιά. Πέντε μέρες αργότερα στις 6 Ιανουαρίου γιορτάζονται τα Φώτα. Εκείνη την ημέρα μετά από την λειτουργία της εκκλησίας, όλοι οι κάτοικοι συγκεντρώνονται στα νερά της Αγίας Βαρβάρας. Εκεί, αφού ο παπάς αγιάσει τα νερά, νεαρά αγόρια συνήθως πηδούν στα παγωμένα νερά για να βρουν και να πιάσουν τον Ιερό Σταυρό που ο παπάς πέταξε πιο πριν. Αυτό το έθιμο συμβολίζει την ………… στη ζωή των ανθρώπων.

Επίσης σε διάφορα χωριά της Δράμας ανήμερα της ημέρας των Φώτων αλλά και την ημέρα των Φώτων πολλά είναι τα έθιμα που υπάρχουν. Αναλυτικότερα στο Μοναστηράκι Δράμας γιορτάζουν τα Μπαμπούγερα. Την παραμονή πίνουν, χορεύουν και γλεντούν μέχρι το πρωί. Την ημέρα των Φώτων, οι άντρες ντύνονται με μαύρες προβιές και μακρόστενες μάσκες που μοιάζουν με κεφαλές ζώων. Όλοι μαζί χορεύουν στην κεντρική πλατεία του χωριού παραδοσιακούς ντόπιους χορούς κάνοντας θόρυβο. Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και σ’ άλλα χωριά όπως είναι η Καλή Βρύση και η Καλλίφυτος. 

[φωτογραφία]

Τον μήνα του Φεβρουαρίου γιορτάζονται οι αποκριές ή όπως λένε οι περισσότεροι «ανοίγει το τριώδιο». Εκείνες τις ημέρες όλοι ντύνονται κάτι και βγαίνουν στους δρόμους βαμμένοι, μασκαρεμένοι και τρέχουν έξω ή πηγαίνουν σε διάφορες εκδηλώσεις. Η μεγαλύτερη παρέλαση εκείνες τις μέρες στην Δράμα γίνεται στο χωριό της Χωριστής. Το καρναβάλι της τείνει να γίνει γνωστό σε όλη την ελληνική επικράτεια καθώς έχει καθιερωθεί ως θεσμός πλέον. Η μεγάλη παρέλαση με την οποία τελειώνουν οι απόκριες γίνεται το μεσημέρι της Καθαράς Δευτέρας. Διάφορες ομάδες ανθρώπων συναποφασίζουν τι θα ντυθούν και παρελαύνουν μαζί με τα τεράστια άρματα πετώντας στον κόσμο καραμέλες και σοκολάτες. Η παρέλαση συνοδεύεται από παραδοσιακό ποτό και φαγητό. 

[φωτογραφία]

Την περίοδο του Απριλίου – Μαϊου ξεκινά η πρίοδος της Σαρακοστής ώστε να φιορτάσουμε αργότερα το Πάσχα. Αυτή η περίοδος είναι η μεγαλύτερη νηστεία του χρόνου. Οι μεγάλοι άνθρωποι κυρίως καταφέρνουν και κρατούν αυστηρή νηστεία για 40 ολόκληρες μέρες. Οι περισσότεροι νηστεύουν για 40 ολόκληρες μέρες. Οι περισσότεροι νηστεύουν μόνο την Μεγάλη Εβδομάδα. Την Μεγάλη Παρασκευή λίγο μετά τις 9 το βράδυ οι επιτάφιοι απ’ όλες τις μεγάλες ενορίες στη πόλης συγκεντρώνονται στην κεντρική πλατεία, την πλατεία Ελευθερίας. Την επόμενη μέρα όλοι οι κάτοικοι πριν τις 12 συγκεντρώνονται πάλι στην κεντρική πλατεία με μια λαμπάδα κι ένα κόκκινο αυγό. Αφού πάρουν το Άγιο Φως περιμένουν τον παπά να ψάλλει το «Χριστός Ανέστη». Αφού ο παπάς το πει οι οικογένειες αγκαλιάζονται και τσουγκρίζουν τα κόκκινα αυγά τους. 

Διάφορα έθιμα υπάρχουν σε χωριά όπως αυτό της αυγομαχίας της δεύτερης μέρας του Πάσχα στην κοινότητα του Ξηροποτάμου. Μεγάλοι και μικροί παρουσιάζουν τα αυγά τους και ξεκινούν το τσούγκρισμα. Νικητής ορίζεται εκείνος που θα έχει στην κατοχή του τα λιγότερα σπασμένα αυγά. Άλλο έθιμο αποτελούν τα κάλαντα που λένε τα παιδιά στα χωριά του Ξηροποτάμου και του Καλού Αγρού συγκεντρώνοντας στα καλάθια τους κεράσματα των σπιτονοικοκυραίων. 

Την περίοδο του καλοκαιριού πολλά είναι επίσης τα πανηγύρια, οι γιορτές και τα φεστιβάλ που διοργανώνονται στην πόλη της Δράμας και στα τριγύρω χωριά. Κάθε χρόνο στα τέλη Ιουνίου γιορτάζεται η απελευθέρωση της Δράμας. Διεξάγονται λοιπόν τα Ελευθέρια, εκδηλώσεις τέχνης και λόγου όπου παίρνει μέρος η χορωδία των ντόπιων ή των ξένων καλλιτεχνών. Τον μήνα του Αυγούστου πραγματοποιείται στην Αγία Βαρβάρα το Dramaica Youth Festival. Ένα φεστιβάλ που κρατάει 4 μέρες. Διάσημα συγκροτήματα και τραγουδιστές, καθώς επίσης και ντόπιοι καλλιτέχνες διασκεδάζουν τον κόσμο με συναυλίες ενώ μπορούν να απολαύσουν φαγητό και ποτό. Γενικότερα και τους 3 μήνες του καλοκαιριού τελούνται πανηγύρια σχεδόν κάθε μέρα στα χωριά της Δράμας. Κάθε χωριό, όταν φτάνει η γιορτή κάποιοι Αγίου ή κάποιας Αγίας στήνει το δικό του πανηγύρι. Φγητό, ποτό, μουσική και χορός συντελούν στο να δημιουργηθεί μια όμορφη βραδιά. Τα παραπάνω φεστιβάλ πραγματοποιούνται πλέον κάθε χρόνο και έχουν καθιερωθεί ως έθιμα στον Νομό της Δράμας. (Γεώργιος Ζώνκες 57 ετών)