Τελετουργίες από Π.Ε. ΞΑΝΘΗΣ, Δ. ΞΑΝΘΗΣ, ΣΤΑΥΡΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΛΕΙΒΑΔΙΤΗΣ ΞΑΝΘΗΣ

Η Σαρακατσάνοι έδιναν μεγάλη σημασία στις γιορτές των Χριστουγέννων και του
Πάσχα.
Τα Χριστούγεννα έβαζαν ζώο στην γάστρα για να φάνε. Επίσης, έκαναν πίτες και
στο ζυμάρι έκαναν σχέδια, ζώα για να γεννούν. Ακόμη γνώριζαν ότι τα παγανά
(=Καλικάντζαροι) ήταν στις γιορτές των Χριστουγέννων έξω και για αυτό δεν
άφηναν για δώδεκα ημέρες τη φωτιά να σβήσει. Επίσης, γύριζαν την πυροσιά
ανάποδα και σκέπαζαν τα εικονίσματα με κόκκινο πανί. Αυτό το έκανα γιατί τα
νερά ήταν αβάφτιστα και τα παγανά ήταν έξω για να προσπαθήσουν να
μαγαρίσουν τα σπίτια. Ακόμη, τα παιδιά στις γιορτές των Χριστουγέννων έβγαιναν
να πουν τα κάλαντα με το τροβούι (= Τρίγωνο). Πήγαιναν σε όλες τις οικογένειες
του χωριού. Άφηναν να περάσουν μέσα πρώτα τα κορίτσια για να γεννιούνται
αρνιά θηλυκά και μετά έμπαιναν και τα αγόρια. Τα παιδιά πήγαιναν στη φωτιά,
έπαιρναν ένα ξερό κλαδί και καίγοντάς το, εύχονταν και έλεγαν «πρόβατα , βόδια ,
αρνιά θηλυκά, νυφάδες, γαμπροί και όλα τα καλά». Μετά έπαιρναν τα πριτσατσιά
τους (καλούδια) και έφευγαν για να συνεχίσουν και σε άλλα σπίτια.
Τέλος, για την Πρωτοχρονιά κάθε σπίτι έφτιαχνε τη δική του βασιλόπιτα, τη
λεγόμενη μπουκβάλα. Τη μπουκβάλα την έκοβαν μόλις έμπαινε ο καινούργιος
χρόνος για να είναι γλυκός χωρίς εμπόδια και δυσκολίες.