Τελετουργίες από Π.Ε. ΔΡΑΜΑΣ, Δ. ΠΑΡΑΝΕΣΤΙΟΥ
ΧΩΡΙΟ : ΠΡΑΣΙΝΑΔΑ
Έθιμα του λαϊκού εορτολογίου
α. Το Δωδεκαήμερο (25 Δεκεμβρίου - 5 Ιανουαρίου)
«Η παράδοση μας λέει ότι την ημέρα της Πρωτοχρονιάς οι καλικάντζαροι βγαίνουν κάτω από τη γη πάνω, για να πειράξουν τον κόσμο. Την ημέρα, όμως, των Φώτων που γίνεται Αγιασμός και αγιάζονται τα σπίτια οι καλικάντζαροι επιστρέφουν κάτω στη γη. Το διάστημα, όμως, που είναι έξω οι καλικάντζαροι , οι άνθρωποι δεν πρέπει να κυκλοφορούν έξω όταν δύει ο ήλιος γιατί οι καλικάντζαροι θα τους πειράξουν. Και κάθε βράδυ γλεντάνε και κλέβουν τα άλογα και κάνουν τη χαίτη τους και την ουρά τους πλεξούδες· μόνο τα γαϊδουράκια δεν πειράζουν, γιατί ο Χριστός ανέβηκε πάνω σ’ ένα γαϊδουράκι και από τότε τα γαϊδουράκια έχουν ένα σταυρό στη ράχη τους και για αυτό τον λόγο οι καλικάντζαροι δεν τα πλησιάζουν. Επίσης, λένε ότι αν ακούσεις κάποιον να σε φωνάζει και δεν ξες ποιος είναι, τότε δεν πρέπει να απαντήσεις γιατί θα σου πάρουν τη φωνή. Πολλές φορές μάλιστα έλεγαν ότι οι καλικάντζαροι αντέγραφαν τις φωνές γνωστών και συγγενικών προσώπων για να σε κοροϊδέψουν. Όμως των Φώτων με τον αγιασμό διώχνουν τα κακά καλικαντζαράκια και δεν εμφανίζονται ξανά.»
Κωνσταντινίδου Ευγνωσία
«Την Πρωτοχρονιά παλιά, πριν είκοσι με τριάντα χρόνια είχαμε τους μωμόγερους· αυτό ήταν ένα έθιμο που γινόταν κάθε Πρωτοχρονιά. Οι μωμόγεροι χόρευαν, φώναζαν και έσωζαν τη νύφη από το διάβολο, έτσι έδιωχναν τα κακά πνεύματα μακριά και επιβίωνε και κέρδιζε το καλό. Οι μωμόγεροι, δηλαδή, με το θόρυβο που έκαναν από τα κουδούνια και το χορό τους έδιωχναν τον διάβολο μακριά, έπαιρναν και τη νύφη από τον διάβολο που την είχε κλέψει και έτσι τον εμπόδιζαν να κάνει σκανταλιές και να ενοχλεί τον κόσμο. Μ’ αυτόν τον τρόπο, λοιπόν, έφευγε το κακό μακριά.
Κωνσταντινίδου Ευγνωσία
β. Κινητές εορτές
«Του Αγίου Γεωργίου γιορτάζει το χωριό μας και εκείνη τη μέρα έκαναν πανηγύρι. Είχαμε ένα έθιμο τότε, να θυσιάσει κάποιος από το χωριό έναν κόκορα για τον Άγιο Γεώργιο. Μετά οι γυναίκες του χωριού που από το προηγούμενο βράδυ είχαν ετοιμάσει φαγητά, τα μοίραζαν στους ανθρώπους μετά την εκκλησία. Μετά έφτιαχναν γλέντι στην πλατεία του χωριού, εκεί χόρευε ο σύλλογος με τις παραδοσιακές ποντιακές στολές και μετά το σύλλογο συνέχιζαν να παίζουν λύρα, νταούλι και να τραγουδούν ποντιακά και τότε όλοι σηκωνόντουσαν για να χορέψουν. Επίσης, έψηναν στα κάρβουνα μπριζόλες, παϊδάκια, κεφτεδάκια και άλλα πολλά· εκείνη την ημέρα, λοιπόν, γλεντούσαν, έπιναν, έτρωγαν και χόρευαν. Μ’ αυτόν τον τρόπο τιμούσαν τον Άγιο Γεώργιο που είναι ο προστάτης του χωριού. Τώρα, όμως, αυτή τη μέρα γίνεται η θεία λειτουργία και μοιράζουν φαγητά μετά την εκκλησία. Ο σύλλογος αποφασίζει αν θα γίνει πανηγύρι ή όχι, έτσι κάποιες φορές γίνεται και κάποιες άλλες χρονιές δεν γίνεται πανηγύρι.»
Κωνσταντινίδου Ευγνωσία
β. Γιορτές του καλοκαιριού
«Από τότε που ανακάλυψαν το μοναστήρι κάθε χρόνο στις 6 Αυγούστου γιορτάζουμε την Μεταμόρφωση του Σωτήρος. Δηλαδή, κάνουν λειτουργία στο μοναστήρι και μετά μοιράζουν στους πιστούς χυμούς, σταφύλια, πίτες και διάφορα άλλα. Και το βράδυ συνήθως, αν ο καιρός είναι καλός, κάνουν πανηγύρι στην πλατεία του χωριού· χορεύει ο σύλλογος και καλούν οργανοπαίχτες και τραγουδιστές· τώρα στα πανηγύρια εκτός από λύρα και νταούλι, έχουν ντραμς, πλήκτρα και άλλα μουσικά όργανα.»
Σιαμίδου Ιωάννα